สถานการณ์เมียนมาปราบปรามการค้าข้าว รุนแรงขึ้น เมื่อรัฐบาลทหารปรับ-เรียกเก็บภาษีสูงขึ้น-จับกุมผู้ค้าข้าวเกิน 50 ราย ชาวต่างชาติโดนด้วย หลังตรวจพบขายข้าวเกินเพดานราคาของสมาพันธ์ค้าข้าว
เว็บไซต์อิรวดี สื่อต่อต้านรัฐบาลทหารเมียนมารวบรวมข้อมูล การปราบปรามสินค้าข้าวของรัฐบาลทหารเมียนมาที่รุนแรงยิ่งขึ้น สะท้อนจากการจับกุมผู้ขายหลายราย และพนักงานระดับผู้อำนวยการห้างรีเทล
การจับกุมตามมาด้วย การสอบสวนครั้งใหญ่พุ่งเป้าระดับผู้บริหาร 58 คน ที่เกี่ยวข้องกับการค้าข้าวและการตรวจสอบคุณภาพข้าวของห้างสรรพสินค้า 53 แห่ง และร้านขายสินค้า 22 แห่งของผู้ค้าปลีกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ
ในจำนวน 58 คน มี 7 คนถูกจับกุมพร้อมผู้อำนวยการ 4 คน โดยแต่ละคนมาจากแต่ละสาขาของบริษัทค้าปลีกที่ใหญ่ที่สุด 4 แห่งในประเทศรวมถึงอิออน ออเรนจ์ คือ ฮิโรชิ คาซามัตสึ (Hiroshi Kasamatsu) ชาวญี่ปุ่นวัย 53 ปี เป็นพนักงานระดับอาวุโสของบริษัท อิออน ออเรนจ์ (Aeon Orange) โดยขณะนี้บริษัทให้ความร่วมมือกับทางการท้องถิ่นในการสืบสวน ขณะเดียวกันได้ร้องขอการช่วยเหลือจากสถานทูตญี่ปุ่นในเมียนมา
ผู้ค้าข้าวทั้ง 7 คนถูกกล่าวหาว่า ขายข้าวราคาสูงกว่าราคาอ้างอิงที่ 31-70 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเป็นราคาข้าวที่กำหนดโดยสมาพันธ์ค้าข้าวเมียนมา ขณะที่ผู้อำนวยการจากบริษัทรีเทล 4 แห่งถูกกล่าวหาขายข้าวเกินราคาที่กำหนดที่ 51-70 เปอร์เซนต์
ทั้ง 11 คนถูกจับกุมและถูกตั้งหลายข้อหาตามมาตรา 5 ของกฎหมายเสบียงสินค้าและการบริการที่สำคัญ กำหนดโทษจำคุกสูงสุด 3 ปี ปรับสูงสุด 500,000 จ๊าต หรือราว 5,600 บาท นอกจากนี้ รัฐบาลทหารกำลังวางแผนฟ้องร้องดำเนินคดีบริษัทรีเทล 4 แห่งดังกล่าวด้วย
ส่วนระดับผู้บริหารอีก 24 คนจาก 58 คนถูกปรับและเรียกเก็บภาษีสูงขึ้นจากกำไรค้าข้าวที่สูงกว่าราคาอ้างอิง 11-30 เปอร์เซ็นต์ ที่เหลืออีก 27 คนถูกพบว่ากำลังขายข้าวสูงกว่าราคาที่ทางสมาพันธ์ค้าข้าวเมียนมากำหนด 10 เปอร์เซ็นต์ แต่แถลงการณ์ไม่ได้ระบุโทษ
เจ้าหน้าที่รัฐและเจ้าหน้าที่ความมั่นคงยังเข้าตรวจสอบอย่างละเอียดทั้งศูนย์การค้าและซูเปอร์มาร์เก็ตในหลายเมืองเอกของหลายจังหวัดและภูมิภาครวมถึงกรุงเนย์ปิดอว์
จากการเข้าตรวจสอบอย่างละเอียดครั้งนี้พบว่า ร้านค้าของห้างรีเทลรายใหญ่ 4 แห่ง ได้แก่ ซิตี้ มาร์ต, เซน เกย์ ฮาร์ (Sein Gay Har), วันสต็อป, อิออน ออเรนจ์ ขายข้าวสูงกว่าราคากำหนด 51-70 เปอร์เซ็นต์
สมาพันธ์ฯเรียกร้องให้ราคาค้าปลีก 70,000 จ๊าดหรือราว ราว 550 บาท ต่อกระสอบข้าวธรรมดาน้ำหนักหนัก 48 กิโลกรัม และราคา 145,000 จ๊าดหรือราว 1,600 บาท สำหรับข้าวเกรดพรีเมียม ด้านสมาชิกสมาพันธ์ฯหลายคนระบุว่า รัฐบาลทหารบีบให้ทางสมาพันธ์ตั้งราคาค้าปลีกดังกล่าวขึ้น
แถลงการณ์รัฐบาลทหารคิดกำไรจากการขายข้าวที่สูงกว่าราคาของสมาพันธ์ฯ ทั้งยังระบุอีกว่า ร้านค้าปลีกจำนวนหนึ่งกำลังรวมเอาค่าโปรโมตหรือส่งเสริมการขายและค่าจ้างพนักงงานรวมเข้าไปในราคาขายปลีก ซึ่งดูเหมือนว่า หากคิดตามแบบรัฐบาลทหารก็สะท้อนว่าคณะสอบสวนภายใต้รัฐบาลทหารไม่รู้วิธีคำนวณราคาขายปลีกข้าว
เจ้าหน้าที่รัฐบาลทหารกำลังพยายามที่จะลดราคาขายปลีกตั้งแต่ปลายเดือนมิ.ย. ที่ผ่านมา ซึ่งคนในแวดวงธุรกิจระบุว่า กลวิธีของทางการซึ่งรวมถึงใช้วิธีจับกุมพ่อค้า ผู้ประกอบการจะได้รับผลย้อนกลับมา
รัฐบาลทหารใช้กลวิธีที่คล้ายกับตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและตลาดทองเมื่อเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา และเมื่อเร็ว ๆ นี้ รัฐบาลทหารขึ้นบัญชีดำผู้นำเข้าน้ำมันปรุงอาหาร นับเป็นความพยายามที่จะลดความขาดแคลนน้ำมันปรุงอาหารซึ่งเป็นสินค้าสำคัญและควบคุมราคาที่ทะยานสูงขึ้น
คนในวงธุรกิจค้าข้าวระบุว่า การปราบปรามกิจกรรมทางตลาดของรัฐบาลทหารส่งผลให้ราคาสินค้าสูงขึ้นและความผันผวนมากขึ้น ค่าเงินจ๊าตร่วงหนักขึ้นอีกไม่นานหลังการ]ลงโทษอย่างรุนแรงในแต่ละครั้ง
ผลจากการจับกุมผู้อำนวยการของบริษัทในเครือค้าปลีกและคนในแวดวงธุรกิจเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ทำให้ในตลาดข้าวมีผลกระทบทันทีที่ศูนย์การค้าหลายแห่งในนครย่างกุ้ง เมืองศูนย์กลางการค้าของเมียนมา ชั้นวางสินค้าหลายชั้นที่เก็บสะสมข้าวเมื่อวันอาทิตย์ว่างทั้งชั้นเมื่อวันจันทร์
สถานการณ์ดังกล่าวแตกต่างจากในตลาดตามชุมชน ที่ราคาเฉลี่ยต่ำกว่ามาก โดยราคาข้าวพรีเมียมวางขายที่ราคาราว 156,000 จ๊าต หรือราว 1,700 บาทต่อราคากระสอบน้ำหนัก 48 กิโลกรัมที่ร้านห้องแถวหรือแผงลอยเมื่อวาน (1 ก.ค.)
เจ้าของร้านแผงลอยกล่าวว่า ราคาที่ลดลงเกิดขึ้นแค่ชั่วคราว แต่ราคาสินค้าจะกลับมาสูงขึ้นในชั่วขณะหนึ่ง เนื่องจากผู้ค้าไม่สามารถขายในราคาต่ำระดับนี้ได้เป็นระยะเวลานาน เนื่องจากกำลังขาดทุน และว่า ตำรวจเข้ามาตรวจเยี่ยมที่ร้านด้วย ซึ่งตำรวจแจ้งบรรดาเจ้าของร้านขายข้าวทั้งหมดในตลาดว่าไม่ได้รับอนุญาตให้ปิดร้าน ด้วยเหตุนี้ ราคาข้าวของร้านต้องขายตามราคาอ้างอิงที่กำหนดโดยสมาพันธ์ค้าข้าว