พลิกปูมแผน “เทคออฟ” การบินไทย ร่อนใต้ปีก “ประยุทธ์”

การประชุมคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) ครั้งแรกในปี 2563 ที่มี “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” นายกรัฐมนตรีและรมว.กลาโหม “นั่งหัวโต๊ะ” ในจังหวะที่อุตสาหกรรมการบิน อยู่ใน “พายุโควิด-19”

“พล.อ.ประยุทธ์” วันที่ “สวมหมวก” ผู้อำนวยการศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่า 2019 (COVID-19) มี “วาระลับ” การแก้ปัญหาบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) – ผ่าตัดใหญ่ สายการบินแห่งชาติ

บมจ.การบินไทย ในวันนี้ ประสบกับปัญหาขาดทุน – และขาดสภาพคล่อง และมีกระแสเงินสดไม่เพียงพอ สถานะหนี้เดือน ก.พ. กว่า 1.5 แสนล้านบาท แบ่งออกเป็น หนี้ภายในประเทศ 101,511 ล้านบาท และหนี้ต่างประเทศ 47,209 ล้านบาท

ปัญหาขาดทุน-ขาดสภาพคล่องหมักหมมของ บมจ.การบินไทย และภาระหนี้แสนล้าน ถูกหยิบยื่น-หยิบยกขึ้นมาสะสาง-ฟื้นฟู กวาปัญหาที่ซุกอยู่ใต้พรม เพื่อปรับโครงสร้าง ถึงขึ้นคิดคำหรู “ปฏิรูป” ในยุคคณะรักษาความสงบแห่งชาติ

พล.อ.ประยุทธ์ ในสถานะหัวหน้า คสช.- ถืออำนาจพิเศษเต็มมือ ได้มีคำสั่งแต่งตั้ง “คณะกรรมการนโยบายและกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจ” หลังการยึดอำนาจ-วันที่ 26 มิ.ย.57 หรือ “คนร.” ในปัจจุบัน

คนร.ได้สั่งจัดทำแผนการแก้ไขปัญหา-ฟื้นฟูรัฐวิสาหกิจ 7 แห่ง ซึ่ง 1 ใน 7 นั้น คือ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) (บมจ.การบินไทย) เมื่อวันที่ 27 พ.ย.57 (เสนอครม.วันที่ 2 ธ.ค.57)

ให้ บมจ.การบินไทย เร่งรัดดำเนินการปรับปรุงแผนการการแก้ไขปัญหาองค์กร ดังนี้ 1.เน้นที่การลดต้นทุนอย่างจริงจัง และลด Capacity ที่ไม่มีกำไร โดย “แผนการลดต้นทุน” จะต้องมีเป้าหมายลดต้นทุนที่ท้าทาย เช่น ร้อยละ 20-30

2.นำเสนอมาตรการที่จะใช้ประโยชน์จากพันธมิตรทั้งในและนอก Star Alliance อย่างเป็นรูปธรรม 3.ให้ความสำคัญกับตำแหน่งยุทธศาสตร์ (Strategic Positioning) ต้องวิเคราะห์โดยละเอียด และมีกลยุทธ์ที่ลึกซึ้งกว่าเพียงเป็นจะ Premium Airlines

โดย คนร.เสนอ ครม.รับทราบ ให้ยกเลิกสิทธิประโยชน์ในรูปแบบผลิตภัณฑ์หรือบริการของรัฐวิสาหกิจและสิทธิประโยชน์พิเศษต่าง ๆ ของคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจ และให้คณะกรรมการรัฐวิสาหกิจกำหนดหลักเกณฑ์การเบิกจ่ายและวงเงินที่ชัดเจนสำหรับสิทธิประโยชน์อื่น โดยต้องพิจารณาให้เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินงานของรัฐวิสาหกิจเท่านั้น

หลังจาก คนร.ประชุม 2 ครั้ง (ธ.ค.57 และ ม.ค.58) ได้เสนอกรอบการปรับโครงสร้าง-ปฏิรูปรัฐวิสาหกิจต่อครม.เมื่อวันที่ 24 ก.พ.58

โดยให้ บมจ.การบินไทย จัดทำแผนปฏิบัติการตามแผนการแก้ไขปัญหาองค์กรให้มีเป้าหมายที่เป็นรูปธรรมและกำหนดระยะเวลาให้รวดเร็วขึ้น

“โดยเฉพาะการปรับปรุงโครงสร้างค่าตอบแทนและวิธีการขายผ่านตัวแทนจำหน่าย (Agent) ให้ดำเนินการแล้วเสร็จภายใน 6 เดือน”

ให้ บมจ.การบินไทย ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่รวมค่าน้ำมันเชื้อเพลิง (Non-fuel Cast Cost) ในปี 58 ไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 จากปี 57 โดยจะต้องไม่กระทบคุณภาพให้บริการและความเปลอดภัย

รวมทั้งปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงานให้มีผู้บริหารที่เหมาะสมเป็นผู้รับผิดชอบการดำเนินกาด้านต่าง ๆ ให้เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดในแผนการแก้ไขปัญหาองค์กร

“ทั้งนี้ ในส่วนของการลดจำนวนพนักงานควรพิจารณาทำในลักษณะโครงการเกษียณอายุก่อนกำหนด (Early retirement) ตามความสมัครใจเป็นหลักก่อน”

กรณีการจัดหาเงินทุนเพื่อสนับสนุนการดำเนินการตามแผนการแก้ไขปัญหาองค์กร ให้ บมจ.การบินไทย บริหารจัดการในเรื่องการเจรจาขยายระยะเวลาการชำระหนี้ระยะสั้นและระยะยาวที่จะครบกำหนดในปี 58 ให้ได้ภายใน มี.ค.58 ก่อน และจำหน่ายสินทรัพย์ที่ไม่มีความจำเป็นในการถือครอง

โดยกระทรวงการคลังจะพิจารณาการสนับสนุนด้านการเงินทุนจากผลการดำเนินงานตามแผนการแก้ไขปัญหาองค์กรของ บมจ.การบินไทย รวมทั้งผลการเจรจาขยายระยะเวลาการชำระหนี้และการจำหน่ายสินทรัพย์ดังกล่าว”

27 ต.ค.58 กระทรวงคมนาคมเสนอมาตรการปฏิรูป บมจ.การบินไทย “ลด-ริบ” ค่าใช้จ่ายและสิทธิประโยชน์ของผู้บริหารและพนักงานระดับสูงทั้งในอดีต-ปัจจุบัน

เพื่อช่วยบรรเทาปัญหาการขาดทุนสะสมของบริษัทฯ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางธุรกิจของบมจ.การบินไทย กรณีที่ไม่สามารถดำเนินการตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายได้และมีความจำเป็นเพื่อประโยชน์แห่งรัฐให้เสนอ คสช.ใช้อำนาจพิเศษ

การประชุม คนร.ครั้งที่ 8/58 เมื่อวันที่ 9 พ.ย.58 ให้ บมจ.การบินไทย ปรับปรุงแผน Quick win โดยให้เพิ่มรายได้-ลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น รวมทั้งลดสิทธิประโยชน์-ลดจำนวนผู้บริหารและพนักงานให้สอดคล้องกับภารกิจและทิศทางอนาคต

ให้ บมจ.การบินไทยจัดทำแผนปฏิรูปองค์กรให้ครบทุกด้าน พร้อมทั้งจัดทำเป้าหมายและประมาณการด้านรายได้และค่าใช้จ่ายที่ชัดเจน และจัดทำแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan)
การประชุม คนร. ครั้งที่ 1/59 เสนอ ครม.วันที่ 26 เม.ย.59 มอบหมายให้ บมจ.การบินไทย เร่งดำเนิน จัดทำแผนงานและกำหนดเวลาการจัดการตัวแทนจำหน่าย (Agen) ที่ชัดเจน

“ให้พิจารณาชะลอการจัดหาเครื่องบินที่ยังไม่มีความจำเป็น และในกรณีจำเป็นต้องมีการจัดหาเครื่องบินเพิ่มเติม ควรเป็นเครื่องบินประเภทเดียวกับที่ใช้งานอยู่แล้วในฝูงบินของ บมจ.การบินไทย”

การประชุม คนร.ครั้งที่ 4/60 เสนอ ครม.วันที่ 9 ม.ค.61 รับทราบแนวทางการ “แต่งตั้งกรรมการรัฐวิสาหกิจ” และการจัดทำแผนขับเคลื่อนองค์กรในระยะยาว-Sustainable Growth ตามแผนปฏิรูปองค์กร

การบริหารจัดการด้านราคาและรายได้ให้สามารถแข่งขันกับผู้ประกอบการรายอื่นในอุตสาหกรรมได้ รวมถึงเน้นการจำหน่ายบัตรโดยสารโดย บมจ.การบินไทย ให้มีสัดส่วนสูงกว่าการจำหน่ายบัตรโดยสายผ่านตัวแทน
นำมาตรฐานอุตสาหกรรมที่สำคัญที่สำคัญ ได้แก่ รายได้จากผู้โดยสารต่อปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (Passenger Yield) รายได้จากผู้โดยสารต่อปริมาณการผลิต (RASK) ค่าใช้จ่ายต่อปริมาณการผลิต (CASK) อัตราการขนส่งผู้โดยสาร (Cabin Factor) และการใช้ประโยชน์จากเครื่องบิน (Aircraft Utilization) มากำหนดเป็นเป้าหมาย และจัดทำแผนการดำเนินการให้เป็นไปตามเป้าหมายให้ชัดเจนต่อไป

ครม.เมื่อวันที่ 4 ธ.ค.61 มีมติการปรับโครงสร้างองค์กร-บมจ.การบินไทย เพื่อปรับปรุงพัฒนาการบริหารจัดการของ บมจ.การบินไทย ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ลดต้นทุนค่าใช้จ่าย และสามารถแข่งขันกับธุรกิจการขนส่งอากาศในปัจจุบัน

“มอบหมายให้กระทรวงคมนาคมเป็นเจ้าภาพหลักรับไปพิจารณาร่วมกับกระทรวงการคลัง สำนักงาน คนร. สำนักงาน ก.พ.ร. บมจ.การบินไทย เพื่อกำหนดแนวทาง-มาตรการในการปรับโครงสร้างและบริหารจัดการองค์กรให้เสร็จโดยเร็ว”

การประชุม คนร. ครั้งที่ 2/2562 เสนอ ครม. วันที่ 27 ส.ค.62 ให้ บมจ.การบินไทย ดำเนินการตามแผนปฏิบัติการปี 62 โดยเฉพาะการเพิ่มรายได้หลัก เช่น การดำเนินการจัดหาฝูงบิน และการเพิ่มคุณภาพการบริการ และการเพิ่มรายได้เสริม เช่น กิจการซ่อมบำรุงอากาศยาน และการพัฒนาการให้บริการของครัวการบิน ทั้งด้านความหลากหลายและรสชาติของอาหาร การดำเนินการแก้ไขปัญหาด้านต้นทุน เช่น การแก้ไขปัญหาผลขาดทุนจากราคาน้ำมัน เพื่อลดค่าใช้จ่ายองค์กร

เพิ่มศักยภาพการแข่งขันทางธุรกิจ โดยการนำระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ เหมาะสมกับธุรกิจสายการบินมาใช้ในการบริหารจัดการ เช่น ระบบบัญชีคำนวณต้นทุนได้ทันที พัฒนาระบบ Digital Marketing การเพิ่มสัดส่วนจำหน่ายบัตรโดยสาร (ผ่าน บมจ.การบินไทย ร้อยละ 30 : ผ่านตัวแทนร้อยละ 70)

นำมาตรฐานอุตสาหกรรมที่สำคัญ ได้แก่ รายได้จากผู้โดยสารต่อปริมาณการขนส่งผู้โดยสาร (Passenger Yield) รายได้จากผู้โดยสารต่อปริมาณการผลิต (RASK) ค่าใช้จ่ายต่อปริมาณการผลิต (CASK) อัตราการขนส่งผู้โดยสาร (Cabin Factor) และการใช้ประโยชน์จากเครื่องบิน (Aircraft Utilization) มากำหนดเป้าหมาย

“เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินการของบริษัท ไทยสมายล์แอร์เวย์ จำกัด และบริษัทลูกอื่น เช่น บมจ.สายการบินนกแอร์ ให้สามารถสนับสนุนการดำเนินธุรกิจและฐานะทางการเงินของบมจ.การบินไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการแข่งขัน-แก้ปัญหาขาดทุน เร่งดำเนินโครงการพัฒนาศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานอู่ตะเภา (TG MRO Campus) ให้เป็นไปตามแผนที่กำหนด”

เป็นเส้นทางแผนฟื้นฟู-ปฏิรูปการบินไทย ภายใต้การนำของ พล.อ.ประยุทธ์ ที่ยัง “แก้ไม่ตก” ในยุคโควิด