ด่วน ! ศาลสูงสุดฟัน ‘ภาษีทรัมป์’ ชี้ใช้อำนาจเกินขอบเขต

ศาลสูงสุดสั่งยกเลิกมาตรการภาษีต่างตอบโต้ทั่วโลก นโยบายเสาหลักของทรัมป์ ชี้ใช้อำนาจเกินขอบเขต ถือเป็นความพ่ายแพ้ทางกฎหมายครั้งใหญ่ของผู้นำสหรัฐ

เมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2026 เวลาท้องถิ่น บลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า ศาลสูงสุดสหรัฐมีคำพิพากษา 6 ต่อ 3 เสียงยกเลิกมาตรการภาษีนำเข้าสินค้าทั่วโลกของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ ซึ่งเป็นการบั่นทอนนโยบายเศรษฐกิจหลักของเขา และถือเป็นความพ่ายแพ้ทางกฎหมายครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่กลับมาดำรงตำแหน่งในทำเนียบขาว

ศาลกล่าวว่า การประกาศใช้ภาษีศุลกากรทั่วโลกมิชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งทรัมป์ใช้อำนาจเกินขอบเขตโดยอ้างกฎหมายอำนาจฉุกเฉินของรัฐบาลกลางหรือพระราชบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ (The International Emergency Economic Powers Act : IEEPA) เพื่อบังคับใช้ภาษี “ตอบโต้” ทั่วโลก รวมถึงภาษีนำเข้าที่รัฐบาลอ้างว่าเป็นการแก้ปัญหาการค้าเฟนทานิลที่เรียกเก็บกับจีน แคนาดาและเม็กซิโก ชาติเพื่อนบ้านในทวีปอเมริกาเหนือ

ในคดีนี้ธุรกิจส่งออกขนาดเล็ก 5 แห่งและอัยการ 12 รัฐ ซึ่งเป็นล้วนรัฐของพรรคเดโมแครตยื่นฟ้องฝ่ายจำเลยคือรัฐบาลสหรัฐ

ภาษีที่ผิดกฎหมายตามคำตัดสิน ได้แก่ 1) ภาษีอัตราฐานขั้นต่ำ 10% รวมถึงภาษีต่างตอบโต้ (Reciprocal Tariffs) ตั้งแต่ 10% – 41% สำหรับสินค้าจากประเทศที่ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงทางการค้ากับสหรัฐ

2) ภาษีเพิ่มเติมสำหรับสินค้านำเข้าบางรายการจากเม็กซิโก จีน และแคนาดา ซึ่งทรัมป์กล่าวว่ามีความชอบธรรมเนื่องจากวิกฤตยาเฟนทานิลในสหรัฐ หรือ ‘ภาษีเฟนทานิล’

ทั้งนี้ ศาลไม่ได้กล่าวถึงภาษีที่เรียกเก็บกับสินค้าบางประเภทโดยอาศัยกฎหมายอื่น ตัวอย่างเช่น ฝ่ายบริหารของทรัมป์ได้เรียกเก็บภาษีกับเหล็ก อะลูมิเนียม รถยนต์ ผลิตภัณฑ์ทองแดง และไม้แปรรูป โดยใช้มาตรา 232 ของพระราชบัญญัติการขยายการค้าปี 1962 ภาษีเหล่านั้นขึ้นอยู่กับการสืบสวนของกระทรวงพาณิชย์ที่สรุปว่าการนำเข้าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวเป็นภัยต่อความมั่นคงของชาติ

เรื่องผู้นำเข้ามีสิทธิ์ได้รับเงินคืนหรือไม่ ศาลสูงสุดปล่อยให้ศาลชั้นล่างเป็นผู้พิจารณาประเด็นเหล่านั้น หากได้รับอนุญาตอย่างเต็มที่ เงินคืนอาจมีมูลค่าสูงถึง 170,000 ล้านดอลลาร์ (ราว 5.2 ล้านล้านบาท) ซึ่งมากกว่าครึ่งหนึ่งของรายได้ที่ได้จากนโยบายภาษีนำเข้าของทรัมป์

สำหรับผู้ที่คัดค้านคำพิพากษามี 3 คนรวมถึงผู้พิพากษาเบรตต์ คาวานอห์ กล่าวว่ากระบวนการคืนเงิน “น่าจะยุ่งยาก” ดังที่ฝ่ายทนายความของจำเลย ซึ่งคือรัฐบาลยอมรับในการพิจารณาคดีด้วยวาจาไปก่อนหน้านี้ ผู้พิพากษาแคลเรนซ์ โทมัส และซามูเอล อลิโต ก็คัดค้านเช่นกัน

ทำเนียบขาวกล่าวว่าจะรีบหามาตรการภาษีอื่นมาทดแทนโดยใช้เครื่องมือทางกฎหมายอื่น แต่ทางเลือกสำรองมักจะยุ่งยากหรือมีข้อจำกัดมากกว่าอำนาจที่กว้างขวาง ซึ่งทรัมป์อ้างภายใต้พระราชบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศนี้

เว็บไซต์แอกซิออส สำนักข่าวออนไลน์ของสหรัฐสรุปคำพิพากษา ดังนี้ ;

สิ่งที่ศาลกล่าว: “รัฐบาลตีความ IEEPA ว่าให้อำนาจประธานาธิบดีในการกำหนดภาษีศุลกากรฝ่ายเดียวโดยไม่จำกัดขอบเขตและเปลี่ยนแปลงได้ตามอำเภอใจ มุมมองดังกล่าวจะเป็นการขยายอำนาจของประธานาธิบดีในด้านนโยบายภาษีศุลกากรอย่างพลิกโฉม” คำตัดสินระบุ

ระดับความเสี่ยง: คำตัดสินนี้อาจนำไปสู่กระบวนการคืนเงินที่อาจวุ่นวาย ซึ่งอาจทำให้รัฐบาลสหรัฐต้องคืนเงินหลายพันล้านดอลลาร์ให้กับธุรกิจที่จ่ายภาษีศุลกากร

ศาลสูงสุดไม่ได้กล่าวถึงประเด็นนี้: “ศาลไม่ได้กล่าวอะไรในวันนี้ เกี่ยวกับว่ารัฐบาลควรดำเนินการคืนเงินหลายพันล้านดอลลาร์ที่เก็บจากผู้นำเข้าหรือไม่ และหากเป็นเช่นนั้น ควรดำเนินการอย่างไร” ผู้พิพากษาเบรตต์ คาวานาห์ เขียนไว้ในความเห็นแย้งของเขา

สิ่งที่น่าสนใจ: อย่าคาดหวังว่าภาษีศุลกากรจะหายไป

ก่อนหน้านี้ รัฐบาลทรัมป์เคยกล่าวว่าจะอาศัยอำนาจทางการค้าอื่นๆ เพื่อทดแทนภาษีศุลกากรใดๆ ที่ศาลได้ยกเลิกไป

ยังไม่ชัดเจนว่าประเทศอื่นๆ จะตอบสนองอย่างไร ภาษีศุลกากรเหล่านี้เป็นพื้นฐานของข้อตกลงทางการค้าจำนวนมากที่ฝ่ายบริหารประกาศไปเมื่อต้นปีนี้

ราคาหุ้นและโลหะมีค่าปรับตัวสูงขึ้นหลังจากคำตัดสินของศาล แต่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ดัชนี S&P 500 ปรับตัวสูงขึ้นประมาณ 0.3% ในช่วงเช้าของการซื้อขาย ราคาทองคำล่วงหน้าเพิ่มขึ้น 1.7% ขณะที่โลหะเงินเพิ่มขึ้นมากกว่า 5%