“เพชรบุรี-ประจวบ” แก้ปัญหาลิง ถอดโมเดลลพบุรี-กังวลป่วนท่องเที่ยว

“เพชรบุรี-ประจวบฯ” ถอดโมเดล “ลพบุรี” เร่งแก้ปัญหาลิงอย่างจริงจัง ทำหมันคุมกำเนิดประชากรลิง ชี้ลิงบน “เขาวัง-เขาตะเกียบ-เขาหินเหล็กไฟ” ขาดแคลนอาหาร เริ่มก่อกวนแย่งอาหารชาวบ้าน-นักท่องเที่ยว วอนกรมอุทยานฯ ปลดล็อกลิงออกจากสัตว์ป่าคุ้มครอง เพื่อจัดการปัญหาได้ง่ายขึ้น

เรื่องลิงในจังหวัดลพบุรีที่กลายเป็นปัญหาใหญ่ต่อการใช้ชีวิตและลามถึงเศรษฐกิจในเมืองเก่าของชุมชนคนท้องถิ่น ทำให้ภาครัฐและเอกชนต้องร่วมกันจัดการแก้ไขอย่างจริงจัง ในที่สุดมีผลตอบรับน่าพอใจ

เร่งแก้อีก 2 จังหวัด

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ล่าสุด มีอีก 2 จังหวัดคือ “เพชรบุรี” และ “ประจวบคีรีขันธ์” กำลังเร่งแก้ไขปัญหาลิงเช่นกัน หลังเผชิญปัญหามานานนับ 10 ปี ที่ประชากรลิงก่อกวนพื้นที่ชุมชนเพื่อหาอาหาร

รายงานข่าวจากจังหวัดเพชรบุรี ระบุว่า จังหวัดมีความพยายามแก้ไขปัญหาเรื่องลิงแสมบริเวณพระนครคีรี (เขาวัง) มาตั้งแต่ปี 2548 เพราะประชากรลิงมีการขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว มีประมาณ 2,000 ตัว และมักสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่นักท่องเที่ยว มีการแย่งชิงอาหารหรือทรัพย์สิน รวมทั้งผู้อยู่อาศัยรอบบริเวณเขาวัง วัด และพ่อค้าแม่ค้า จึงมีโครงการคุมกำเนิดลิงแสมเขาวัง ซึ่งแก้ปัญหาได้ระดับหนึ่ง

แหล่งข่าวจากจังหวัดเพชรบุรี เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ปัจจุบันสำรวจพบว่า ประชากรลิงเพิ่มเป็น 4,000 ตัว เฉพาะบริเวณเขาวังมีประมาณ 1,200 ตัว ทางจังหวัดได้ประชุมร่วมกับเทศบาลจังหวัดเพชรบุรี สรุปมี 2 แนวทางคือ 1.ย้ายลิงออกจากพื้นที่เขาวัง 2.จับลิงมาทำหมัน

โดยย้ายลิงรอบที่ 2 ไปแล้วเมื่อเดือนเมษายน 2567 ไปไว้ที่กรงพักพิงลิง สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยทราย จำนวน 400 ตัว ยังเหลือลิงที่ไม่ได้ย้ายอีก 800 ตัว ซึ่งมีปัญหากรงไม่เพียงพอ เพราะจะรองรับลิงได้เพียง 600 ตัวเท่านั้น

ตั้งงบฯทำหมัน

ที่ผ่านมา เทศบาลเพชรบุรี ไม่สามารถจับลิงมาทำหมันเองได้ ต้องใช้วิธีอุดหนุนงบประมาณให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นผู้ดำเนินการ เนื่องจากมีกฎหมายสัตว์ป่าคุ้มครอง ดังนั้น นายกเทศมนตรีเมืองเพชรบุรี จึงตั้งงบประมาณปี 2568 ไว้ 1.2 ล้านบาท โดยคำนวณจากตัวเลขของลิงที่อยู่บนเขาและสามารถทำหมันได้ 600 ตัว ตัวละ 2,000 บาท แต่ขณะนี้ก็ติดปัญหา เพราะลิงที่จับมาแล้วยังไม่ได้ทำหมัน เนื่องจากงบประมาณไม่เพียงพอ

แหล่งข่าวกล่าวอีกว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างจัดระเบียบลิงที่อยู่บริเวณเขาวัง ทางเทศบาลวางแผนไว้ 2 ระยะคือ ระยะสั้นเตรียมจุดให้อาหารลิง 3-4 จุด เช่น ในวัดเขาวัง ซึ่งเป็นพื้นที่ปิดค่อนข้างปลอดภัย เพราะจากข้อมูลพบว่า มีชาวบ้านนำอาหารไปให้ลิงบริเวณริมเขาริมถนน ทำให้ลิงวิ่งแย่งอาหารจนเกิดความวุ่นวาย

แผนระยะยาว หลังได้รับงบประมาณทำหมันลิง 600 ตัวแล้ว จะปล่อยลิงกลับไว้บนเขาที่เดิม เพราะกรงไม่พอ แต่ก็ช่วยชะลอการขยายพันธุ์ได้บ้าง

“ส่วนการจัดซื้ออาหารลิง สถานีห้วยทรายมีงบฯอุดหนุน แต่ในส่วนของลิงบนเขา เทศบาลไม่สามารถใช้งบประมาณนี้ได้ เนื่องจากท้องถิ่นมีอำนาจเพียงแก้ปัญหาลิงที่สร้างความเดือดร้อน ส่วนลิงที่อยู่ตามปกติ เป็นอำนาจหน้าที่ที่ขึ้นกับกรมอุทยานฯ” แหล่งข่าวกล่าวและว่า

ที่ผ่านมา นายณัฏฐชัย นำพูลสุขสันติ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี ได้เสนอขอปลดลิงออกจากการเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 เพื่อจังหวัดจะได้จัดการแก้ปัญหาได้ แต่แนวคิดของทางจังหวัดและกรมอุทยานฯไม่ตรงกัน ซึ่งกรมอุทยานฯให้คงสถานะสัตว์สงวนไว้เหมือนเดิม แต่จะช่วยจับออกจากพื้นที่ เพราะเกรงว่าจะกระทบกับระบบนิเวศหรืออาจมีการทำร้ายหรือล่า ทำให้ลิงสูญพันธุ์ได้ ความคืบหน้าทางจังหวัดได้ยื่นหนังสือผ่านกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อเร่งดำเนินการต่อไป

“เคยได้รับร้องเรียนจากชาวบ้าน มีลิง 5-6 ตัวหลุดเข้าไปทำลายข้าวของในตลาดทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ แต่ไม่ได้เป็นปัญหาใหญ่หรือกระทบเศรษฐกิจ มีแค่ปัญหาก่อกวนในพื้นที่แถวเขาวังเท่านั้น ชาวบ้านก็คุ้นชินอยู่”

ลิงประจวบฯรุกหนัก

นายศุรอัฐ ณรงค์ฤทธิ์ ประธานหอการค้า จ.ประจวบคีรีขันธ์ เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า จังหวัดเริ่มเจอปัญหาลิงจากภูเขาลงมาสร้างความเดือดร้อนให้ชาวบ้าน ผู้ประกอบการ และนักท่องเที่ยวหนักขึ้นในช่วง 5 ปีมานี้

เนื่องจากจำนวนนักท่องเที่ยวลดลง ไม่มีคนซื้ออาหารให้ลิงกินเหมือนแต่ก่อน ลิงจึงลงมาหาอาหารในชุมชนที่ อ.เมืองประจวบคีรีขันธ์ และ อ.หัวหิน มีปริมาณพันตัว เกรงว่าจะเป็นปัญหาใหญ่ในอนาคต ทางจังหวัดจึงตั้งคณะกรรมการภาครัฐและเอกชนในจังหวัด มาช่วยกันจัดการปัญหาอย่างจริงจัง

“ปัญหาคือ ลิงบนเขาตะเกียบ ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีคนขึ้นไปไหว้พระ คนจะให้อาหารลิง แต่หลังโควิด นักท่องเที่ยวน้อยลง ลิงบนเขาไม่มีของกิน เลยลงมาข้างล่างหากิน เริ่มเดินในเมือง ปีนเสาไฟฟ้า วิ่งตามหลังคารีสอร์ต พูลวิลล่า ทำให้ผู้ประกอบการเริ่มบ่น ถ้าเสาร์-อาทิตย์มีคนมาเที่ยว ลิงจะไม่กล้าลงมา แต่วันธรรมดาลิงจะมาเล่นน้ำในพูลวิลล่า”

นอกจากนี้ บนเขาหินเหล็กไฟ จุดชมวิวของเมืองหัวหินก็มีลิงอาศัยอยู่ 1,000 ตัว เมื่อนักท่องเที่ยวจอดรถ ลิงจะมาล้อมและปีนป่ายรถ ทำให้นักท่องเที่ยวรู้สึกไม่ปลอดภัยในทรัพย์สิน

ส่วนนักท่องเที่ยวที่ถือของกินจะถูกแย่งไปจากมือ ซึ่งสร้างความหวาดกลัว เพราะไม่รู้ว่า ลิงพวกนี้มีเชื้อโรคหรือไม่ กลัวโดนเล็บข่วนตอนแย่งของกิน

จี้ปลดล็อกลิง

นายศุรอัฐกล่าวว่า กรณีที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับเทศบาลเมืองหัวหิน จัดทำหมันลิง เพื่อลดประชากรลิงที่เขาตะเกียบ และเขาหินเหล็กไฟ ซึ่งมีจำนวน 3,000 ตัวนั้น จริง ๆ จับทำหมันได้เพียง 100 ตัว หลังทำหมันเสร็จก็ต้องปล่อยกลับที่เดิม ทำให้ความเดือดร้อนยังคงอยู่ ส่วนตัวที่ไม่ได้จับทำหมันก็ยังกระจายแพร่พันธุ์

ดังนั้น การแก้ปัญหาต้องหาสถานที่ให้ลิงอยู่รวมกัน และจับทำหมันด้วย ไม่ใช่สร้างกรงแคบ ๆ ต้องเป็นกรงที่มีพื้นที่กว้าง และจัดอาหารให้ลิงดูจะมีความสุขกว่ามาอยู่ในเมืองและแย่งอาหารจากนักท่องเที่ยว อย่างไรก็ตาม อยากเรียกร้องให้ถอนลิงออกจากสัตว์ป่าคุ้มครองให้พื้นที่แก้ปัญหาได้เอง เพื่อให้ขั้นตอนง่ายขึ้น