เรือธงแห่งกองเรือทะเลดำรัสเซียลำนี้ เข้าประจำการตั้งแต่สมัยโซเวียต และมีบทบาทในความขัดแย้งต่าง ๆ ตั้งแต่จอร์เจียไปจนถึงซีเรีย
วันที่ 15 เมษายน 2565 อัลจาซีรา รายงานว่า “มอสควา” เรือรบที่ได้รับการตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่เมืองหลวงของรัสเซีย และเป็นความภาคภูมิใจของกองเรือทะเลดำรัสเซีย ได้จมลงหลังเกิดไฟไหม้บนเรือ
เรือที่สร้างในสมัยโซเวียตลำนี้ เข้าประจำการในช่วงที่มีความขัดแย้งต่าง ๆ ในจอร์เจีย ซีเรีย และยูเครน นอกจากนี้ในยามสงบยังช่วยดำเนินการวิจัยทางวิทยาศาตร์กับสหรัฐฯด้วย
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับเรือมอสควาจึงถือเป็นหายนะที่น่าอับอาย
เกิดอะไรขึ้นกับเรือมอสควา ?
กระทรวงกลาโหมรัสเซียระบุว่า เรือมอสควาได้รับความเสียหายอย่างหนักจากไฟไหม้ และจมสู่ทะเลท่ามกลางพายุ ระหว่างที่ถูกลากไปที่ท่าเรือ
ก่อนหน้านั้นกระทรวงกลาโหมรัสเซียเผยว่า การระเบิดของกระสุนบนเรือ ทำให้เกิดไฟไหม้และต้องอพยพลูกเรือ
เจ้าหน้าที่ยูเครนอ้างว่า ยูเครนได้โจมตีเรือมอสควาด้วยขีปนาวุธร่อนเนปจูน หลังจากประสบความสำเร็จในการเปลี่ยนเส้นทางระบบเรดาร์ของเรือ
อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯไม่สามารถยืนยันคำกล่าวอ้างของรัสเซีย
เรือมอสควา ซึ่งปกติจะมีลูกเรือประมาณ 500 คน คาดว่าระหว่างเกิดไฟไหม้บนเรือ เรือลำนี้กำลังลอยลำอยู่ที่ใดสักแห่งในทะเลดำ ห่างจากท่าเรือเมืองโอเดสซาของยูเครน
เรือมอสควาจมมีความสำคัญอย่างไร ?
เรือมอสควา ขนาด 12,500 ตัน มีการติดตั้งขีปนาวุธต่อต้านเรือและขีปนาวุธจากพื้นสู่อากาศ และเป็นเรือลาดตระเวนติดตั้งขีปนาวุธลำเดียวของรัสเซียในทะเลดำ ขณะที่เรือติดตั้งขีปนาวุธอีกสองลำ ได้แก่ มาแชลอุสตินอฟ และวาร์ยาก ถูกนำไปใช้กับกองเรือทางเหนือและในมหาสมุทรแปซิฟิก
สถาบันเพื่อการศึกษาสงคราม (IOW) ระบุว่า ทางสถาบันฯไม่สามารถยืนยันได้ว่ายูเครนเป็นผู้จมเรือดังกล่าวหรือไม่ แต่การสูญเสียมอสควานับเป็นชัยชนะในการโฆษณาชวนเชื่อที่สำคัญสำหรับยูเครน ในทางตรงกันข้ามก็มีแนวโน้มที่จะบ่อนทำลายขวัญกำลังใจของรัสเซีย
อย่างไรก็ตาม ในแง่การทหาร การสูญเสียครั้งนี้อาจไม่สำคัญนัก
IOW เผยว่าเรือมอสความักใช้ในการโจมตีด้วยขีปนาวุธร่อน (cruise missile) คาลิบร์ (Kalibr) ในสถานที่ต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงศูนย์โลจิสติกส์และสนามบินในยูเครน
“การโจมตีเหล่านี้ได้ผลแต่มีจำนวนจำกัด เมื่อเทียบกับการโจมตีทางอากาศ และการยิงขีปนาวุธจากภาคพื้นดินตลอดการบุกรุก และการสูญเสียมอสควาไม่น่าจะเป็นจุดชี้ขาด” IOW กล่าว
ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารของรัสเซียหลายคนยังไม่ค่อยให้ความสำคัญเรื่องการจมของเรือมอสควา
“เรือลำนี้เก่ามาก อันที่จริงรัสเซียมีแผนเลิกใช้มันตั้งแต่ 5 ปีที่แล้ว” อเล็กซานเดอร์ ครามชิกิน นักวิเคราะห์ทางทหารของรัสเซียให้สัมภาษณ์รอยเตอร์ส
“มันมีคุณค่าทางสถานะมากกว่ามูลค่าในการรบที่แท้จริง และโดยทั่วไปแล้ว เรือลำนี้ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับปฏิบัติการในปัจจุบัน มันจึงไม่มีผลใด ๆ ต่อวิธีการสู้รบ”
ประวัติเรือมอสควา
เรือมอสควาเป็นหนึ่งในกองเรือที่สหภาพโซเวียตออกแบบในช่วงปลายทศวรรษ 1970 เพื่อต่อต้านกองเรือบรรทุกเครื่องบินของสหรัฐฯ และเพื่อป้องกันทางอากาศให้กับเรือโซเวียต ที่ปฏิบัติการในมหาสมุทรที่ห่างไกล
ในเวลานั้น ได้รับฉายาว่า “เรือสังหาร”
เรือรบลำนี้เปิดตัวในชื่อ “สลาวา” ถูกสร้างขึ้นจากอู่ต่อเรือในเมืองมิกโคลาอีฟในยูเครน ซึ่งตอนนั้นเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต เมื่อเดือนกรกฎาคม 2522 ก่อนเข้าประจำการในช่วงปลายเดือนธันวาคม 2525
เรือลำนี้มีความยาว 186 เมตร และออกแบบมาเพื่อบรรทุกลูกเรือ 476 คน พร้อมเจ้าหน้าที่เพิ่มเติมอีก 62 คน
เรือสลาวาเป็นเรือธงของกองเรือโซเวียตในทะเลดำ ติดตั้งด้วยปืนดาดฟ้า, ตอร์ปิโด และปืนครก ต่อมาในช่วงสงครามเย็นจึงมีการติดตั้งอาวุธนิวเคลียร์เพิ่มเติม รวมถึงลานจอดเฮลิคอปเตอร์ มีระวางขับน้ำ 12,490 ตัน ความยาว 186.4 เมตร สามารถแล่นด้วยความเร็วสูงสุด 32 น็อต หรือราว 60 ก.ม./ชม. ในระยะไกลถึง 10,000 ไมล์ทะเล หรือราว 19,000 ก.ม.
เรือได้รับการซ่อมแซมในช่วงทศวรรษ 1990 ในขณะที่สหภาพโซเวียตล่มสลาย เศรษฐกิจรัสเซียประสบปัญหา และยูเครนกลายเป็นประเทศอิสระที่มีอำนาจอธิปไตย
เรือสลาวาถูกเปลี่ยนชื่อเป็นมอสควา หลังจากประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ขึ้นสู่อำนาจเมื่อปี 2542 และได้เป็นเจ้าภาพต้อนรับผู้นำโลกหลายคนบนเรือ เช่น อดีตนายกรัฐมนตรีซิลวิโอ แบร์ลุสโกนี ของอิตาลี ระหว่างเยือนซาร์ดิเนียเมื่อปี 2546
ในปี 2551 ระหว่างที่รัสเซียทำสงครามในจอร์เจีย เรือลำนี้ยังมีส่วนเกี่ยวข้องในปฏิบัติการในทะเลดำ ซึ่งรัฐบาลจอร์เจียระบุว่าเรือลำดังกล่าวมีส่วนร่วมในการโจมตีจอร์เจียด้วย
เรือมอสควายังมีส่วนร่วมในการปิดล้อมกองทัพเรือยูเครนในช่วงสั้น ๆ เมื่อเดือนมีนาคม 2557 ในระหว่างการผนวกไครเมียของรัสเซีย
ปีต่อมา เรือมอสควาได้ดำเนินการป้องกันภัยทางอากาศในซีเรียด้วย
หลังจากรัสเซียบุกยูเครน เรือลำนี้มีส่วนร่วมในการโจมตีเกาะงู โดยในคลิปเสียงที่มีการเผยแพร่ทางออนไลน์ ทหารยูเครนนายหนึ่งพูดว่า “เรือรบรัสเซีย ไปตายซะ”
เหตุการณ์ดังกล่าวได้กลายเป็นการปลุกระดมชาวยูเครน และยูเครนเพิ่งออกแสตมป์เพื่อระลึกถึงการเผชิญหน้าครั้งนี้