ไอติม เสนอ 3 ทางออกประเทศ ประยุทธ์ลาออก ไม่ใช่เป้าหมายสุดท้าย

.

วันที่ 27 ตุลาคม 2563 นายพริษฐ์ วัชรสินธุ หรือ ไอติม อดีตผู้สมัคร ส.ส.กรุงเทพฯ พรรคประชาธิปัตย์ แสดงความเห็นในเฟซบุ๊ก เรื่อง 3 เป้าหมายที่เป็นทางออกของประเทศ : ประยุทธ์ลาออก ไม่ใช่เป้าหมายสุดท้ายในตัวมันเอง แต่เป็นหนทางสู่ทางออก

.

ข้อความ ดังนี้

.

ข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุมในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นการมุ่งเป้าไปที่ตัว พล.อ. ประยุทธ์ ให้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ซึ่งนำไปสู่การยื่นจดหมายต่อสถานทูตเยอรมันหลัง พล.อ. ประยุทธ์ ตัดสินใจไม่ลาออกตามข้อเรียกร้อง

.

ผมเข้าใจถึงเจตนาของผู้ชุมนุมในการยื่นข้อเรียกร้องข้อนี้ในจังหวะนี้เพื่อเป็นกุญแจดอกแรกในการนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง และก็เข้าใจเป็นอย่างดีว่าผู้ชุมนุมส่วนใหญ่ไม่ได้มองว่าการต่อสู้จะจบลงเมื่อ พล.อ. ประยุทธ์ ลาออก แต่ผมต้องย้ำกับสาธารณะว่าอย่ามองการลาออกของ พล.อ. ประยุทธ์ (ถ้าเกิดขึ้น) เป็นชัยชนะในตัวมันเอง เพราะปัญหาของประเทศไม่ได้อยู่ที่ตัวบุคคล แต่อยู่ที่โครงสร้าง

.

เพราะถึงแม้ พล.อ. ประยุทธ์ ลาออก และประเทศมีนายกรัฐมนตรีคนใหม่ ถ้าไม่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอย่างแท้จริง เราจะยังอยู่ในวังวนเดิม

.

เราจะยังมีการจับกุมคนเห็นต่างด้วยการบังคับใช้กฎหมายแบบสองมาตรฐาน หรือการสลายการชุมนุมที่ขัดหลักสากล

.

เราจะยังมีรัฐธรรมนูญที่ไม่เป็นกลาง ส.ว. แต่งตั้งที่มาเลือกนายกฯ และยุทธศาสตร์ชาติที่มาครอบงำรัฐบาล

.

เราจะยังมีความเห็นที่แตกต่างอย่างสุดขั้วเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ที่ไม่ถูกแปรมาเป็นทางออกร่วมกันในการปฏิรูป

.

สำหรับผม ผมยืนบนหลักที่ต้องการเห็นประเทศปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขภายใต้รัฐธรรมนูญอย่างแท้จริง

.

ถ้าเรายืนหยัดร่วมกันว่าอยากเห็นประเทศปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขอย่างแท้จริง ที่สถาบันพระมหาษัตริย์และระบอบประชาธิปไตยดำรงอยู่ร่วมกันได้ ที่ไม่ใช่ระบอบสาธารณรัฐที่มีสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นเพียงอดีต และ ที่ไม่ใช่ระบอบราชาธิปไตยที่มีประชาธิปไตยเป็นเพียงไม้ประดับ ผมขอเสนอว่าทางออกของประเทศตอนนี้ ประกอบไปด้วย 3 เป้าหมาย ที่นายกรัฐมนตรี – ไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม – ต้องทำให้เกิดขึ้นจริง

.

1. ยึดหลักสากลและมาตรฐานเดียวกัน ในการรับรองสิทธิเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุมของทุกฝ่าย

.

สิทธิเสรีภาพในการแสดงออกและการรวมตัวเป็นสิ่งจำเป็นในสังคมที่เป็นประชาธิปไตยหรือสังคมที่ต้องการเห็นการพัฒนาของความคิดอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าคุณจะเห็นด้วยหรือเห็นต่างกับเขาแค่ไหน และไม่ว่าความคิดของเขาจะมีคนเห็นด้วยทั้งประเทศหรือไม่มีใครเห็นด้วยกับเขาเลย ประชาชนทุกคนก็ควรมีสิทธิเสรีภาพในการแสดงความเห็นและการชุมนุมอย่างสันติ และรัฐมีหน้าที่ปกป้องและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพเหล่านั้น

.

แต่ในทางปฏิบัติที่ผ่านมา รัฐไม่เพียงแต่ล้มเหลวในการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพประชาชน แต่กลับกลายเป็นผู้กระทำการคุกคามทั้งประชาชนและสื่อมวลชนที่เห็นต่างจากรัฐบาลเสียเอง รวมถึงการใช้ความรุนแรงในการสลายการชุมนุมที่สันติ

.

กลุ่มที่สนับสนุนรัฐบาลมักออกมาปกป้องรัฐบาลด้วยประโยคที่ว่า “แต่ผู้ชุมนุมทำผิดกฎหมาย” – ถึงแม้การกระทำตามกฎหมายเป็นสิ่งสำคัญ แต่สิ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่ากันคือการที่ (1) กฎหมายและการกระทำของรัฐบาลเป็นไปตามหลักสากล และ (2) กฎหมายถูกบังคับใช้กับทุกฝ่ายด้วยมาตรฐานเดียวกัน

.

1.1. กฎหมายและการกระทำของรัฐบาล “เป็นไปตามหลักสากล”

.

เหตุที่ผมต้องอ้างอิงถึงหลักสากลเป็นพิเศษ ก็เพราะรัฐบาลมักป่าวประกาศอยู่บ่อยครั้งว่าได้ดำเนินการตาม “หลักสากลทุกประการ”

.

การประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีความร้ายแรงในเขตท้องที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2563 ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของหลักสากลตั้งแต่ต้น เนื่องจากกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) กำหนดว่าการลิดรอนสิทธิเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ จะทำได้ต่อเมื่อ “ในยามฉุกเฉิน ที่เป็นอันตรายต่อชีวิตของประชาชนในชาติและการดำรงอยู่ของประเทศ” ซึ่งสถานการณ์ในประเทศไทย ณ เวลานั้น ยังห่างไกลจากเงื่อนไขนี้

.

เพราะฉะนั้น แม้การออกมาชุมนุมในช่วงที่มีประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินขั้นร้ายแรง อาจเป็นสิ่งที่ผิดกฎหมาย แต่การประกาศใช้กฎหมายดังกล่าวก็ขาดความชอบธรรมตั้งแต่ต้น ยิ่งไปกว่านั้น การสลายการชุมนุมที่ผ่านมาแต่ละครั้ง ก็ขัดกับหลักสากลในหลายวิธี (https://www.facebook.com/paritw/posts/5058667324146974)

.

1.2. การบังคับใช้กฎหมายและการกระทำของรัฐบาลต่อทุกฝ่าย อยู่บน “มาตรฐานเดียวกัน”

.

ปัญหาเรื่องสองมาตรฐาน เป็นปัญหาที่เรื้อรังในประเทศไทย (https://www.facebook.com/paritw/posts/3992916840722033) – การใช้กฎหมายกับผู้ชุมนุมก็มีปัญหาเรื่องสองมาตรฐานเช่นเดียวกัน

.

ในช่วงที่มีการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินขั้นร้ายแรง เราเห็นว่ามีผู้ชุมนุมทั้งฝ่ายที่ต่อต้านและสนับสนุนรัฐบาลออกมารวมตัว แต่กลับมีผู้ชุมนุมเพียงฝ่ายเดียวที่ถูกดำเนินคดีด้วยข้อหาการขัดคำสั่งนี้

.

แม้กระทั่งก่อนมีการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินขั้นร้ายแรง กฎหมายที่มักใช้กล่าวหาผู้ชุมนุมที่ต่อต้านรัฐบาลคือประมวลกฎหมายอาญามาตรา 116 หรือข้อหา “ยุยง ปลุกปั่น” ซึ่งเป็นกฎหมายที่ไม่เพียงมีความคลุมเครือ แต่ยังถูกบังคับใช้ต่อแต่ละฝ่ายไม่เหมือนกัน – ผู้ชุมนุมที่สนับสนุนรัฐบาล ไม่เคยถูกดำเนินคดีมาตรา 116 เลย ทั้งๆที่มีการปราศรัยที่ใช้ภาษาที่ไม่ได้แตกต่างจากกลุ่มที่ต่อต้านรัฐบาล และมีข้อเรียกร้องที่อาจเข้าข่าย “ยุยง ปลุกปั่น” มากกว่าด้วยซ้ำ เพราะมักมีการเรียกร้องให้ขับไล่บางคนออกจากประเทศ (ซึ่งเป็นสิ่งที่ขัดรัฐธรรมนูญ มาตรา 39 : “การเนรเทศบุคคลสัญชาติไทยออกนอกราชอาณาจักร… จะกระทำมิได้”)

.

เพราะฉะนั้น ข้อเรียกร้องให้ “หยุดคุกคามประชาชน” จึงไม่ได้เป็นเรื่องอะไรที่เกินไปกว่าการรับรองสิทธิเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุมของทุกฝ่าย โดยยึดหลักสากลและตั้งอยู่บนมาตรฐานเดียวกัน

.

2. แก้รัฐธรรมนูญรายมาตราควบคู่กับการร่างฉบับใหม่โดยเร็วที่สุด

.

อีกทางออกสำคัญของประเทศคือการได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ที่มีกติกาที่เป็นธรรม สอดรับกับหลักประชาธิปไตย และติดอาวุธให้ประเทศสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ-สังคมได้

หลายครั้งที่สังคมมักถูกบีบให้เลือกระหว่างการแก้รายมาตรากับการร่างใหม่ทั้งฉบับ – ในความเป็นจริงแล้ว เราต้องทำทั้งสองสิ่งนี้คู่ขนานกันไป และต้องเริ่มทำทั้งสองสิ่งนี้ทันที

.

การร่างฉบับใหม่มีความจำเป็น เพราะปัญหาของฉบับปัจจุบันไม่ได้อยู่แค่ที่เนื้อหาในรัฐธรรมนูญ แต่มีปัญหาตรงที่มาและกระบวนการด้วย ไม่ว่าจะเป็นการถูกร่างในช่วงที่ คสช. ยังอยู่ในอำนาจ ซึ่งไม่เปิดกว้างให้ประชาชนแสดงความเห็น หรือ การจัดทำประชามติที่ไม่เปิดให้ทั้งสองฝ่ายรณรงค์อย่างเสรีและเท่าทียมกัน แต่กลับมีการจับกุมคนที่รณรงค์ไม่รับร่าง ยิ่งไปกว่านั้น ด้วยข้อเสนอในการแก้รัฐธรรมนูญ ณ ปัจจุบันที่มีความหลากหลาย การสร้างกระบวนการร่างฉบับใหม่ที่เปิดให้มีการพูดคุย แลกเปลี่ยน และแสวงหาฉันทามติภายใต้ข้อเสนอต่างๆจึงยิ่งมีความจำเป็นกว่าเดิม เพราะผู้ที่เรียกร้องการเปลี่ยนแปลง คงไม่ต้องการเพียงให้มีคนอื่นมามอบบ้านใหม่ที่เสร็จสิ้นสมบูรณ์ให้พวกเขา (ไม่ว่าตัวบ้านจะถูกใจพวกเขาแค่ไหน) แต่พวกเขาคงต้องการเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างบ้านหลังใหม่ขึ้นมาด้วยตัวเอง

.

แต่การเริ่มร่างฉบับใหม่ ไม่ได้หมายความว่าเราไม่ควรแก้ไขรายมาตราควบคู่ไปด้วย เนื่องจากกระบวนการได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มีอีกหลายขั้นตอน (ประชามติเพื่อถามประชาชนว่าต้องการให้มี สสร. หรือไม่ + การเลือกตั้ง สสร. + การร่างฉบับใหม่ + ประชามติรับรองฉบับใหม่) เราอาจต้องอยู่กับฉบับปัจจุบันไปอีกอย่างน้อย 1-2 ปี ดังนั้น มาตราใดที่เป็นปัญหาและสามารถแก้ได้ทันทีจึงควรได้รับการแก้ไขเลย เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาทางการเมืองในช่วงเปลี่ยนผ่าน

.

2.1. ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จาก สสร. ที่มาจากการเลือกตั้ง 100%

.

ถ้าเราอยากให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นของประชาชนอย่างแท้จริง จำเป็นอย่างยิ่งว่าสมาชิกที่มาร่างรัฐธรรมนูญก็ควรมาจากการเลือกตั้งโดยประชาชน (หลักการเดียวกับการมีสภาผู้แทนราษฎรจากการเลือกตั้ง)

.

สิ่งที่น่ากังวลตอนนี้ คือรูปแบบของ สสร. ที่ถูกเสนอโดยพรรคร่วมรัฐบาล ซึ่งกำหนดให้ประกอบด้วยสมาชิก 200 คน ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งทั้งหมด แต่มี 50 คนมาจากการสรรหา

.

ใน 50 คนนี้ มี 20 คนมาจากตัวแทนรัฐสภา ซึ่งหมายถึงการมอบโควตาส่วนหนึ่ง (ประมาณ 7 คน) ให้วุฒิสภา ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ได้แสดงให้เห็นชัดถึงความไม่เป็นกลางทางการเมือง ขณะที่ อีก 10 คนมาจากตัวแทนนิสิต นักศึกษา ที่ไม่ได้ถูกเลือกโดยนิสิต นักศึกษาด้วยกันเอง แต่กลับถูกเลือกโดย กกต. ซึ่งเป็นอีกหนึ่งองค์กรอิสระที่ผู้เรียกร้องการเปลี่ยนแปลง ขาดความไว้วางใจและตั้งข้อครหาถึงความไม่เป็นกลางมาอย่างต่อเนื่อง

.

ทั้งหมดนี้แสดงให้เห็นถึงเจตนาซ่อนเร้นของระบอบ คสช. ในการออกแบบ สสร. เพื่อพยายามสืบทอดอำนาจต่อไปแบบเนียนๆ ผ่านการควบคุมการเขียนรัฐธรรมนูญฉบับถัดไป ซึ่งเราต้องไม่ปล่อยให้เกิดขึ้น

.

สำหรับใครที่กังวลว่าจะมีการตั้ง สสร. เพื่อร่างฉบับใหม่โดยไม่ถามประชาชน โปรดวางใจได้ เพราะมาตรา 256 วรรค 8 กำหนดไว้อยู่แล้ว ว่าการร่างฉบับใหม่ จะต้องมีการทำประชามติก่อนดำเนินการได้

.

สำหรับใครที่กังวลว่าการจัดประชามติจะใช้งบประมาณเยอะ ก็วางใจได้เพราะเราสามารถจัดประชามติไปพร้อมกับการเลือกตั้งท้องถิ่นที่รัฐบาลประกาศว่าจะเกิดขึ้นทั่วประเทศในเดือนธันวาคมนี้ได้ โดยไม่ต้องใช้งบประมาณเพิ่มสักเท่าไหร่

.