NARIT เผย 21 ธ.ค. วันเหมายัน กลางคืนนานสุด กลางวันสั้นสุดในรอบปี

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์ฯ เผยวันนี้ (21 ธ.ค.) เป็นวันเหมายัน มีเวลากลางคืนนานที่สุด กลางวันสั้นที่สุด ในรอบปี 

วันที่ 21 ธันวาคม 2564 ที่เฟซบุ๊กเพจ NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ระบุว่า วันนี้ (21 ธ.ค.) เป็นวันเหมายัน อ่านว่า เห มา ยัน (Winter Solstice) จะมีช่วงเวลากลางคืนนยาวที่สุดในรอบปี ดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด โดยคนไทยเรียกว่า “ตะวันอ้อมข้าว”

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์ฯ ให้ข้อมูลว่า ในแต่ละวันดวงอาทิตย์จะปรากฏอยู่ตำแหน่งที่ต่างกัน เปลี่ยนตำแหน่งไปประมาณวันละ 1 องศา ตั้งแต่เดือนกันยายนเป็นต้นมา ดวงอาทิตย์ค่อย ๆ เคลื่อนที่จากจุดตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตรของโลกลงมาทางใต้

เมื่อดวงอาทิตย์เคลื่อนมา ณ ตำแหน่งเฉียงไปทางทิศใต้มากที่สุด วันดังกล่าวจึงมีเวลากลางวันที่สั้นที่สุด และเวลากลางคืนที่ยาวที่สุด ดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลาประมาณ 06:36 น. และจะตกลับขอบฟ้า เวลาประมาณ 17:55 น. (เวลา ณ กรุงเทพฯ) รวมระยะเวลากลางวันเพียง 11 ชั่วโมง 19 นาทีเท่านั้น

ส่งผลให้ท้องฟ้าในช่วงนี้จะมืดเร็วกว่าช่วงเวลาอื่น ๆ ของปี นับเป็นวันที่เข้าสู่ฤดูหนาวของประเทศทางซีกโลกเหนือ และเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศทางซีกโลกใต้

ฤดูกาล เกิดจากแกนโลกเอียงทำมุม 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากกับระนาบโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ทำให้พื้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลกได้รับแสงอาทิตย์ในปริมาณไม่เท่ากัน ส่งผลให้มีอุณภูมิต่างกัน รวมถึงระยะเวลากลางวันและกลางคืนก็ต่างกันด้วย ด้วยเหตุนี้ทำให้เกิดฤดูกาลขึ้นบนโลกนั่นเอง

จะสังเกตได้ว่าในฤดูร้อนดวงอาทิตย์จะขึ้นเร็วและตกช้า เวลากลางวันจะยาวกว่ากลางคืน แตกต่างกับฤดูหนาวที่ดวงอาทิตย์จะขึ้นช้าและตกเร็ว เวลากลางคืนจะยาวนานกว่ากลางวัน

ในระยะเวลา 1 ปี โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ จะเกิดปรากฏการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการขึ้น – ตก ของดวงอาทิตย์ทั้งหมด 4 ครั้ง ได้แก่

• วันครีษมายัน – กลางวันยาวนานที่สุด
• วันเหมายัน – กลางคืนยาวนานที่สุด
• วันวสันตวิษุวัต – กลางวันและกลางคืน ยาวนานเท่ากัน
• วันศารทวิษุวัต – กลางวันและกลางคืน ยาวนานเท่ากัน