ดัชนีท่องเที่ยวร่วง (ต่อเนื่อง) ปิดชั่วคราวพุ่ง-ทุนอยู่ได้แค่ 6 เดือน

สถานการณ์โดยรวมของประเทศในช่วงไตรมาส 2/2564 ที่ผ่านมาเป็นช่วงเกิดการแพร่ระบาดของไวรัสโควิดระลอก 3 ซึ่งเป็นการระบาดต่อเนื่องจากระลอก 2 รวมเป็นระยะเวลากว่า 6 เดือน (ปลายธันวาคม 2563-มิถุนายน 2564) ส่งผลให้ภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในไตรมาสนี้ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง

Q2 เทียบเท่าล็อกดาวน์ปี’63

สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (สทท.) ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) และคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย จังหวัดสงขลา ได้สำรวจดัชนีความเชื่อมั่นผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวในประเทศไทยไตรมาส 2/2564 เพื่อสะท้อนภาพรวมในปัจจุบัน และคาดการณ์แนวโน้มของธุรกิจในภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศ

โดย รองศาสตราจารย์ผกากรอง เทพรัตน์ อาจารย์ประจำคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีวิชัย ให้ข้อมูลว่า จากการสำรวจสถานประกอบการในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทุกประเภท ในทุกภูมิภาคของประเทศจำนวน 725 ราย พบว่า ในช่วงดังกล่าวมีค่าดัชนีความเชื่อมั่นผู้ประกอบการท่องเที่ยวเท่ากับ 11 (สถานการณ์ปกติเท่ากับ 100) สะท้อนถึงผลประกอบการที่อยู่ในระดับต่ำที่สุด หรือแย่ที่สุดไม่ต่างจากสถานการณ์ท่องเที่ยวในช่วงไตรมาส 2/2563 ซึ่งเป็นช่วงที่รัฐบาลประกาศล็อกดาวน์ประเทศ (ดัชนีความเชื่อมั่นเท่ากับ 12)

โดยพื้นที่ที่มีสถานการณ์ดีที่สุดคือ กรุงเทพฯ (22) ขณะที่ภาคเหนือและภาคใต้ สถานการณ์อยู่ในระดับที่ย่ำแย่ที่สุดคือ เท่ากับ 5 และ 6

และคาดการณ์แนวโน้มดัชนีความเชื่อมั่นในไตรมาส 3 ด้วยว่าจะเท่ากับ 33 สะท้อนว่าผู้ประกอบการคาดว่าผลประกอบการในไตรมาสหน้ายังอยู่ในระดับต่ำ หรือสถานการณ์ท่องเที่ยวยังอยู่ในระดับที่แย่ที่สุด แต่ดีขึ้นจากไตรมาส 2 ที่ผ่านมาเล็กน้อยเท่านั้น และยังคาดว่าผู้ประกอบการในภาคเหนือและภาคใต้ยังอยู่ในระดับที่แย่กว่าภูมิภาคอื่นเหมือนเดิม

โควิดระลอก 3 ทุบซ้ำ

จากการสำรวจยังพบว่า การแพร่ระบาดของไวรัสโควิดระลอก 3 ทำให้ธุรกิจในภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวมีการเปิดบริการปกติเพียงร้อยละ 50 เท่านั้น โดยมีสัดส่วนลดลงเมื่อเทียบกับการแพร่ระบาดรอบ 2 ที่มีสัดส่วนอยู่ที่ร้อยละ 67 แต่เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับการแพร่ระบาดระลอก 1 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 35

โดยธุรกิจมีการปิดกิจการชั่วคราวร้อยละ 36 สูงกว่าการแพร่ระบาดระลอก 2 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 14 และต่ำกว่าการแพร่ระบาดระลอก 1 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 65 ขณะที่ธุรกิจที่ปิดกิจการถาวรมีร้อยละ 4 สูงกว่าการแพร่ระบาดระลอก 2 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 3

นอกจากนี้ยังมีธุรกิจที่เปิดบริการบางส่วนร้อยละ 8 ต่ำกว่าการแพร่ระบาดระลอก 2 ที่มีสัดส่วนร้อยละ 11

อย่างไรก็ตาม หากเปรียบเทียบกับช่วงไตรมาส 1 พบว่า ธุรกิจประเภทต่าง ๆ มีสัดส่วนการปิดกิจการชั่วคราวเพิ่มขึ้นเกือบทุกประเภท ยกเว้นร้านอาหารและบริการขนส่ง โดยธุรกิจโรงแรมที่ยังเปิดบริการปกติมีสัดส่วนร้อยละ 59 ธุรกิจสปา นวดเพื่อสุขภาพเปิดบริการปกติร้อยละ 27 แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น (manmade attraction) เปิดบริการปกติร้อยละ 25 ส่วนธุรกิจสถานบันเทิงเปิดบริการปกติเพียงร้อยละ 3 เท่านั้น

เช่นเดียวกับรายได้ของสถานประกอบการที่ยังคงมีสัดส่วนที่ต่ำมาก โดยในภาพรวมพบว่าร้อยละ 75 ของสถานประกอบการในภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทั้งหมดมีรายได้ไม่เกินร้อยละ 10 และร้อยละ 90 ของสถานประกอบการในภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทั้งหมดมีรายได้ไม่เกินร้อยละ 20

ทุนสำรองอยู่ได้ไม่เกิน 6 เดือน

รองศาสตราจารย์ผกากรองยังบอกด้วยว่า สำหรับภาพการจ้างงานของสถานประกอบการในภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวนั้น ผลการสำรวจระบุว่า ยังไม่พลิกฟื้นนัก โดยในไตรมาส 2 ที่ผ่านมาสถานประกอบการส่วนใหญ่เหลือพนักงานเฉลี่ยร้อยละ 51 หรือประมาณ 2 ล้านคนจากแรงงานในระบบที่เกี่ยวเนื่องกับภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทั้งหมดรวมประมาณ 4.2 ล้านคน โดยแรงงานที่เหลืออยู่ในระบบการจ้างงานนั้นได้รับค่าจ้างเฉลี่ยประมาณร้อยละ 65 จากที่เคยได้รับเท่านั้น

ที่สำคัญ พบว่าร้อยละ 27 ของสถานประกอบการที่เปิดให้บริการอยู่ในไตรมาส 2 ระบุว่า มีสภาพคล่องในการดำเนินธุรกิจต่อไปได้อีกไม่เกิน 3 เดือน และร้อยละ 47 บอกว่าอยู่ได้อีก 3-6 เดือน นั่นหมายความว่า มีสถานประกอบการถึงร้อยละ 74 มีสภาพคล่องในการดำเนินธุรกิจต่อไปได้อีกไม่เกิน 6 เดือน

พร้อมคาดว่าหากสถานการณ์ท่องเที่ยวข้างหน้ายังเป็นเหมือนช่วงไตรมาส 2 หรือถ้ากิจกรรมทางเศรษฐกิจยังไม่ดีขึ้นกว่าไตรมาส 2 ที่ผ่านมา คาดว่าในอีก 6 เดือนข้างหน้าจะมีสถานการณ์ประกอบการในภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเหลืออยู่เพียงร้อยละ 26 ของทั้งประเทศเท่านั้น

ตัวเลขทั้งหมดจากการสำรวจนี้นับเป็นประเด็นที่ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องควรต้องช่วยกันคิดว่าจะร่วมกันประคับประคองอย่างไร เพื่อให้ผู้ประกอบการในภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของไทยสามารถเดินต่อและกลับมาแข็งแรงได้อีกครั้ง…