ส่อพิรุธ! จับตาทุนจีนทำ EIA ระเบิดแก่งน้ำโขงระบุใช้เวลาแค่ 3 ชั่วโมง
นายสมเกียรติ เชื่อนเชียงสา ผู้ประสานงานเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง และอนุกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยว่า ในช่วงปลายเดือน ก.ย.นี้ ได้รับแจ้งว่าทางบริษัท ซีซีซีซี จำกัด ของประเทศจีนได้เดินหน้าโครงการปรับปรุงร่องแม่น้ำโขงเพื่อการเดินเรือพาณิชย์อีกก้าวหนึ่งแล้ว โดยได้มีการว่าจ้างเอกชนไทยให้ลงพื้นที่ดำเนินการศึกษาและประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรืออีไอเอ ตั้งแต่วันที่ 21-27 ก.ย.นี้ โดยมีการทำหนังสือแจ้งไปยังฝ่ายต่างๆ อย่างเป็นทางการทั้ง 3 อำเภอชายแดนไทย-สปป.ลาว ที่ติดกับแม่น้ำโขงและอยู่ในพื้นที่ดำเนินโครงการคือ อ.เชียงแสน อ.เชียงของ และ อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย
นายสมเกียรติกล่าวว่า ตามมุมมองของภาคประชาชนที่เฝ้าติดตามการขับเคลื่อนโครงการนี้มานานเห็นว่าเป็นเรื่องที่ดี เพราะไม่ว่าจะเป็นการดำเนินการด้านอีไอเอ หรืออีเอสไอเอ ก็ล้วนถือได้ว่าทำให้ภาคประชาชนที่จะได้รับผลกระทบโดยตรงได้มีโอกาสในการไปแสดงความคิดเห็นต่อโครงการหรืออย่างน้อยๆ ได้รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับโครงการและแสดงความคิดเห็นด้านต่างๆ ได้ด้วย รวมทั้งยังแสดงให้เห็นว่าภาครัฐให้ความสำคัญต่อประชาชนอีกด้วย อย่างไรก็ตามเมื่อดูจากกระบวนการปฏิบัติของอีไอเอในครั้งนี้พบว่าไม่เป็นไปตามพระราชบัญญัติสิ่งแวดล้อมปี 2535 ของประเทศไทย เพราะโครงการดำเนินการมาตั้งแต่ต้นโดยเอกชนจีนและขั้นตอนการทำอีไอเอครั้งนี้ก็เช่นกันแม้จะมีการว่าจ้างเอกชนไทยดำเนินการให้ก็ตาม
นายสมเกียรติกล่าวอีกว่า การดำเนินการเช่นนี้ก็คาดได้ว่าหากมีการทำอีไอเอแล้วเสร็จก็จะส่งผลไปให้กับบริษัทแม่ที่ประเทศจีนเป็นผู้ประเมินเพื่อจะพิจารณาดำเนินโครงการได้ต่อไป ซึ่งตามหลักกฎหมายไทยแล้วจะต้องให้สำนักงานนโยบายและแผน คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติซึ่งเป็นองค์กรอิสระเป็นผู้ดำเนินการโดยมีฝ่ายวิชาการที่เป็นกลางเข้าไปมีส่วนร่วม ขณะที่อีไอเอในครั้งนี้พบว่าผู้ดำเนินโครงการ ผู้สำรวจ ผู้ทำอีไอเอต่างเป็นกลุ่มเดียวกันหมดลักษณะการดำเนินการก็ใช้เวลาแสนสั้น คือ แห่งละเพียง 3 ชั่วโมงในภาคเช้าของวัน จึงเหมือนการดำเนินการเพื่อให้เห็นว่าได้ทำแล้วเท่านั้น นอกจากนี้ยังเป็นการอีไอเอเฉพาะจุดแค่ระยะทางที่ติดกับ 3 อำเภอของไทย ขณะที่การศึกษาเรื่องแม่น้ำโขงมีความหลากหลายมากกว่านั้นทั้งเรื่องประเทศต่างๆ สิ่งแวดล้อม ประชากร ฯลฯ กระนั้นคาดว่าในช่วงสั้นๆ ดังกล่าวจะมีผู้ไปรับฟังและแสดงความคิดเห็นเป็นจำนวนมาก
รายงานข่าวแจ้งว่าสำหรับการทำอีไอเอดังกล่าวจะมีบริษัท ทีม คอนซัลติ้ง เอนจิเนียริ่ง แอนด์ แมเนจเม้น จำกัด ซึ่งเป็นตัวแทนของบริษัท ซีซีซีซี จำกัด จากประเทศจีนซึ่งได้รับสัมปทานจากรัฐบาลจีนให้ดำเนินโครงการปรับปรุงร่องแม่น้ำโขง เข้าดำเนินการที่ชายแดน จ.เชียงราย ติดแม่น้ำโขงกับ สปป.ลาว ระยะทาง 96 กิโลเมตร โดยในช่วงตั้งแต่เวลา 07.00-10.00 น.วันที่ 21 ก.ย.จัดที่ศาลาประชาคมบ้านแม่เงิน ม.6 ต.แม่เงิน อ.เชียงแสน เวลา 07.00-10.00 น.วันที่ 22 ก.ย.จัดที่ศาลาประชาคมบ้านแซวกลาง ม.14 ต.บ้านแซว อ.เชียงแสน และเวลา 07.00-10.00 น.วันที่ 23 ก.ย.จัดที่ศาลาประชาคมบ้านเมืองกาญจน์ ม.14 ต.ริมโขง อ.เชียงของ จากนั้นเวลา 08.30-11.30 น.วันที่ 24 ก.ย.จัดที่หอประชุมบ้านปากอิง ม.2 ต.ศรีดอนชัย อ.เชียงของ เวลา 07.00-10.00 น.วันที่ 25 ก.ย.จัดที่หอประชุมที่ว่าการ อ.เวียงแก่น เวลา 07.00-10.00 น.วันที่ 26 ก.ย.จัดที่หอประชุมที่ว่าการ อ.เชียงแสน และเวลา 07.00-10.00 น.วันที่ 27 ก.ย.จัดที่หอประชุมที่ว่าการ อ.เชียงของ ตามลำดับ
สำหรับโครงการปรับปรุงร่องแม่น้ำโขงดังกล่าวเกิดจากข้อตกลงความร่วมมือเดินเรือพาณิชย์แม่น้ำโขงตอนบน 4 ชาติ คือไทย สปป.ลาว จีนตอนใต้ และเมียนมา ตั้งแต่ปี 2543 เพื่อพัฒนาตั้งแต่เมืองซือเหมา มณฑลยูนนาน-แขวงหลวงพระบาง สปป.ลาว ระยะทางประมาณ 800 กิโลเมตร ที่ผ่านมามีการระยะ 1 ไปแล้วจำนวน 11 แห่ง โดยมีการระเบิดเกาะแก่งเป็นบางจุดเพื่อให้เรือที่มีระวางบรรทุกไม่น้อยกว่า 100 ตันแล่นได้ 95% ในรอบปี ระยะที่ 2 มีแผนจะดำเนินการจำนวน 51 แห่งเพื่ออำนวยความสะดวกต่อเรือขนาดไม่น้อย 300 ตัน แต่ติดปัญหาการต่อต้านจากเครือข่ายในประเทศไทยบริเวณ อ.เชียงแสน อ.เชียงของ และ อ.เวียงแก่น ที่มีเกาะแก่งใหญ่ๆ ประมาณ 9 แห่งดังกล่าว ส่วนระยะที่ 3 มีรายงานว่าจะอำนวยความสะดวกให้เรือใหญ่ไม่ต่ำกว่า 500 ตันต่อไปด้วย
ที่มา : มติชนออนไลน์