เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
เชียงรายโชว์ผลตรวจน้ำประปา ผ่านเกณฑ์ 100% สร้างความเชื่อมั่นรับไฮซีซั่น
เศรษฐกิจภูมิภาค เชียงรายโชว์ผลตรวจน้ำประปา ผ่านเกณฑ์ 100% สร้างความเชื่อมั่นรับไฮซีซั่น
CJ MORE NINE BEAUTY จับมือ LUX มอบประสบการณ์ Exclusive ใกล้ชิด “ป๋อ ศุภการ”
Biz Movement CJ MORE NINE BEAUTY จับมือ LUX มอบประสบการณ์ Exclusive ใกล้ชิด “ป๋อ ศุภการ”
E-Space : เมื่อเทคโนโลยีที่ดี อาจเริ่มจากการเลือกปัญหาที่ถูกต้อง
Biz Movement E-Space : เมื่อเทคโนโลยีที่ดี อาจเริ่มจากการเลือกปัญหาที่ถูกต้อง
ผู้เลี้ยงหมู ค้านเปิดตลาดสหรัฐฯ แลกดีล ART หวั่นกระทบเกษตรกรไทย
Economic ผู้เลี้ยงหมู ค้านเปิดตลาดสหรัฐฯ แลกดีล ART หวั่นกระทบเกษตรกรไทย
Mobile – Fixed Broadband ไทยโต 2.7% ต่อปี บริการอิ่มตัว รายได้กระจุกจากผู้ใช้ปลายน้ำ
Tech Mobile – Fixed Broadband ไทยโต 2.7% ต่อปี บริการอิ่มตัว รายได้กระจุกจากผู้ใช้ปลายน้ำ
“ข้าวก่ำดอยสะเก็ด” ชูวิถี “ข้าวประณีต” ปั้นแบรนด์โลคอลสู่ตลาดพรีเมียม
เศรษฐกิจภูมิภาค “ข้าวก่ำดอยสะเก็ด” ชูวิถี “ข้าวประณีต” ปั้นแบรนด์โลคอลสู่ตลาดพรีเมียม
‘วรวงศ์’ ชี้ภาษีสหรัฐ 19% ยกเลิกไปแล้ว – จี้ ‘ศุภจี’ แจงรายละเอียด
Economic ‘วรวงศ์’ ชี้ภาษีสหรัฐ 19% ยกเลิกไปแล้ว – จี้ ‘ศุภจี’ แจงรายละเอียด
พาณิชย์ ดัน 500 SMEs บุกตลาดฟิลิปปินส์ ตั้งเป้าสร้างมูลค่า 74 ล้าน คัด 10 รายขายจริง
Economic พาณิชย์ ดัน 500 SMEs บุกตลาดฟิลิปปินส์ ตั้งเป้าสร้างมูลค่า 74 ล้าน คัด 10 รายขายจริง
กทม.ขีดเส้น 20 ธ.ค. ปิดภารกิจเยียวยาน้ำท่วม สั่งทุกเขตเร่งตรวจบ้าน-อนุมัติจ่าย
Economic กทม.ขีดเส้น 20 ธ.ค. ปิดภารกิจเยียวยาน้ำท่วม สั่งทุกเขตเร่งตรวจบ้าน-อนุมัติจ่าย
เกษตรฯ ชงประกันภัยข้าวนาปี 70 เพิ่มชดเชยเป็นไร่ละ 2,800 บาท รัฐอุดหนุนเบี้ย 80%
Economic เกษตรฯ ชงประกันภัยข้าวนาปี 70 เพิ่มชดเชยเป็นไร่ละ 2,800 บาท รัฐอุดหนุนเบี้ย 80%
ดูทั้งหมด

ปิดฉากทรงผมนักเรียนไทย 53 ปี ‘ทรงติ่งหู-ขาวสามด้าน’ จ่อสูญพันธุ์

06 มี.ค. 2568 | 16:30น.

ย้อนที่มาทรงผมนักเรียนไทยกับภาพจำตัดสั้นมีมาตั้งแต่เมื่อไหร่ ? ไล่ไทม์ไลน์การเปลี่ยนแปลงของระเบียบ มาถึงวันที่ศาลปกครองสูงสุดประกาศคำประกาศิต โรงเรียนไม่สามารถลงโทษเด็กไว้ผมได้ตามอำเภอใจ

เสรีภาพเป็นหนึ่งสิ่งที่คนเราไม่จำเป็นจะต้องเรียกร้องจากใคร เมื่อเกิดมาแล้วก็ควรที่จะได้ดำเนินชีวิตไปตามความต้องการ เว้นแต่การอยู่ร่วมกันของสังคมที่ต้องอาศัยอยู่ภายใต้กฎระเบียบ และคำนึงถึงผู้ที่อยู่ร่วมกัน แนวคิดนี้คล้ายจะสอดคล้องกับกฎระเบียบบางข้อของสังคมที่ต้องการให้เราเดินซ้ายและเดินขวาได้อย่างพร้อมเพรียง

แต่เมื่อยุคสมัยเปลี่ยน แนวคิดและวิธีการใช้ข้อบังคับที่มีอยู่มานานไม่อาจสามารถจัดระเบียบได้ดังเดิม การเปลี่ยนกฎและข้อบังคับจึงเป็นทางแก้ให้สังคมเป็นไปอย่างสงบสุข เช่นเดียวกับการ “ยกเลิกทรงผมนักเรียน” ที่ถูกเรียกร้องและพูดถึงมาอย่างยาวนาน และดูเหมือนว่าทุกวันนี้กฎกำลังถูกปรับให้เข้ากับสภาพสังคมปัจจุบัน

ย้อนกลับไปช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ตามบทความว่าด้วยเรื่องกฎทรงผมของ ศ.ดร.นิธิ เอียวศรีวงศ์ นักเขียน และศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ชาวไทยในหนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันที่ 2 พฤศจิกายน 2550 ระบุว่า ไทยรับทรงผมนักเรียนและเครื่องแบบต่าง ๆ มาจากประเทศญี่ปุ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นช่วงเดียวกันที่เหาระบาด ทำให้ประชาชนในช่วงนั้นนิยมตัดผมสั้น

ต่อมาในปี 2515 ก็มีทรงผมนักเรียนเริ่มต้นขึ้นภายใต้รัฐบาลของจอมพลถนอม กิตติขจร ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2515 ระบุว่า “นักเรียนชายไว้ผมยาว โดยไว้ผมข้างหน้าและกลางศีรษะยาวเกิน 5 เซนติเมตร และชายผมรอบศีรษะไม่ตัดเกรียนชิดผิวหนัง หรือไว้หนวดเครา ส่วนนักเรียนหญิงตัดสั้นหรือไว้ผมยาวเลยต้นคอ หากโรงเรียนหรือสถานศึกษาใดอนุญาตให้ไว้ยาวเกินกว่านั้นก็รวบให้เรียบร้อย”

ให้หลังสามปี กฎกระทรวงก็เกิดการเปลี่ยนแปลงจากเหตุการณ์ 14 ตุลาฯ โดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2518 ระบุแก้ไขว่า “นักเรียนชายตัดผมหรือไว้ผมยาวจนด้านข้างและด้านหลังยาวเลยตีนผมหรือไว้หนวด ไว้เครา และนักเรียนหญิงตัดผมหรือไว้ผมยาวเลยต้นคอ หากโรงเรียนหรือสถานศึกษาใดอนุญาตให้ไว้ยาวเกินกว่านั้นก็ให้รวบให้เรียบร้อย

ดังนั้น โรงเรียนต่าง ๆ จึงอาจมีระเบียบในเรื่องทรงผมที่แตกต่างกันได้ในรายละเอียด แต่ส่วนใหญ่นักเรียนชายมักจะให้ตัดผมสั้นเกรียน และนักเรียนหญิงมักจะให้ตัดผมสั้นในช่วงติ่งหูถึงปกเสื้อนักเรียน”

การเมืองปลุกระดมเสรีภาพ

ผ่านมา 50 ปี ในช่วงที่การเมืองก้าวเข้าสู่กระบวนการปลุกระดมทางความคิด เช่นเดียวกับเสียงเรียกร้องของนักเรียน ทำให้ในปี 2563 กระทรวงศึกษาธิการได้ออกระเบียบว่าด้วยการไว้ทรงผมของนักเรียนลงในราชกิจจานุเบกษา และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 2 พฤษภาคม ในปีเดียวกัน โดยมีเป้าหมายให้นักเรียนมีอิสระในการเลือกไว้ทรงผมมากขึ้น

ใจความว่า “นักเรียนชายจะไว้ผมสั้นหรือยาวก็ได้ กรณีไว้ผมยาวด้านข้าง ด้านหลังต้องยาวไม่เลยตีนผม นักเรียนหญิงจะไว้ผมสั้นหรือยาวก็ได้ ไว้ยาวตามความเหมาะสม และรวบให้เรียบร้อย ห้าม ดัดผม ย้อมสีผม ไว้หนวดเครา ห้ามตัดแต่งทรงผมเป็นรูปทรงหรือสัญลักษณ์”

ต่อมาปี 2566 กระทรวงศึกษาธิการมีการกำหนดแนวทางการไว้ทรงผมของนักเรียนไว้กว้าง ๆ เพื่อให้สถานศึกษาภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงศึกษาธิการนำไปปรับใช้ประจำแต่ละสถานศึกษา ระบุว่า “นักเรียนหญิง และนักเรียนชาย สามารถไว้ผมสั้นหรือยาวก็ได้ ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของสถานศึกษา”

และล่าสุดในปี 2568 ภายหลังประกาศศาลปกครองสูงสุด เผยแพร่คำพิพากษา ในคดีหมายเลขดำที่ ฟร.24/2563 เพิกถอนกฎกระทรวง ฉบับที่ 2 (พ.ศ.2518) ออกตามความในประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 132 ข้อกำหนดเกี่ยวกับการไว้ทรงผมของนักเรียนที่ไม่เหมาะสมแก่สภาพของนักเรียน ทำให้เรื่องการยกเลิกทรงผมของนักเรียนไทยกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง

ดร.สิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า ประกาศนี้ถือเป็นคำประกาศิตว่า โรงเรียนไม่สามารถลงโทษนักเรียนที่ไว้ผมยาวได้ด้วยวิธีปฏิบัติที่ทำให้เกิดความอับอาย และส่งผลต่อความรู้สึก แม้ว่าโรงเรียนจะมีอำนาจในการกำหนดทรงผมตาม พ.ร.บ.การศึกษา พ.ศ. 2546 มาตรา 39 (1) แต่จะต้องกำหนดตาม ‘กระบวนการมีส่วนร่วม’ ไม่ว่าจะเป็นกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง และนักเรียน

ซึ่งหากนักเรียนไม่ทำตาม โรงเรียนก็ดำเนินการได้เพียง 4 กรณีเท่านั้นคือ 1.ว่ากล่าวตักเตือน 2.ทำทัณฑ์บน 3.หักคะแนนพฤติกรรม 4.จัดกิจกรรมเพื่อปรับพฤติกรรม เนื่องจากกระทรวงเองไม่มีอำนาจในการกำหนดโดยตรง แต่ก็เล็งเห็นว่าปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างการที่บุคลากรทางการศึกษากล้อนผมนักเรียน คือพฤติกรรมที่ทำเกินกว่าเหตุ และเป็นการละเมิดสิทธิเสรีภาพเด็ก

แนวคิดเปลี่ยนหลักการ

แนวคิดที่เชื่อกันว่า “การที่เด็กจะมีพฤติกรรมดีจะต้องตัดผม” นั้นไม่ถูกเห็นด้วยอีกต่อไป สิริพงศ์กล่าวว่า วันนี้หลักการมันเปลี่ยนไป เพศสภาพก็เช่นกัน การที่มีใครสักคนมาบอกว่าการตัดผมจะส่งผลต่อการเรียน ไม่ควรเอามาเกี่ยวข้องกันอีกต่อไป และเขามองว่ามันคือสิทธิเสรีภาพบนเรือนร่างของเขา เว้นแต่กฎที่โรงเรียนกำหนดให้เข้าร่วมบางวิชาที่จำเป็นต้องมาจากความสมัครใจ อาทิ การเรียนวิชาทหาร (รด.)

นอกจากนั้น เขายังบอกว่าคนที่ดีใจมากกว่านักเรียนคงเป็นกองเชียร์ เพราะส่วนใหญ่แล้วเด็กมักจะเติบโตตามช่วงวัย จากการสำรวจโรงเรียนก็พบว่า มีนักเรียนที่ทำสีผมน้อยมากในชั้นประถมศึกษา ในขณะที่โตขึ้นมาอีกหน่อยถึงจะเริ่มลงที่ หรือทำทรงผมต่าง ๆ ซึ่งก็ถือว่าเป็นเรื่องธรรมดา

อนาคตยกเลิก ‘ชุดลูกเสือ’

ไม่ใช่เพียงทรงผมที่โรงเรียนสามารถกำหนดระเบียนการได้ สิริพงศ์กล่าวว่า ชุดนักเรียนก็เป็นอำนาจของโรงเรียนเช่นกัน ปัจจุบันนี้นักเรียนใช้ชุดนักเรียนเพียงวันเดียวเท่านั้น บางวันใส่ชุดพละ บางวันเป็นเสื้อโรงเรียน บางวันเป็นชุดลูกเสือ และวันศุกร์บางโรงเรียนก็ปล่อยฟรีให้เลือกใส่ผ้าไทย ไม่ก็ชุดอาชีพในฝัน

ขณะเดียวกัน ในปีนี้กระทรวงก็เล็งที่จะยกเลิกชุดลูกเสือในปี 2568 นี้ สิริพงศ์ขยายความว่า ในอดีตการทำกิจกรรมบางอย่างจะต้องบังคับให้นักเรียนซื้อ แต่เราอาจต้องยกเลิกและเปลี่ยนให้เป็นการซื้อ ‘อย่างสมัครใจ’ และเสนอให้โรงเรียนสามารถดีไซน์การใส่ชุดลูกเสือได้โดยไม่ต้องใช้ชุดแบบเต็มฟอร์ม

ขณะเดียวกันสำหรับชุดนักเรียน สิริพงศ์มองว่าไม่ใช่ปัญหาหรือข้อกังขาสำหรับอิสรเสรีของนักเรียน และสามารถยกเลิกได้ แต่จะต้องยกเลิกเงินอุดหนุนด้วย