สมาคมประมงประชุมกรรมการเร่งรัฐบาลเยียวยาการรับซื้อเรือประมง 1,007 ลำคืนตามโครงการนำเรือประมงออกนอกระบบ กับสัตว์น้ำราคาตกต่ำ หลังแก้กันมา 10 เดือนยังจบปัญหาไม่ได้
วันที่ 10 กรกฎาคม 2567 ผู้สื่อข่าว “ประชาชาติธุรกิจ” รายงานความเคลื่อนไหวของชาวประมงหลังการประชุมสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย ในต้นสัปดาห์ที่ผ่านมานี้ว่า ที่ประชุมได้หารือปัญหาข้อร้องเรียนที่มีไปถึงรัฐบาล 2 เรื่องที่ยังไม่ได้รับการตอบสนองต่อการแก้ไขและเต็มไปด้วยความล่าช้า ส่งผลกระทบไปถึงชาวประมงได้รับความเดือดร้อนจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ได้แก่
1.การจ่ายเงินเยียวยาตามโครงการนำเรือประมงออกนอกระบบเพื่อจัดการทรัพยากรประมงทะเลที่ยั่งยืน หรือ โครงการซื้อเรือคืน จำนวน 1,007 ลำ สำหรับเป็นค่าชดเชยให้กับเจ้าของเรือประมงจากมาตรการแก้ไขปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย (IUU) ตั้งแต่ปี 2558
ปรากฏโครงการนี้มีกลุ่มเรือประมงต้องการออกจากระบบเป็นจำนวน 2,513 ลำ มีการรับซื้อเรือประมงคืนไปแล้ว 2 เฟส กล่าวคือ ระยะที่ 1 งบประมาณ 764.45 ล้านบาท จ่ายเงินเยียวยาให้เจ้าของเรือไปแล้ว 305 ลำ จากทั้งหมด 570 ลำ
ระยะที่ 2 กรอบวงเงิน 287.18 ล้านบาท (จ่ายจากงบกลาง) มีเรือประมงผ่านเกณฑ์เข้าโครงการ 59 ลำ
“หลังการดำเนินโครงการระยะที่ 2 ก็ไม่มีการรับซื้อเรือคืนอีก ส่งผลให้ชาวประมงที่ประสงค์จะขายเรือตามโครงการประสบความเดือดร้อน เรือประมงไม่สามารถทำการประมงได้ เพราะไม่มีใบอนุญาตทำการประมงและยังต้องมีค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาเรืออีก” กลุ่มชาวประมงสะท้อนปัญหาออกมา
ล่าสุด มีกลุ่มชาวประมง จ.สงขลา มากกว่า 200 คนออกมารวมตัวยื่นหนังสือถึง นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี ผ่านทางผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา ขอให้เร่งรัดการจ่ายเงินในโครงการรับซื้อเรือคืนกว่า 130 ลำแล้ว
2.ปัญหาราคาสัตว์น้ำตกต่ำ หลังจากที่สมาคมการประมงแห่งประเทศไทย ทำหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องตั้งแต่เดือนตุลาคม 2566 จนกระทั่งเวลาผ่านไป 10 เดือนแล้วก็ยังไม่มีความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหานี้
ทั้งนี้เบื้องต้น สมาคมขอให้มีการ “ทบทวน” มาตรการการนำเข้าสินค้าสัตว์น้ำ โดยขอให้มีสินค้าสัตว์น้ำที่นำเข้าจากต่างประเทศจะต้องปฏิบัติตามมาตรการควบคุมตรวจสอบสินค้าสัตว์น้ำนำเข้า ส่งออก และนำผ่าน เพื่อแก้ไขปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงานและไร้การควบคุม (IUU) เช่นเดียวกันกับที่ปฏิบัติกับชาวประมงไทย
ข้อเสนอข้างต้นมีขึ้นแก้ปัญหาการนำเข้าสินค้าสัตว์น้ำจาก กลุ่มผู้ผลิตอาหารแปรรูป โรงงานปลากระป๋องและผลิตภัณฑ์ ห้องเย็น ที่มีการนำเข้าสัตว์น้ำจากประเทศผู้ส่งออก หรือ ประเทศเพื่อนบ้าน ที่มีราคาต่ำกว่าสัตว์น้ำในประเทศ เนื่องจากไม่มีต้นทุนที่เกิดจากการปฏิบัติตามมาตรการ IUU เหมือนกับที่ชาวประมงได้เผชิญอยู่
อย่างไรก็ตามมีรายงานข่าวจาก คณะกรรมการแก้ไขปัญหาราคาสัตว์น้ำตกต่ำ ที่ประชุมกันไปไม่น้อยกว่า 5 ครั้งแล้วว่า รัฐบาลไม่ต้องการที่จะใช้วิธีการแก้ปัญหาสัตว์น้ำราคาถูกนำเข้าจากต่างประเทศด้วยการใช้มาตรการทางภาษี
ดังนั้นที่ผ่านมาภายใต้ คณะกรรมการชุดนี้จึงใช้วิธีขอความร่วมมือให้ใช้กลไกการตกลงราคาระหว่าง กลุ่มชาวประมง กับ สมาคมผู้รับซื้อปลาต่าง ๆ ด้วยการกำหนดราคารับซื้อปลาในประเทศเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่
กลุ่มปลาผิวน้ำ ทูน่า-ซาร์ดีน แมคเคอเรล, กลุ่มปลาหน้าดิน ปากคม-ปลาทรายแดง และกลุ่มปลาหมึก
ผลการหารือระหว่าง ชาวประมง กับสมาคมผู้รับซื้อปลา สามารถตกลงราคารับซื้อปลาได้ในระดับหนึ่ง
แต่ยังต้องการกลไกในการติดตามราคารับซื้อปลาว่า มีการปฏิบัติตามข้อตกลงหรือไม่ เนื่องจากยังมีโรงงานปลากระป๋องและโรงงานแปรรูปอาหารทะเลขนาดใหญ่อีกหลายแห่งไม่ยอมรับซื้อปลาจากชาวประมงในราคาที่ตกลงกัน โดยโรงงานเหล่านี้อ้างว่า ไม่ได้เป็นสมาขิกสมาคมผู้รับซื้อปลานั้น ๆ
“ในทางปฏิบัติราคาสัตว์น้ำหลายชนิดก็ยังไม่กระเตื้องขึ้น เพราะยังมีการนำเข้าสัตว์น้ำราคาถูกจากต่างประเทศอยู่ อาทิ กลุ่มปลาหมึก โดยนำเข้ามาเก็บสต๊อกไว้ใน ห้องเย็น มีทั้งการนำเข้าผ่านด่านศุลกากร กับ การลักลอบนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน จนเป็นที่มาให้จังหวัดแนวชายแดนที่ติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน ต้องเพิ่มมาตรการเข้มงวดในการตรวจสินค้าสัตว์นำเข้า-การตรวจมาตรฐานด้านสุขอนามัยที่ ด่านตรวจประมง (ระนอง-กาญจนบุรี-ประจวบฯ) มากขึ้น
อย่างไรก็ตาม การใช้กลไกการตกลงราคารับซื้อร่วมกัน หรือการกำหนดมาตรการเข้มงวดในการนำเข้าสัตว์น้ำ การปราบปรามการลักลอบนำเข้าสัตว์น้ำผิดกฎหมาย ก็ยังไม่สามารถยกระดับราคาสินค้าสัตว์น้ำของชาวประมงอย่างถาวรได้
ดังนั้นในสัปดาห์หน้าชาวประมงพร้อมตัวแทนจาก 22 จังหวัด ส่วนหนึ่งจะเดินทางไปยื่นหนังสือร้องเรียนถึงรัฐบาล อีกส่วนหนึ่งจะดำเนินการเคลื่อนไหวอยู่ในจังหวัด ขอให้รัฐบาลเร่งแก้ไขทั้งเรื่องเงินเยียวยารับซื้อเรือประมงคืน กับราคาสินค้าสัตว์น้ำตกต่ำ