บทความจากเว็บไซต์เอเชีย ไทม์ (Asia Times) เผยให้เห็นการประกาศขึ้นภาษีชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์จากจีนของรัสเซียอย่างหนัก นำไปสู่การตั้งคำถามถึงความเคลื่อนไหวว่า ใช่สงครามการค้าจีน-รัสเซียยกแรกหรือไม่ และความสัมพันธ์สองประเทศยังราบรื่นดีอยู่จริงหรือ
บทความโดย Yong Jian ระบุว่า รัสเซียเก็บภาษีชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์ที่จีนผลิต 55.65% สงครามการค้าที่ทำให้ต้องตั้งคำถามใหม่เกี่ยวกับหุ้นส่วนที่ไม่มีข้อจำกัดระหว่างรัสเซียและจีนในห้วงที่โดนัลด์ ทรัมป์ กำลังจะสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐอย่างเป็นทางการในวันที่ 20 มกราคมปี 2025
นับตั้งแต่ฤดูใบไม้ร่วง กรมศุลกากรของนครวลาดิวอสต็อก ทางตะวันออกของรัสเซียได้จัดแบ่งหมวดหมู่ส่วนประกอบรางเลื่อนเฟอร์นิเจอร์เสียใหม่ให้เป็นประเภทเดียวกับลูกปืน ส่งผลให้อัตราภาษีเพิ่มขึ้นอย่างมากจาก 0% เป็น 55.65% ปัจจุบันเมืองแห่งนี้นำเข้าส่วนประกอบเฟอร์นิเจอร์ของจีนไปยังรัสเซียถึง 90%
ฟอร์บส (Forbes) รายงานเป็นที่แรกเกี่ยวกับการกีดกันทางการค้าเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน และจากนั้นสื่อรัสเซียได้อ้างการรายงานของฟอร์บสอย่างแพร่หลายเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายนที่ผ่านมา
เซอร์เกย์ ซเมฟสกี ประธานบริษัท Almaz ที่ประกอบธุรกิจเฟอร์นิเจอร์ของรัสเซียกล่าวว่า ชิ้นส่วนรางเลื่อนสามารถคิดเป็น 30% ของต้นทุนในการผลิตเฟอร์นิเจอร์ครัว
สมาคมธุรกิจเฟอร์นิเจอร์และงานไม้แห่งรัสเซีย The Association of Furniture and Woodworking Enterprises of Russia (AMDPR) กล่าวว่า ภาษีใหม่ดังกล่าวจะทำให้ผู้นำเข้าส่วนประกอบเฟอร์นิเจอร์ของรัสเซียล้มละลายและทำให้ต้นทุนเพิ่ม 15% สำหรับผู้ผลิตเฟอร์นิเจอร์ท้องถิ่น
อเล็กซานเดอร์ เชสตาคอฟ ประธาน AMDPR กล่าวว่า การนำเข้าชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์ที่ผลิตมาเสร็จแล้ว ซึ่งมีภาษีนำเข้าอยู่ที่ 9-12% นั้น ขณะนี้สามารถสร้างกำไรได้มากกว่าการที่ผู้ประกอบการรัสเซียผลิตเองภายในประเทศ
เขากล่าวว่า ชิ้นส่วนที่ถูกขึ้นภาษีนั้น ปัจจุบันไม่ได้ผลิตในรัสเซีย ซึ่งนำเข้ามามีมูลค่าราว 1.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี (ราว 44,000 ล้านบาท) โดยส่วนใหญ่นำเข้าจากจีน
เขากล่าวเสริมอีกว่า ขณะนี้ผู้นำเข้าชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์ต้องจ่ายภาษีสูงสุดสำหรับตู้ขนสินค้าแต่ละตู้ถึง 2-2.5 ล้านรูเบิล (ราว 650,000-816,000 บาท) เป็นสาเหตุให้ผู้นำเข้าจำนวนมากจะส่งคืนชิ้นส่วนกลับไปยังจีนแทนที่จะรับสินค้า
คอลัมนิสต์ชาวจีนหลายคนมองว่า ภาษีศุลกากรใหม่ของนครวลาดิวอสต็อกไม่เป็นธรรมต่อซัพพลายเออร์จีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรัสเซียเรียกเก็บภาษีเพียง 10% สำหรับสินค้าประเภทเดียวกันที่นำเข้าจากยุโรป
ด้านกระทรวงต่างประเทศจีนและสื่อรัฐยังไม่ได้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้
“ในการขึ้นภาษีศุลกากรระลอกนี้ ซึ่งไม่สมเหตุสมผลจากรัสเซียนั้น ผู้ผลิตเฟอร์นิเจอร์ของจีนกำลังเผชิญกับความท้าทายที่เพิ่มขึ้นและความเสี่ยงในตลาด” คอลัมนิสต์จากมณฑลกวางตุ้งนามปากกา “Du Juan” กล่าวในบทความและว่า สื่อจีนพากันวิพากษ์วิจารณ์แผนขึ้นภาษีสินค้าจีนของทรัมป์กันทุกวัน แต่กลับเงียบเป็นเป่าสากเมื่อเกี่ยวกับการขึ้นภาษีของรัสเซีย
เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา กระทรวงอุตสาหกรรมและการค้าของรัสเซียประกาศแผนเพิ่ม “ค่าธรรมเนียมการรีไซเคิล” สำหรับผู้ซื้อรถยนต์จีนเพิ่มขึ้น 70-85% จากระดับปัจจุบัน ภายในปี 2030 ซึ่งการเก็บค่าธรรมเนียมดังกล่าวถูกมองว่าเป็นภาษีศุลกากรอีกรูปแบบหนึ่งที่เรียกเก็บจากรถยนต์จีน โดยค่าธรรมเนียมจะเพิ่มขึ้น 10-20% ตั้งแต่เริ่มปี 2025
หวัง อู่ คอลัมนิสต์ในนครเซี่ยงไฮ้ ระบุว่า จีนกลายเป็นผู้ส่งออกรถยนต์ไปรัสเซียอันดับหนึ่งในช่วงไม่กี่ปีมานี้ เขากล่าวว่า รัฐบาลรัสเซียต้องการใช้ค่าธรรมเนียมการรีไซเคิลเพื่อบังคับให้ผู้ผลิตรถจีนขึ้นราคาและสร้างโรงงานหลายแห่งในรัสเซีย
เป่ย ฉั่ว นักเขียนในนครเทียนจินระบุว่า หลังจากสงครามรัสเซีย-ยูเครนปะทุขึ้น บริษัทในยุโรปส่วนใหญ่ย้ายออกจากรัสเซีย แต่ซัพพลายเออร์จีนก็เข้ามาแทนที่อย่างรวดเร็วเพื่อรับรองว่าเซ็กเตอร์เฟอร์นิเจอร์ของรัสเซียจะเติบโตอย่างมั่นคง แต่ทำไมรัสเซียจึงหันหลังให้จีนในตอนนี้
ก่อนสรุปว่า รัฐบาลรัสเซียต้องการเพิ่มรายได้เพื่อบรรเทาแรงกดดันทางการเงินที่เพิ่มขึ้นเนื่องมาจากสงครามยูเครน
โจ หยาง คอลัมนิสต์จากมณฑลเหอหนานระบุว่า การประกาศขึ้นภาษีดังกล่าวบดบังมิตรภาพระหว่างสองประเทศ
หยางยังขุดคุ้ยเรื่องราวในอดีตมาเขียนประกอบบทความว่า จีนไม่ลืมว่าจักรวรรดิรัสเซียยึดดินแดนจีน 1.5 ล้านตารางกิโลเมตร ในทศวรรษ 1900 และจึงทำให้สหภาพโซเวียตผลักดันการแยกตัวของมองโกเลียนอกในขณะนั้น ซึ่งขณะนี้คือประเทศมองโกเลีย ไปจากจีนในปี 1911
การค้าระหว่างกันที่แข็งแกร่ง ตามข้อมูลศุลกากรจีน ในปี 2023 การค้าจีน-รัสเซียเพิ่มขึ้น 26.3% (YOY) สู่ 240,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 8.1 ล้านล้านบาท)
การส่งออกของจีนไปยังรัสเซียรวมถึงรถยนต์และสินค้าในภาคการผลิตเพิ่มขึ้น 47% สู่ 111,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 3.7 ล้านล้านบาท) และจีนนำเข้าจากรัสเซียรวมถึงน้ำมัน ก๊าซ เหล็กเพิ่มขึ้น 12.7% สู่ 129,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4.4 ล้านล้านบาท) ทั้งนี้ จีนเกินดุลการค้ารัสเซียมูลค่า 18,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 6.1 แสนล้านบาท)
สำหรับ 10 เดือนแรกของปีนี้ จีนส่งออกไปยังรัสเซีย 94,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 3.2 ล้านล้านบาท) เพิ่มขึ้น 80% จากช่วงเดียวกันของปี 2021