ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยจัดกิจกรรม Show&Share ในโครงการ “INVESTORY Investment Learning Design Bootcamp” เมื่อวันที่ 6 มิถุนายนที่ผ่านมา เปิดพื้นที่ให้ครูกระบวนกรนำเสนอผลงานการออกแบบห้องเรียนการลงทุนพร้อมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน
INVESTORY Investment Learning Design Bootcamp เป็นโครงการที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ จัดขึ้นเพื่อพัฒนาครูให้เป็น “ครูกระบวนกร” ที่สามารถออกแบบการเรียนการสอนด้านการเงินการลงทุนได้อย่างสร้างสรรค์และนำไปใช้ได้จริงในชั้นเรียน
โดยครูที่เข้าร่วมจะผ่านกระบวนการอบรม ออกแบบห้องเรียน และทดลองสอนจริงกับนักเรียนของตนเอง ก่อนนำผลงานมาแลกเปลี่ยนในเวที Show&Share ซึ่งเป็นกิจกรรมปิดท้ายของโครงการในแต่ละปี
ภายในงานมีการสาธิตห้องเรียนลงทุน 7 ห้องเรียนจากครูที่ผ่านการอบรมและได้ทดลองสอนจริงในชั้นเรียนของตนเองแล้ว โดยเนื้อหาดังกล่าวจะถูกนำมาจัดทำเป็น “Handbook โมเดลห้องเรียนลงทุนต้นแบบระดับมัธยม” คู่มือดิจิทัลที่เป็นคลังความรู้สำหรับครูทั่วประเทศสามารถนำไปประยุกต์ใช้และออกแบบห้องเรียนการลงทุนได้อย่างเหมาะสม
นางพรรณวดี ลดาวัลย์ ณ อยุธยา รองผู้จัดการ หัวหน้าสายงานทรัพยากรบุคคลและพัฒนาองค์กร ตลาดหลักทรัพย์ฯ กล่าวว่า การเงินและการลงทุนเป็นทักษะชีวิตที่เยาวชนไทยในทุกภูมิภาคควรเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมและเหมาะสมกับบริบทของแต่ละห้องเรียน
ตลาดหลักทรัพย์ฯจึงมุ่งสร้างครูกระบวนกรสอนการลงทุน เพื่อส่งต่อองค์ความรู้การเงินและการลงทุนในวงกว้าง พร้อมเดินหน้าต่อยอดและขยายผลองค์ความรู้สู่ครูทั่วประเทศอย่างเป็นรูปธรรมผ่านเวที Show&Share เปิดโอกาสให้ครูกระบวนกรเสนอผลงานและแลกเปลี่ยนประสบการณ์สู่สาธารณชน อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมบทบาทครูกระบวนกรที่สามารถออกแบบห้องเรียนการลงทุนและนำไปใช้ได้เป็นตัวอย่างแก่ครูที่สนใจ
ผลงานจากเวทีครั้งนี้จะถูกรวบรวมจัดทำเป็น “Handbook โมเดลห้องเรียนลงทุนต้นแบบระดับมัธยม” คู่มือดิจิทัลที่เป็นคลังความรู้สำหรับครูทั่วประเทศสามารถนำไปประยุกต์ใช้และออกแบบห้องเรียนการลงทุนได้อย่างเหมาะสม สอดคล้องพันธกิจของตลาดหลักทรัพย์ฯ ในการยกระดับความรู้และทักษะแก่ผู้เกี่ยวข้องทั้งในตลาดทุนและกลุ่มที่กว้างออกไป โดยเฉพาะด้านการเงินการลงทุน (Purposeful People Who Transform) ภายใต้วิสัยทัศน์ “The Trusted Gateway to Inclusive Opportunities” เพื่อโอกาสที่เท่าเทียมสำหรับทุกคน
โดยปัจจุบันมี Handbook สำเร็จแล้ว 30 ห้องเรียน และจะเพิ่มอีก 7 ห้องเรียนจากกิจกรรมครั้งนี้ รวมเป็น 37 ห้องเรียนภายในสิ้นปี ดาวน์โหลด Handbook โมเดลห้องเรียนลงทุนต้นแบบระดับมัธยม ได้ฟรีที่ https://investory.setgroup.or.th/knowledges
ให้นักเรียนเป็นคนสอน ครูเป็นคนเรียน
ครูอุ้ย-จิราภัค โพธิ์ทอง จากวิทยาลัยพณิชยการบางนา กรุงเทพฯ บอกเล่าว่า ก่อนเข้าร่วมโครงการตนเองไม่มีพื้นฐานความรู้ด้านการเงินมากนัก แต่การแลกเปลี่ยนกับเพื่อนครูและการได้ใช้ Handbook ทำให้สามารถออกแบบการสอนได้หลากหลายและมั่นใจขึ้น เธอเลือกพลิกบทบาทในห้องเรียนด้วยการให้นักเรียนเป็นผู้เลือกเองว่าวันนี้อยากเรียนเรื่องอะไร จากนั้นสลับกันเป็นผู้สอนเพื่อนในห้อง ขณะที่ครูรับบทเป็นผู้เรียนแทน
สิ่งที่ครูอุ้ยพบในห้องเรียนอาชีวะคือนักเรียนหลายคนมีรายได้จริงจากการออกฝึกงานก่อนเรียนจบ แต่กลับไม่รู้จะจัดการเงินก้อนนั้นอย่างไร เธอย้ำว่าเงินอยู่กับพวกเขาไม่นาน ได้มาก็ใช้หมด เก็บไม่เป็น และที่น่าเป็นห่วงกว่านั้นคือเขาแยกไม่ออกว่าอะไรคือการลงทุน อะไรคือการพนัน โดยได้ยกตัวอย่างการปั่นบาคาร่าที่เด็กบางคนมองว่าคือการหาโอกาส โดยไม่รู้ว่ากำลังเผชิญกับความเสี่ยงที่ควบคุมไม่ได้
เธอจึงออกแบบห้องเรียนการเงินสำหรับนักเรียนอาชีวะขึ้นเป็น 4 ก้าว ได้แก่ รู้จักเงินตัวเองผ่านการจดรายรับ-รายจ่ายและวิเคราะห์สุขภาพการเงิน, เล่นเกมการเงินเพื่อฝึกตัดสินใจและเข้าใจความเสี่ยง, สอนเพื่อนและรุ่นน้องเพื่อสร้างความมั่นใจและบรรยากาศการเรียนรู้ร่วมกัน และจำลองการลงทุนเพื่อเรียนรู้ผลลัพธ์และประเมินความเสี่ยงด้วยตัวเอง
“โลกวันนี้ไม่รอให้เราพร้อม ค่าครองชีพสูงขึ้น งานเปลี่ยนเร็ว แต่เงินเท่าเดิมซื้ออนาคตได้น้อยลงทุกวัน เด็กอาชีวะไม่ควรหยุดอยู่แค่ทำงานเป็น ต้องพาให้เขาบริหารเงินเป็น และให้เงินทำงานแทนตัวเองได้ด้วย”
ห้องเรียนเล็ก ๆ ก็เปลี่ยนชีวิตได้
ครูตือ-สมเกียรติ แซ่เต็ง จากโรงเรียนเขาน้อยวิทยาคม จังหวัดตราด บอกเล่าว่า สิ่งที่ได้กลับไปจากงานครั้งนี้เป็นทั้งไอเดียใหม่และความมั่นใจว่าวิธีการเหล่านี้ใช้ได้จริง เพราะได้เห็นห้องเรียนหลากหลายรูปแบบจากครูหลายท่านที่ผ่านการทดลองมาแล้ว และที่สำคัญคือหลายวิธีไม่ต้องการต้นทุนสูง
เนื่องจากโรงเรียนมัธยมเล็ก ๆ ที่ไม่ได้มีอุปกรณ์เทคโนโลยีทันสมัย ก็สามารถสร้างผลกระทบได้ด้วยเครื่องมือง่าย ๆ ขอแค่กระบวนการในห้องเรียนแอ็กทีฟ เป็นสิ่งที่เขามองเห็นและอยากนำกลับไปใช้จากงานครั้งนี้
ที่โรงเรียนเขาน้อยวิทยาคม ครูตือเปิดพื้นที่ให้นักเรียนได้ลงมือทำธุรกิจจริงในโรงเรียน สร้างรายได้จากกิจกรรมที่ตัวเองสนใจ ก่อนจะนำความรู้ด้านการเงินและเครื่องมือจาก SET เข้ามาช่วยจัดการและต่อยอด เขายกตัวอย่างกลุ่มนักเรียนที่ทำธุรกิจ “ซาลาเปาหมูใบหม่อน” ซึ่งล้มเหลวตั้งแต่ก้าวแรก แต่แทนที่จะหยุด นักเรียนกลุ่มนี้ใช้ความรู้ทางการเงินฟื้นตัวกลับมาได้ จนปัจจุบันได้รับรางวัลและการสนับสนุนจากภาคีภายนอก
“ระบบการศึกษากำลังสอนให้ทุกคนกลัวการทำผิด แต่ในชีวิตจริงโลกไม่มีสูตรสำเร็จ ถ้าเด็กไม่เคยล้ม เขาจะก้าวผ่านอุปสรรคได้อย่างไร ความล้มเหลวคือวัคซีนที่อยู่กับพวกเขาตลอดชีวิต”
จากผู้ลงทุน สู่ผู้ส่งต่อความรู้
ครูนอท-จตุพร คำม่วง จากโรงเรียนถาวรานุกูล จังหวัดสมุทรสงคราม กล่าวว่า การเข้าร่วมโครงการครั้งนี้ได้ทั้งทักษะการจัดการเรียนรู้ และการเปลี่ยนมุมมองที่มีต่อตัวเองในฐานะครูไปด้วย โดยก่อนหน้านี้เขามีความรู้ด้านการลงทุนในฐานะผู้ลงทุนคนหนึ่ง แต่การมาเป็นครูกระบวนกรทำให้ค้นพบว่าตัวเองสามารถถ่ายทอดความรู้นั้นให้กับนักเรียนและคนรอบข้างได้อย่างมีความหมายมากกว่าที่เคยคิด
“พอเราได้มาจัดค่าย ได้เรียนรู้ว่าจะอำนวยความสะดวกให้ผู้เรียนได้อย่างไร มันทำให้เราอยากส่งต่อ ไม่ใช่แค่สอนให้รู้ แต่อยากให้เขามีแรงบันดาลใจและกล้าเข้าถึงการลงทุน”
โครงการ INVESTORY Investment Learning Design Bootcamp สามารถสร้างครูกระบวนกรสอนการลงทุนได้แล้ว 237 คน ครอบคลุม 170 สถาบันการศึกษาใน 47 จังหวัด และขยายผลความรู้ไปถึงนักเรียนแล้วกว่า 37,527 คนทั่วประเทศ ตลาดหลักทรัพย์ฯ ยังคงเดินหน้าสร้างครูกระบวนกรสอนการลงทุนอย่างต่อเนื่อง โดยมีกำหนดจัดรุ่นที่ 8 ในเดือนตุลาคม 2569 ครูอาจารย์ที่สนใจเข้าร่วมโครงการสามารถติดตามรายละเอียดที่เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์เรียนรู้การลงทุน INVESTORY