รู้จัก JBC-GBC-RBC กลไกการเจรจาทวิภาคีที่รัฐบาลใช้แก้ปัญหาชายแดนไทย-กัมพูชา
หลังจากการเกิดเหตุปะทะกันของทหารไทย-กัมพูชา บริเวณช่องบก จ.อุบลราชธานี เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคมที่ผ่านมา นำมาสู่ความหวาดระแวงของประชาชนทั้งในพื้นที่เกิดเหตุ และในจังหวัดที่มีพื้นที่ชายแดนติดกับกัมพูชา ทำให้รัฐบาลต้องเร่งเจรจากับผู้นำกัมพูชาเพื่อป้องกันความรุนแรงและรักษาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
เมื่อวานรัฐบาลออกแถลงการณ์ยึดในหลักการแก้ไขปัญหาด้วยแนวทางสันติวิธี ภายใต้ความเคารพในอธิปไตยและดินแดนของกันและกัน หลังจากที่กัมพูชาเสนอให้ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) เข้ามามีบทบาท รัฐบาลไทยจึงประกาศชัดว่า ไม่ได้ให้การยอมรับเขตอำนาจศาลโลกในกรณีพิพาทต่าง ๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 จนถึงปัจจุบัน
ก่อนจะตอกย้ำแนวทางนี้ด้วยผลการประชุมสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ได้เสนอให้ใช้กลไกทวิภาคี โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้นำทั้งสองฝ่ายได้พูดคุยในการใช้การประชุมคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม (JBC) และคณะกรรมการชายแดนทั่วไปไทย-กัมพูชา (GBC)
และคณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค (RBC) ซึ่งการแก้ปัญหาการกระทบกระทั่งและเน้นในเรื่องของจุดปะทะ เป็นเป้าหมายของการเจรจาโดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันที่ 14 มิถุนายนนี้ ต้องเน้นในเรื่องของจุดปะทะ เพื่อแก้ปัญหาการกระทบกระทั่งกันเป็นหลักก่อน
ประชาชาติธุรกิจ พาไปรู้จัก 3 กลไลทวิภาคีในการเจรจาครั้งนี้
คณะกรรมาธิการเขตแดนร่วมไทย-กัมพูชา (Joint Boundary Commission-JBC) จัดตั้งขึ้นในวันที่ 21 มิถุนายน 2540 เพื่อเป็นกลไกหลักในการเจรจาและการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนทางบกไทย-กัมพูชา ประกอบด้วยผู้แทนจากหลายส่วนราชการ อาทิ กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย และสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นต้น
ซึ่งหลังจากการจัดตั้งจนถึงปี 2554 มีการจัดการประชุม JBC แล้ว 9 ครั้ง ครั้งล่าสุดในที่ 7-8 เมษายน 2554 ที่เมืองโบกอร์ ประเทศอินโดนีเซีย
นอกจากนั้น ไทยและกัมพูชามีความร่วมมือระหว่างกันในการรักษาความสงบเรียบร้อยบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา โดยในปี 2538 ทั้งสองประเทศได้ลงนามในความตกลงระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลกัมพูชาว่าด้วย ความร่วมมือชายแดน ส่งผลให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการอื่น ๆ ตามมา
- คณะกรรมการชายแดนทั่วไปไทย-กัมพูชา (General Border Committee-GBC) เป็นกลไกทวิภาคีฝ่ายทหารระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ซึ่งมีกำหนดจัดประชุมทุกปีโดยสลับกันเป็นเจ้าภาพ
- คณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค (Regional Border Committee-RBC) เป็นกลไกทวิภาคีฝ่ายทหารระดับแม่ทัพภาค แบ่งออกเป็น 3 คณะกรรมการ ได้แก่
- ด้านกองทัพภาคที่ 2 กับภูมิภาคทหารที่ 4 ของกัมพูชา ดูแลชายแดนด้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ (อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์)
- ด้านกองทัพภาคที่ 1 กับภูมิภาคทหารที่ 5 ของกัมพูชา ดูแลชายแดนด้านภาคตะวันออกตอนบน (สระแก้ว)
- ด้านกองบัญชาการป้องกันชายแดนด้านจันทบุรีและตราด (กปช. จต.) กับภูมิภาคทหารที่ 3 ดูแลชายแดนด้านภาคตะวันออกตอนล่าง (จันทบุรีและตราด)
ข้อมูลจาก กระทรวงการต่างประเทศ