แจงปม “คีย์ทิพย์” แจ้งข้อมูลเท็จสุขภาพประชาชน แสดงผลบนแอปทางรัฐ

สถาบันบิ๊กดาต้า-DGA-สปสช. ชี้แจงบทบาทแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” และระบบ Health Link ย้ำทั้งสองระบบเป็นช่องทางการแสดงผลการเชื่อมข้อมูลสุขภาพจากต้นทาง ไม่ได้แก้ไขหรือปรับเปลี่ยนข้อมูล หลังประเด็นร้อน กรณีหน่วยสาธารณสุขบันทึกข้อมูลการตรวจและรักษาโรคของประชาชนลงในแอปพลิเคชัน “หมอพร้อม” ไม่ตรงกับความเป็นจริง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า หลังจากมีประชาชนหลายรายร้องเรียนเนื่องจาก หลังได้รับผลกระทบจากข้อมูลสุขภาพที่ส่งมาจาก รพ.หรือหน่วยบริการต้นทางผ่านแอปพลิเคชัน “หมอพร้อม” รวมถึงความผิดปกติของข้อมูลผ่านแอปฯ “ทางรัฐ” ที่เชื่อมข้อมูลผ่านระบบ Health Link ซึ่งแสดงประวัติตรวจและรักษาโรค รวมถึงการใช้สิทธิรักษาพยาบาลทั้ง 30 บาท และเบิกจ่ายตรงไม่ตรงกับข้อเท็จจริง

หลังการสอบสวนพบว่าอาจมีสาเหตุจาก 3 ประเด็นหลัก คือ เกิดจากความผิดพลาดในการสื่อสารและการบันทึกข้อมูลร่วมกันระหว่าง อสม. และหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่ การทำทำยอดตัวชี้วัด (KPI) เกินจริง จากแรงกดดันด้านภาระงานและเกณฑ์การประเมินผลงาน (KPI) ของสถานพยาบาลหรือโครงการต่างๆ และอาจรวมถึงการบันทึกข้อมูลการรับบริการเพื่อใช้เป็นหลักฐานในการเคลมเงินหรือเบิกจ่ายงบประมาณแผ่นดินและกองทุนสุขภาพต่าง ๆ

โดย ความผิดพลาดของระบบการส่งข้อมูล หรือ “คีย์ทิพย์” ไม่ใช่แค่เฉพาะแอปฯ “หมอพร้อม” แต่ยังมีแอปฯอื่นๆ อย่าง “ทางรัฐ” ซึ่งผ่านระบบ Health Link  โดยเป็นอีกแพลตฟอร์มกลางของประเทศไทยสำหรับเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลประวัติการรักษาระหว่างโรงพยาบาลและสถานพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศ

ล่าสุด ทางสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) (BDI), สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (DGA) และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบระบบ Health Link และ “ทางรัฐ” ได้ชี้แจงว่า

“ขอขอบคุณข้อห่วงใยจากประชาชนที่แจ้งความผิดปกติของข้อมูลสุขภาพที่แสดงผลบนแอปพลิเคชันทางรัฐ และขอชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการแสดงผลการเชื่อมข้อมูลสุขภาพของระบบ Health Link เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับบทบาทของระบบ ภายหลังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับข้อมูลสุขภาพที่ประชาชนได้รับผ่านแอปพลิเคชันทางรัฐ

สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) (BDI) ขอเรียนว่าระบบ Health Link ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานกลางในการเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพ (Health Information Exchange: HIE) ระหว่างหน่วยงานเจ้าของข้อมูล โดยระบบทำหน้าที่รับ–ส่งข้อมูลจากแหล่งต้นทางไปยังระบบปลายทางตามสิทธิที่กำหนด ไม่มีการแก้ไข ปรับปรุง หรือเปลี่ยนแปลงข้อมูลสุขภาพที่ได้รับจากหน่วยงานเจ้าของข้อมูลแต่อย่างใด

ข้อมูลสุขภาพถือเป็น ข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหว (Sensitive Personal Data) ซึ่งได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย ระบบ Health Link จึงดำเนินการเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพและแสดงผล ให้เจ้าของข้อมูลเข้าดูได้เฉพาะกรณีที่ เจ้าของข้อมูลได้สมัครและให้ความยินยอมเข้าร่วมโครงการ ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดเท่านั้น ภายหลังการสมัครเข้าร่วมโครงการ เจ้าของข้อมูลสามารถตรวจสอบข้อมูลสุขภาพของตนเองผ่าน แอปพลิเคชันทางรัฐ ซึ่งทำหน้าที่เป็น ระบบปลายทางในการแสดงผลข้อมูลสุขภาพจากหน่วยงานต้นทาง

เจตนารมณ์สำคัญของทางรัฐและ Health Link คือ การเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพจากสถานพยาบาลและ
ข้อมูลการเบิกจ่ายค่ารักษาพยาบาลจาก สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบข้อมูลสุขภาพของตนเองผ่านระบบดิจิทัล ถือเป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมสิทธิของเจ้าของข้อมูล ช่วยให้ประชาชนรับทราบประวัติการรักษาของตนเอง และสามารถร่วมตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ซึ่งจะนำไปสู่การเสริมสร้างความโปร่งใสของระบบบริการสุขภาพของประเทศในระยะยาว

หากประชาชนตรวจพบข้อมูลการรับบริการที่อาจไม่ถูกต้อง ขอให้ตรวจสอบก่อนว่าข้อมูลดังกล่าว มาจากหน่วยงานใดกรณีเป็นข้อมูลการเบิกจ่ายค่ารักษาพยาบาลของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ขอให้ติดต่อ สายด่วน สปสช. 1330 หรือ Line OA สปสช. (ไอดีไลน์ @nhso) ส่วนกรณีเป็นข้อมูลจากสถานพยาบาล ขอให้ติดต่อ Line OA Health Link (ไอดีไลน์ @healthlink) เพื่อประสานงานกับสถานพยาบาลเจ้าของข้อมูลในการตรวจสอบและดำเนินการแก้ไขข้อมูลตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ สปสช. และ Health Link จะติดตามแจ้งผลตอบกลับไปยังผู้เสียหายต่อไป

สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) (BDI) ยืนยันว่าได้ดำเนินงานตามหลักธรรมาภิบาลด้านข้อมูล การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์อย่างเคร่งครัด เพื่อให้ระบบ Health Link เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพของประเทศ สนับสนุนการดูแลรักษาพยาบาลที่มีประสิทธิภาพ และสร้างความเชื่อมั่นในการใช้ข้อมูลสุขภาพดิจิทัลของประชาชน

สามารถสอบถามข้อมูลที่ได้ที่

• สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) (BDI) : โทร 02 480 8833 ต่อ 9979
• สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.): โทรสายด่วน 1330
• สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (DGA) : โทร 02 612 6060