Meta และ Google แพ้คดีประวัติศาสตร์ ทำเด็กติดโซเชียล จ่าย 6 ล้านเหรียญ

ศาลในสหรัฐตัดสินให้เมต้าและกูเกิลมีความผิด ฐานออกแบบแพลตฟอร์มให้เสพติดและเป็นอันตรายต่อเยาวชน โดยเรียกค่าเสียหายรวม 6 ล้านเหรียญ หรือราว 197 ล้านบาท กลายเป็นคดีประวัติศาสตร์ที่จะเป็นบรรทัดฐานให้คดีเกี่ยวกับโซเชียลมีเดียที่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมากในปัจจุบัน

รอยเตอร์ (Reuters) และบลูมเบิร์ก (Bloomberg) รายงานว่า คณะลูกขุนในลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ตัดสินว่า เมต้า (Meta) และกูเกิล (Google) มีความผิดฐานประมาทเลินเล่อในการออกแบบแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ทำให้เป็นอันตรายต่อเยาวชน โดยต้องจ่ายค่าเสียหายรวม 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 197 ล้านบาท) แก่โจทก์ ถือเป็นคำตัดสินครั้งประวัติศาสตร์ ซึ่งจะกลายเป็นบรรทัดฐานสำหรับคดีอื่น ๆ ของโซเชียลมีเดียที่รอขึ้นศาลอีกจำนวนมากในปีนี้

เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2026 คณะลูกขุนลอสแอนเจลิส พิจารณาคดีที่หญิงสาววัย 20 ปี ระบุว่า ต้องทนทุกข์ทรมานจากความวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า และความผิดปกติทางด้านรูปลักษณ์ จากการใช้งานโซเชียลมีเดียต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องนานกว่า 10 ปี

คณะลูกขุนตัดสินให้เมต้าต้องรับผิดชอบค่าเสียหาย 4.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 138 ล้านบาท) และกูเกิลรับผิดชอบ 1.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 59 ล้านบาท) โดยครึ่งหนึ่งของเงินที่แต่ละแพลตฟอร์มต้องจ่าย เป็นการชดเชยความเสียหายที่โจทก์ได้รับ รวมถึงค่าใช้จ่ายในการบำบัดรักษา และอีกครึ่งหนึ่งเป็นค่าเสียหายเชิงลงโทษ

การพิจารณคดีในครั้งนี้ ซึ่งเป็นคดีแรกที่เข้าสู่กระบวนการพิจารณา มีจุดประสงค์เพื่อใช้เป็นบรรทัดฐานหรือคดีทดสอบ สำหรับคดีอื่น ๆ ที่คล้ายคลึงกันหลายพันคดี

คดีความดังกล่าว เกี่ยวข้องกับหญิงสาวอายุ 20 ปี ซึ่งขณะฟ้องร้องยังมีสถานะเป็นผู้เยาว์ ซึ่งใช้ชื่อว่า Kaley G.M. เธอเล่าว่าเธอติดยูทูป (Youtube) ของกูเกิล และอินสตาแกรม (Instagram) ของเมต้า ตั้งแต่ยังเด็ก เพราะดีไซน์ของแพลตฟอร์มที่ดึงดูดความสนใจ อาทิ ฟีเจอร์ที่สามารถเลื่อนดูได้ไม่มีจบ ซึ่งกระตุ้นให้ผู้ใช้งานดูโพสต์ใหม่เรื่อย ๆ

ในการพิจารณาคดี ทนายความของโจทก์พยายามแสดงให้เห็นว่า เมต้าและกูเกิลจงใจกำหนดเป้าหมายผู้ใช้งานเป็นกลุ่มเยาวชน และคำนึกถึงผลกำไรของบริษัทมากกว่าความปลอดภัยในการใช้งานแพลตฟอร์ม อีกด้านหนึ่ง ทนายความของเมต้าเน้นย้ำว่า ชีวิตในวัยเด็กของโจทก์ ซึ่งใช้ชีวิตในครอบครัวที่ยากลำบาก เป็นสาเหตุของปัญหาสุขภาพจิต ขณะที่ยูทูประบุว่า โจทก์ใช้งานแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งยูทูปน้อยมาก

อย่างไรก็ดี คณะลูกขุนพบว่า ทั้งสองแพลตฟอร์มประมาทเลินเล่อและล้มเหลวในการเตือนถึงอันตรายในการใช้แอพลิเคชัน และตัดสินความผิดพร้อมค่าเสียหายดังที่ได้กล่าวไป โดยโฆษกของเมต้าและกูเกิลกล่าวว่า ไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินดังกล่าว และวางแผนจะยื่นอุทธรณ์

ทั้งนี้ กฎหมายของสหรัฐ คุ้มครองบริษัทโซเชียลมีเดียจากการรับผิดชอบต่อเนื้อหาบนแพลตฟอร์ม แต่โจทก์ในคดีเน้นไปที่การออกแบบแพลตฟอร์มมากกว่าเนื้อหา

ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ในสหรัฐ เผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่เพิ่มมากขึ้น เกี่ยวกับความปลอดภัยของเด็กและวัยรุ่น โดยขณะนี้ กระแสวิพากษ์วิจารณ์ได้แปรเปลี่ยนไปสู่คดีความในศาล รวมถึงกฎหมายแต่ละรัฐในสหรัฐ ขณะที่สภาคองเกรสปฏิเสธที่จะผ่านกฎหมายเพื่อควบคุมสื่อสังคมออนไลน์

ตามข้อมูลจาก National Conference of State Legislatures ซึ่งเป็นองค์กรที่ติดตามกฎหมายของรัฐต่าง ๆ ในสหรัฐ ระบุว่า ในปี 2025 มีอย่างน้อย 20 รัฐ ที่ออกกฎหมายเกี่ยวกับการใช้สื่อสังคมออนไลน์และเด็ก รวมถึงร่างกฎหมายควบคุมการใช้โทรศัพท์มือถือในโรงเรียน และข้อกำหนดให้ผู้ใช้ต้องยืนยันอายุ เพื่อเปิดบัญชีโซเชียลมีเดีย