ที่ประชุม สส.มีมติ 369 ต่อ 10 รับหลักการ 4 ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม วาระแรกแล้ว ตั้งกรรมาธิการวิสามัญแปรญัตติภายใน 15 วัน
วันที่ 21 ธันวาคม 2566 มติชน รายงานว่า ที่รัฐสภา มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) เป็นผู้เสนอ
โดยที่ประชุมเห็นชอบให้นำร่าง พ.ร.บ.ทำนองเดียวกันอีก 3 ฉบับพิจารณารวมกัน ได้แก่ ร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่ง นายธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล (ก.ก.) กับคณะเป็นผู้เสนอ, ร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่ง น.ส.อรรณว์ ชุมาพร กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 11,611 คน เป็นผู้เสนอ
และร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่ง นายสรรเพชญ บุญญามณี สส.สงขลา พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) กับคณะเป็นผู้เสนอนั้น
ทั้งนี้ ร่างกฎหมายดังกล่าวมีสาระสำคัญคือ การกำหนดให้บุคคลสองคนไม่ว่าเพศใดสามารถหมั้นหรือสมรสกันได้ รวมถึงแก้ไขคำว่า ชาย หญิง สามี ภริยา และสามีภริยา เป็น บุคคล ผู้หมั้น ผู้รับหมั้น และคู่สมรส เพื่อให้มีความหมายครอบคลุมคู่หมั้น หรือคู่สมรสไม่ว่าจะเป็นเพศใด
สำหรับบรรยากาศในการอภิปราย สส.ฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านต่างอภิปรายสนับสนุนร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียมไปแนวทางเดียวกัน เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัวที่ก่อตั้งขึ้นระหว่างบุคคลไม่ว่าจะเป็นเพศใด มีเพียง สส.ประชาชาติเท่านั้นที่อภิปรายไม่เห็นด้วย
นายซูการ์โน มะทา สส.ยะลา พรรคประชาชาติ อภิปรายว่า จะลงมติไม่รับหลักการร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียมทั้ง 4 ฉบับ เพราะขัดต่อหลักศาสนาอิสลาม ยืนยันว่าไม่มีความขัดแย้งกับกลุ่มหลากหลายทางเพศ แต่ไม่สบายใจการแก้ไขเรื่องคู่ชีวิตให้เป็นเพศเดียวกันได้ เพราะในคัมภีร์อัลกุรอ่านระบุคู่สมรสต้องเป็นเพศชายและหญิงเท่านั้น ตนเห็นว่ามองเรื่องโลกเสรี แต่อย่าลืมมองเรื่องศีลธรรมด้วย
ขณะที่นายวรวิทย์ บารู สส.ปัตตานี พรรคประชาชาติ อภิปรายเรียกร้องว่า ตนขอให้ สส.คำนึงถึงสิทธิของผู้ที่นับถือและปฏิบัติตามความเชื่อศาสนาที่รัฐธรรมนูญรับรองด้วย ไม่ใช่คำนึงถึงสิทธิทางเพศสภาพเท่านั้น หากในสภาปรากฏว่าเรามีความอิสระ เป็นไปตามลักษณะที่แสวงหา วันข้างหน้าจะหาคนที่เกิดใหม่ได้อย่างไร สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นจริง เพราะความพยายามของมนุษย์ไม่ได้สอดคล้องกับข้อเท็จจริง
แม้จะแสวงหาสิ่งที่ถูกต้องตามความคิด แต่มีสิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือ กรณีตัวอย่างการละเมิดทางเพศเด็กต่ำกว่า 18 ปี พบว่ามีละเลยต่อศีลธรรมในสังคม พรรคประชาชาติไม่ได้หาเสียง แต่เชื่อว่าจะถูกตั้งคำถามจากคนในพื้นที่ที่จะกระทบวิถีชีวิตและความเป็นอยูในสังคมมุสลิม
อย่างไรก็ตาม ในส่วนของพรรคก้าวไกลที่สนับสนุนร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียม โดย น.ส.กฤษฎิ์ ชีวะธรรมมานนท์ สส.ชลบุรี พรรคก้าวไกล ลุกอภิปรายและขอเรียกร้องให้ผู้ที่เป็นชาวมุสลิมรับหลักการของร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าว เพราะการแก้ไขกฎหมายนั้นเพื่อคุ้มครองสิทธิทางทรัพย์สินของคู่สมรสของคู่รักทุกเพศทุกวัยได้รับการรับรองสิทธิอย่างเสมอภาค
หลังสมาชิกอภิปรายแสดงความคิดเห็นเสร็จสิ้น ที่ประชุมลงมติรับหลักการของร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียมทั้ง 4 ฉบับ ด้วยคะแนน 369 เสียง ไม่รับหลักการ 10 เสียง งดออกเสียง 0 ไม่ลงคะแนน 1 เสียง โดยมีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญจำนวน 39 คน แบ่งเป็นรัฐมนตรี 6 คน ตัวแทนภาคประชาชน 13 คน และตัวแทนจาก 6 พรรคการเมือง 20 คน โดยใช้เวลาแปรญัตติ 15 วัน ใช้ร่างของ ครม.เป็นร่างหลัก