ศาลรัฐธรรมนูญ ตัดสิน “ธนาธร” พ้นสมาชิกภาพ ส.ส.

วันที่ 20 พ.ย. 2562 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ศาลรัฐธรรมนูญได้ออกนั่งบัลลังก์พิจารณา คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญออกนั่งบัลลังก์อ่านคำวินิจฉัย กรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 82 ว่า สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของ นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ เป็นผู้ถูกร้องสิ้นสุดลงตามรัฐธรรมนูญมาตรา 101(6) ประกอบมาตรา 98(3) หรือไม่ จากกรณีถือหุ้นสื่อในบริษัทวีลัค-มีเดีย จำกัด ขณะลงรับสมัครเลือกตั้ง

คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ตอนหนึ่งว่า เมื่อพิจารณาจากข้อพิรุธหลายจุดหลายประการ ประกอบกับพยานหลักฐานพฤติเหตุแวดล้อมกรณีที่สอดรับกันอย่างแน่นหนาแล้ว ย่อมมีความน่าเชื่อถือกว่าพยานหลักฐานของผู้ถูกร้อง ข้อเท็จจริงที่ได้จากพฤติการณ์แวดล้อมที่เป็นพิรุธน่าสงสัยหลายประกับมีน้ำหนักหักล้างข้อสันนิษฐานของกฎหมายและพยานหลักฐานของผู้ถูกร้องได้ ข้อพิรุธที่น่าสงสัยหลายประการ ประกอบกับพฤติการณ์ทั้งปวงแห่งคดี

“จึงฟังได้ว่าผู้ถูกร้องเป็นผู้ถือหุ้นในวี-ลัค มีเดีย จำกัด ซึ่งประกอบกิจการสื่อมวลชนอยู่ในวันที่ 6 ก.พ. 2562 ซึ่งเป็นวันที่พรรคอนาคตใหม่ยื่นบัญชีรายชื่อผู้สมัครเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อต่อ กกต.อันเป็นลักษณะต้องห้ามไม่ให้ผู้ถูกร้องใช้สิทธิสมัครสมัครเลือกตั้งเป็น ส.ส.ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 98 (3) ทำให้สมาชิกภาพ ส.ส.ของผู้ร้องสิ้นสุดลง 101(6) ประกอบ 98(3)

ประเด็นที่ต้องพิจารณาต่อไปมีว่า เมื่อสมาชิก ส.ส.ของผู้ถูกร้องสิ้นสุดลงตาม 101(6) ประกอบ 98(3) สมาชิกภาพของผู้ถูกร้องสิ้นสุดลงตั้งแต่เมื่อใด รัฐธรรมนูญ 82 วรรคสอง บัญญัติว่า เมื่อได้รับเรื่องไว้พิจารณา หากปรากฏเหตุอันควรสงสัยว่าสมาชิกผู้ถูกร้องมีกรณีตามที่ถูกร้อง ให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัย

ในกรณีที่ศาลวินิจฉัยสมาชิกของผู้ถูกร้องสิ้นสุดลงให้ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งนับตั้งแต่วันที่หยุดปฏิบัติหน้าที่ แต่ไม่กระทบกิจการที่ผู้นั้นกระทำไปก่อนพ้นตำแหน่ง บทบัญญัติดังกล่าวเป็นบทบัญญัติว่าด้วยการพ้นตำแหน่งของ ส.ส.ที่ถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งมิใด้ให้อำนาจแก่ศาลรัฐธรรมนูญที่จะวินิจฉัยเป็นอย่างอื่น

เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า 23 พ.ค.2562 สั่งให้ผู้ถูกร้องสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าศาลจะมีคำวินิจฉัย จึงสั่งให้ผู้ถูกร้องพ้นจากตำแหน่งตั้งแต่หยุดปฏิบัติหน้าที่ ดังนั้น สมาชิกภาพของผู้ถูกร้องสิ้นสุดลงนับแต่ 23 พ.ค.เป็นต้นไป

เมื่อตำแหน่งสมาชิกภาพสิ้นสุดลง ทำให้มีตำแหน่ง ส.ส.ที่มาจากบัญชีรายชื่อว่างลง ประธานสภาผู้แทนราษฎรต้องประกาศให้ผู้มีชื่อลำดับถัดไปในบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองนั้นเลื่อนเป็น ส.ส.แทนตำแหน่งที่ว่าง โดยต้องประกาศในราชกิจจานุเบกษาภายใน 7 วันนับแต่วันที่ตำแหน่งนั้นว่างลง ตามรัฐธรรมนูญ 105 วรรคหนึ่ง (2) จึงให้ถือว่าวันที่ตำแหน่ง ส.ส.ว่างลงคือวันที่ศาลรัฐธรรมนูญว่างลงอ่านคำวินิจฉัยให้แก่คู่กรณีฟังโดยชอบ ตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยวิธิพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ มาตรา 76 วรรคหนึ่ง ที่บัญญัติให้คำวินิจฉัยของศาลมีผลในวันที่อ่าน คือ 20 พ.ย.2562

อาศัยเหตุผลดังกล่าวจึงวินิจฉัยว่า สมาชิกภาพ ส.ส.ของผู้ถูกร้องสิ้นสุดลงนับวันที่แต่ศาลรัฐธรรมนูญสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ คือ 23 พ.ค.2562 และให้ถือว่าวันที่ศาลรัฐธรรมนูญอ่านคำวินิจฉัยให้แก่คู่กรณีฟัง เป็นวันที่ตำแหน่ง ส.ส.ว่างลง

อ่านเพิ่มเติม: รายงานพิเศษ ‘ธนาธร’ ในธงคดีหุ้นสื่อ ลุ้นอาญายุบพรรค ฝ่ากับดัก 25 คดี