พาณิชย์ยกคำขอกัญชาทั้ง 13 คำขอ พร้อมเปิดให้นักวิจัยคิดค้นผลงานได้เต็มที่
พาณิชย์ยกคำขอสิทธิบัตรสารสกัดจากกัญชาธรรมชาติเป็นที่เรียบร้อย ซึ่งได้ดำเนินการตามคำสั่ง คสช. เพื่อคลายความกังวลกับภาคประชาสังคม ขณะที่นักวิจัยสามารถคิดค้นสิ่งประดิษฐ์ได้หากเป็นผลงานใหม่ก็มีสิทธิ์ยื่นคุ้มครองต่อไป
นายทศพล ทังสุบุตร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กล่าวว่า ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 1/2562 เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2562 ให้กรมทรัพย์สินทางปัญญาให้ดำเนินมาตรการด้านสิทธิบัตรเป็นกรณีพิเศษ สำหรับคำขอสิทธิบัตรสารสกัดจากกัญชาธรรมชาติที่นักวิชาการหรือนักวิจัยมีความห่วงกังวลว่าอาจจะส่งผลกระทบต่อการวิจัยด้านการแพทย์ ล่าสุดกรมฯได้ยกเลิกคำขอรับสิทธิบัตรสารสกัดกัญชาธรรมชาติไปแล้ว 10 คำขอ และรวมที่กรมฯปฎิเสธคำขอไปก่อนหน้านี้ 3 คำขอ ส่งผลให้คำข้อทั้งสิ้น 13 คำขอถูกจำหน่ายออกไปและสั่งยกเลิกคำขอแล้ว
ทั้งนี้ ถ้าผู้ขอรับสิทธิบัตร ไม่อุทธรณ์คำสั่งยกคำขอดังกล่าวต่อคณะกรรมการสิทธิบัตรภายในกำหนดเวลา 60 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำสั่ง จะถือว่าคำสั่งของอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาเป็นที่สุดตามกฎหมาย โดยคำขอรับสิทธิบัตรที่ประกาศโฆษณาแล้ว และถูกสั่งยกคำขอไปแล้ว ผู้ขอรับสิทธิบัตรจะนำการประดิษฐ์นั้นมายื่นขอรับสิทธิบัตรใหม่อีกไม่ได้ เพราะได้มีการเปิดเผยสาระสำคัญหรือรายละเอียดไว้แล้ว ตามข้อกำหนดในกฎหมายสิทธิบัตร จึงทำให้การประดิษฐ์ตามคำขอรับสิทธิบัตรนั้นขาดความใหม่ ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์การขอรับความคุ้มครองสิทธิบัตร
นอกจากนี้ แม้ภายหลังจะมีกฎหมายเรื่องของยาเสพติดให้โทษ ที่ปลดล็อกให้สามารถนำกัญชามาใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ มีผลใช้บังคับและทำให้บางส่วนของคำสั่ง คสช. สิ้นผลไป จะไม่กระทบต่อการดำเนินการที่ผ่านมาแล้ว เนื่องจากคำสั่ง คสช.ได้มีบทบัญญัติรองรับไว้แล้วว่า ให้ดำเนินการต่อคำขอที่ได้ยื่นไว้แล้วต่อไปได้จนกว่าจะแล้วเสร็จ และแม้ว่าผู้ขอรับสิทธิบัตรจะใช้สิทธิอุทธรณ์คำสั่งยกคำขอดังกล่าวภายหลังจากกฎหมายปลดล็อคมีผลใช้บังคับแล้ว คณะกรรมการสิทธิบัตรจะต้องนำคำสั่ง คสช. มาพิจารณาด้วย เนื่องจากเป็นการพิจารณาทบทวนคำสั่งของอธิบดีตามข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะที่มีคำสั่ง
“กรมฯมั่นใจว่าจะดำเนินการตามคำสั่ง คสช.ตามกระบวนการต่อไปเพื่อคลายความห่วงกังวลของทุกภาคส่วน พร้อมกันนี้ หากมีการพบคำขอกรณีขอจดทะเบียนสิทธิบัตร ก่อนที่มีคำสั่ง คสช. ภายหลังก็สามารถปฎิเสธได้ทันที แต่ทั้งนี้ยังไม่พบเพิ่มเติมและตามขั้นนตอนแล้วเจ้าหน้าที่จะยังไม่รู้ว่ามีคำขออะไร จนกว่าจะเข้าสู่ขบวนการประกาศโฆษณา และขอตรวจสอบสิ่งประดิษฐ์ ทั้งนี้ ขอให้ภาคประชาสังคมที่เป็นกังวลเรื่องดังกล่าวคลายกังวลได้ และกรมฯก็พร้อมที่จะดูแลติดตามต่อไปโดยคำสั่ง คสช. ดำเนินการปฏิเสธได้”
อย่างไรก็ดี หลังจากนี้หน่วยงาน นักวิจัยก็สามารถดำเนินการศึกษา วิจัยและหากได้ผลงานหรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ก็สามารถเข้ามาขอคุ้มครองได้ ดังนั้น ก็สามารถศึกษาวิจัยได้เต็มที่ ส่วนจะดำเนินการมากน้อยแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับกฎหมายที่เกี่ยวข้องว่าสามารถดำเนินการได้อย่างไร โดยเฉพาะในสารที่เป็นยาเสพติดอย่างกัญชา
เดิมจากกระแสข่าว มีคำขอรับสิทธิบัตรที่จำนวน 13 คำขอ ก่อนมีคำสั่ง คสช. กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้จำหน่ายคำขอออกจากระบบ เนื่องจากผู้ขอรับสิทธิบัตรไม่ดำเนินการตามกฎหมายจำนวน 3 คำขอ และแจ้งผลปฏิเสธคำขออีกจำนวน 3 คำขอ รวมทั้งหมด 6 คำขอ ต่อมาเมื่อคำสั่ง คสช. มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2562 กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้สั่งยกคำขอรับสิทธิบัตรที่มีสารสกัดกัญชาธรรมชาติไปแล้ว 10 คำขอ (รวมคำขอที่แจ้งผลปฏิเสธก่อนหน้านี้ 3 คำขอ) จึงทำให้คำขอตามที่เป็นข่าว ทั้ง 13 คำขอถูกจำหน่าย และสั่งยกคำขอเป็นที่เรียบร้อย ดังนั้น คำขอเป็นศูนย์