“เคียร์ สตาร์เมอร์” ว่าที่นายกฯอังกฤษ นำพรรคแรงงานแลนด์สไลด์ โค่นทอรีส์ พ่ายย่อยยับ

คาดการณ์ของเอ็กซิตโพล พรรคแรงงานจะชนะอย่างถล่มทลายในการเลือกตั้งทั่วไป ส่งให้เซอร์เคียร์ สตาร์เมอร์ ขึ้นแท่นนายกฯ พรรคแรงงานจะหวนคืนสู่อำนาจด้วยคะแนนเสียงข้างมาก รัฐมนตรีหน้าเดิมสอบตกเพียบ ขณะนี้พรรคแรงงานนำที่ 410 ที่นั่ง พรรคอนุรักษนิยม 131 ที่นั่ง พรรคลิเบอรัล เดโมแครต 61 ที่นั่ง และพรรคปฏิรูปสหราชอาณาจักร 13 ที่นั่ง

วันที่ 5 ก.ค. บีบีซี.และรอยเตอร์รายงานว่า การลงคะแนนเสียงในสหราชอาณาจักรเสร็จสิ้นลงแล้ว และจากการคาดการณ์ของเอ็กซิตโพล พรรคแรงงานจะชนะอย่างถล่มทลายในการเลือกตั้งทั่วไปนี้ พรรคแนวซ้ายกลางของเซอร์เคียร์ สตาร์เมอร์ จะหวนคืนสู่อำนาจด้วยคะแนนเสียงข้างมาก หลังจากพรรคอนุรักษนิยมปีกขวาหรือทอรีส์ครองอำนาจมา 14 ปี

และนายสตาร์เมอร์ อดีตหัวหน้าอัยการ ซึ่งเพิ่งเข้ามาทำงานในรัฐสภาในปี 2015 นี้เอง จะกลายเป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ในวันนี้ (5 ก.ค.) หลังจากเข้าเฝ้าฯสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 ที่พระราชวังบักกิงแฮม ขณะเดียวกัน นายริชี ซูแน็ก นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันและพรรคอนุรักษนิยมจะเผชิญกับความพ่ายแพ้ครั้งเลวร้ายที่สุดในรอบหลายสิบปี

•ผลเอ็กซิตโพล

ขณะนี้เป็นกระบวนการยืนยันผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ โดยจะนับคะแนนเสียงจนเสร็จสิ้น อย่างที่ทราบผลเอ็กซิตโพลไม่ใช่ผลเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ แต่ในการเลือกตั้งที่ผ่านมากลายเป็นตัวชี้วัดที่เชื่อถือได้

สหราชอาณาจักรใช้ระบบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 650 คน เขตละ 1 คน แบ่งตามพื้นที่ทั่วประเทศ เอ็กซิตโพลคาดว่าพรรคแรงงานจะชนะ 410 ที่นั่ง พรรคอนุรักษนิยมชนะ 131 ที่นั่ง พรรคลิเบอรัล เดโมแครต 61 ที่นั่ง และพรรคปฏิรูปสหราชอาณาจักร 13 ที่นั่ง ส่วนที่นั่งอื่น ๆ เป็นของพรรคที่เหลือและผู้สมัครอิสระ

ขณะนี้เจ้าหน้าที่การเลือกตั้งในแต่ละเขตกำลังนับคะแนน โดยจะประกาศผลในช่วงค่ำ ตามเวลาท้องถิ่น บางเขตนับคะแนนเสร็จสิ้นแล้ว เช่น เขตฮิวตันและซันเดอร์แลนด์ เซาท์ ซึ่งนายบริดเจ็ต ฟิลลิปสัน สส.พรรคแรงงานยังยึดที่นั่งเดิมไว้ได้ คาดว่าจะขึ้นเป็น รมว.ศึกษาธิการในรัฐบาลชุดใหม่

อีกประเด็นที่น่าจับตาในทางการเมืองคือ สส.อาวุโสพรรคอนุรักษนิยมเสียที่นั่ง ไม่ว่าจะเป็นนายสตีฟ เบเกอร์ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และนายเอียน ดันแคน สมิธ อดีตหัวหน้าพรรคอนุรักษนิยม คาดว่ามีโอกาสน้อยกว่า 1 เปอร์เซ็นต์ที่จะรักษาเก้าอี้ไว้ได้ ส่วนนายเจรามี ฮันต์ รมว.การเงินมีโอกาสกลับมาน้อยกว่า 20 เปอร์เซนต์ รวมถึงนายแกรนต์ ชาปส์ รมว.กลาโหม และนายจอห์นนี เมอร์เซอร์ รมว.กิจการทหารผ่านศึกอาจเสียเก้าอี้ด้วยเช่นกัน

หากพรรคใดคว้าที่นั่งถึง 326 ที่นั่งจะได้เสียงข้างมากในสภา ทำให้พรรคนั้นมีจำนวน สส.มากพอที่จะสามารถผ่านกฎหมายโดยไม่ต้องพึ่งพาเสียง สส.จากพรรคอื่น หัวหน้าพรรคที่มีจำนวน สส.มากที่สุดกลายเป็นนายกรัฐมนตรี หลังจากกษัตริย์มีพระบรมราชโองการให้เข้าเฝ้าฯ เพื่อตั้งคณะรัฐมนตรี และหัวหน้าพรรคที่มีจำนวน สส.มากเป็นลำดับที่ 2 จะกลายเป็นหัวหน้าฝ่ายค้าน

หากผลเอ็กซิตโพลถูกต้อง นายซูแน็กจะพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และภายในวันเดียว นายสตาร์เมอร์ได้รับการแต่งตั้งขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี

นายสตาร์เมอร์กล่าวผ่าน X (อดีตทวิตเตอร์) ว่า “แด่ทุกคนที่หาเสียงให้พรรคในการเลือกตั้งนี้ แด่ทุกคนที่โหวตให้พวกเรา และให้ความไว้วางใจในพรรคแรงงาน ขอบคุณ”

• มาถึงจุดนี้ได้อย่างไร

เมื่อปลาย พ.ค. แม้เผชิญกับโพลสำรวจความนิยมลดลง แต่นายซูแน็กทำให้พรรคประหลาดใจ รวมถึงผู้เชี่ยวชาญทางการเมือง โดยการตัดสินใจประกาศการเลือกตั้งก่อนกำหนด และมีเวลาหาเสียง 6 สัปดาห์

พรรคอนุรักษนิยมครองอำนาจตั้งแต่ปี 2010 และมีนายกรัฐมนตรี 5 คน รวมถึงช่วงที่สถานการณ์วุ่นวายในปี 2022 อังกฤษมีนายกรัฐมนตรี 3 คน ในเพียงช่วงไม่กี่สัปดาห์

ในขณะที่พรรคแรงงานไม่ได้ชนะการเลือกตั้งทั่วไปตั้งแต่ปี 2005 และผลเลือกตั้งทั่วไปในปี 2019 ภายใต้การนำของนายเจเรมี คอร์บิน เผชิญความพ่ายแพ้ครั้งเลวร้ายที่สุดในรอบเกือบ 100 ปี

จากผลการสำรวจความคิดเห็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งในสหราชอาณาจักรโดยยูกอฟ (YouGov) ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2024 ประเด็นที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งให้ความสำคัญในการเลือกตั้งครั้งนี้คือ “เศรษฐกิจ” มากที่สุด 52% อันดับ 2 เรื่องสุขภาพ ตามด้วยเรื่องการเข้าเมือง และการลี้ภัย การจัดหาที่อยู่อาศัย และสิ่งแวดล้อม