แนวทางบรรเทาปัญหาน้ำท่วมขัง ตามแนวถนนแจ้งวัฒนะ

คอลัมน์ เปิดมุมมอง โดย อวิรุทธ์ สุขสมอรรถ TEAM GROUP

ถนนแจ้งวัฒนะ มีระยะทางเริ่มต้นจากบริเวณท่าน้ำปากเกร็ด ไปจนถึงบริเวณวงเวียนอนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ ระยะทางประมาณ 13 กิโลเมตร พื้นที่ตามแนวถนนแจ้งวัฒนะ เป็นหมู่บ้านจัดสรร อาคารชุด สถานประกอบการ อาคารพาณิชย์ ห้างสรรพสินค้า ศูนย์ราชการ ตลอดจนหน่วยงานราชการต่าง ๆ

ในอดีตเป็นถนน 2 ช่องจราจร สองข้างทางเป็นคูน้ำตลอดเส้นทาง มีการขยายพื้นที่การจราจรและปรับระดับพื้นถนนเพิ่มสูงขึ้นตามการพัฒนาพื้นที่โดยรอบ คูน้ำเดิมถูกแทนที่ด้วยท่อระบายน้ำ และพื้นที่ที่อยู่ในซอยแยกเป็นที่ต่ำกว่าถนนแจ้งวัฒนะ มีท่อระบายน้ำจากซอยแยกลงสู่ถนนแจ้งวัฒนะ ท่อระบายส่วนใหญ่ก่อสร้างไว้นานแล้ว เมื่อรวมกับปัญหาการทรุดตัวของดิน ทำให้ระดับท้องท่อระบายน้ำไม่สอดคล้องกับระบบระบายน้ำริมถนนหลัก การไหลของน้ำจึงทำได้ยากขึ้น

ประกอบกับการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่หนาแน่นขึ้น พื้นที่ว่างและพื้นที่ลุ่มที่เคยเป็นที่รองรับน้ำฝนตามธรรมชาติ จึงลดน้อยลง ส่งผลให้มีปริมาณน้ำระบายจากตรอก ซอยต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้นจนเกินกว่าความจุของท่อระบายน้ำของถนนแจ้งวัฒนะจะรับได้ ส่วนคลองลำรางสาธารณะในพื้นที่ที่เคยใช้ในการระบายน้ำได้ ส่วนใหญ่มีสภาพ ตื้นเขิน และมีสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำ ทำให้คลองแคบลง การขุดลอกคูคลองจึงทำได้ยากขึ้น

หากมีฝนตกมากกว่า 90 มิลลิเมตรต่อวัน หรือความเข้มฝนมากกว่า 60 มิลลิเมตรต่อชั่วโมง จะเกิดน้ำท่วมขังผิวถนนแจ้งวัฒนะตามบริเวณจุดอ่อนน้ำท่วม และส่งผลกระทบต่อการจราจรทั้งโครงข่าย โดยจุดที่เกิดน้ำท่วมขังประจำ คือบริเวณทางลงจากทางด่วนศรีรัชเข้าสู่ถนนแจ้งวัฒนะ บริเวณซอยแจ้งวัฒนะ-ปากเกร็ด 33 (ทางเข้าเมืองทองธานี) ช่วงปากซอยแจ้งวัฒนะ 14 หน้าศูนย์ราชการ วงเวียนอนุสาวรีย์หลักสี่ ซึ่งเกิดขึ้นเกือบทุกครั้งที่ฝนตกหนัก ส่งผลให้เกิดปัญหาการจราจรติดขัด ทั้งที่ปกติปริมาณรถก็มีจำนวนมากและการจราจรติดขัดอยู่แล้ว

ปัจจุบัน รัฐบาลได้อนุมัติให้พัฒนาระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน สายสีชมพู ซึ่งมีช่วงก่อสร้างส่วนหนึ่งตามแนวถนนแจ้งวัฒนะ โดยโครงการได้เริ่มเข้าดำเนินการรื้อย้ายระบบสาธารณูปโภคที่อยู่ในแนวก่อสร้างบางส่วนแล้วตั้งแต่ต้นปี 2561 หากปัญหาน้ำท่วมขังในบริเวณพื้นที่ถนนแจ้งวัฒนะยังคงเป็นปัญหาเรื้อรัง จะส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ การพัฒนาโครงการและประชาชนที่ต้องใช้ระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนสายสีชมพู รวมถึงการจราจรในถนนแจ้งวัฒนะและโครงข่ายระบบคมนาคมที่เชื่อมโยงในอนาคตได้

เพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วมขังในผิวทางและการระบายน้ำออกจากพื้นที่ในตรอก ซอย ที่เชื่อมต่อกับถนนแจ้งวัฒนะให้สอดคล้องกับการพัฒนาระบบขนส่งมวลชน จึงจำเป็นต้องก่อสร้างระบบระบายน้ำ ไปพร้อมกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีชมพู ซึ่งเป็นการลดผลกระทบจากการก่อสร้างต่อการจราจรในพื้นที่ไปในคราวเดียวกัน โดยมีรูปแบบก่อสร้างที่มีผลกระทบต่อระบบสาธารณูปโภคที่อยู่ใต้พื้นถนนไม่มาก และงบประมาณก่อสร้างที่เหมาะสม ควรเป็นแบบอุโมงค์แบบตื้นหรือท่อระบายน้ำที่มีความจุรองรับปริมาณน้ำท่วมในถนนแจ้งวัฒนะ

โดยใช้เกณฑ์การออกแบบการระบายน้ำจากฝนที่ตกในบริเวณถนนแจ้งวัฒนะสูงสุดไม่เกิน 130 มิลลิเมตรต่อวัน หรือมีความเข้มฝนไม่เกิน 75 มิลลิเมตรต่อชั่วโมง ได้อย่างเพียงพอ ซึ่งเทียบเท่าปริมาณฝนที่รอบปีการเกิดซ้ำ 5 ปี ตามเกณฑ์การออกแบบระบบระบายน้ำที่สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานครกำหนดไว้ และสร้างสถานีสูบน้ำขนาดใหญ่ เพื่อสูบระบายน้ำจากอุโมงค์ตื้นลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาโดยตรง โดยอาจมีระบบสูบน้ำช่วยการระบายระหว่างทาง ลงคลองบางพูด คลองเปรมประชากร คลองลาดพร้าว และควรปรับปรุงท่อระบายน้ำเดิมที่มีระดับท้องท่อระบายน้ำไม่สอดคล้องกับระบบระบายน้ำริมถนนหลักให้สามารถรับน้ำจากซอยแยก และระบายน้ำส่งต่อให้อุโมงค์ได้

เนื่องจากการก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีชมพู จะใช้พื้นที่ก่อสร้างบริเวณเกาะกลางถนนและช่องจราจรที่ติดกับเกาะกลางถนนอีกฝั่งละ 1 ช่องจราจร แนวอุโมงค์ระบายน้ำที่เสนอควรจะใช้พื้นที่ก่อสร้างใต้ดินในแนวช่องจราจรที่ถูกกำหนดเป็นพื้นที่ก่อสร้าง 1 ช่องจราจร ฝั่งใดฝั่งหนึ่ง ซึ่งระหว่างเส้นอุโมงค์หรือท่อระบายน้ำหลัก จะมีเส้นท่อรับน้ำจากระบบท่อระบายน้ำสองข้างถนนเดิม เป็นระยะ ๆ

โครงการก่อสร้างระบบระบายน้ำบริเวณถนนแจ้งวัฒนะ ตามแนวคิดข้างต้น จะสามารถช่วยลดปัญหาและลดผลกระทบด้านจราจรและการระบายน้ำที่จะเกิดในถนนแจ้งวัฒนะในระหว่างการก่อสร้าง และในอนาคตสามารถทำให้บรรเทาการท่วมขังของน้ำฝนที่ตกบริเวณถนนแจ้งวัฒนะ รวมถึงแก้ปัญหาจุดอ่อนน้ำท่วมบนถนนที่เคยเกิดขึ้น และยังส่งผลให้การระบายน้ำออกจากซอยแยก ทำได้ดีขึ้น ลดเวลาการท่วมขังในพื้นที่ โดยมีประสิทธิภาพการระบายน้ำเพิ่มขึ้นอีกประมาณ 40%

ทั้งนี้ระหว่างการก่อสร้าง และการย้ายระบบสาธารณูปโภค ของโครงการรถไฟฟ้าสายสีชมพูและโครงการก่อสร้างระบบระบายน้ำ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะต้องมีการประสานงานอย่างใกล้ชิด เพื่อลดปัญหาการทำงานซ้ำซ้อนและผลกระทบด้านจราจรในระหว่างการก่อสร้าง

และต้องไม่ลืมที่จะปรับปรุง ขุดลอก คู คลองระบายน้ำที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ รวมถึงการมีส่วนร่วมของประชาชนในการร่วมกันจัดการปัญหาการทิ้งขยะ และการรุกล้ำคู คลองระบายน้ำสาธารณะ

เพื่อให้ภาพรวมของการระบายน้ำของพื้นที่โดยรอบถนนแจ้งวัฒนะเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ