เหตุใดชาวฮังการีฉลองชัยเลือกตั้งยิ่งใหญ่ สิ้นสุดยุค ‘วิกเตอร์ ออร์บาน’ พันธมิตร ‘ทรัมป์-ปูติน’

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งชาวฮังการีขับไล่นายวิกเตอร์ ออร์บาน (Viktor Orbán) นายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งมายาวนาน 16 ปี ได้เป็นผลสำเร็จผ่านการเลือกตั้งทั่วไปในวันอาทิตย์ที่ 12 เม.ย. สะท้อนการปฏิเสธนโยบายเผด็จการและขบวนการขวาจัดระดับโลกที่เขาเป็นตัวแทน และเลือกผู้ท้าชิงที่สนับสนุนยุโรปแทน ในผลการเลือกตั้งที่พลิกผันอย่างรุนแรงและส่งผลกระทบไปทั่วโลก

สำนักงานการเลือกตั้งแห่งชาติระบุว่า มีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งเกือบ 80% ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดในประวัติศาสตร์การเลือกตั้งหลังยุคคอมมิวนิสต์ของฮังการี

นับเป็นความพ่ายแพ้ที่น่าตกใจสำหรับออร์บาน ซึ่งเป็นพันธมิตรใกล้ชิดของทั้งประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐและประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย เขาได้ยอมรับความพ่ายแพ้อย่างรวดเร็วโดยเรียกว่าเป็นผลการเลือกตั้งที่ “เจ็บปวด” แม้เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐได้เดินทางเยือนฮังการีเพียงไม่กี่วันก่อนหน้านี้ โดยมีจุดประสงค์เพื่อช่วยผลักดันให้ออร์บานได้รับชัยชนะก็ตาม

ปีเตอร์ มาจาร์ (Peter Magyar) ผู้ชนะการเลือกตั้ง อดีตผู้ภักดีต่อออร์บาน ซึ่งรณรงค์ต่อต้านการทุจริตและประเด็นปัญหาในชีวิตประจำวัน เช่น การดูแลสุขภาพและการขนส่งสาธารณะ ได้ให้คำมั่นว่าจะฟื้นฟูความสัมพันธ์ของฮังการีกับสหภาพยุโรป (อียู) และองค์การสนธิสัญญาป้องกันแอตแลนติกเหนือ (นาโต) ซึ่งความสัมพันธ์เสื่อมถอยลงในสมัยของออร์บาน ขณะที่ผู้นำยุโรปต่างแสดงความยินดีกับมาจาร์อย่างรวดเร็ว

ชัยชนะของเขาคาดว่าจะเปลี่ยนแปลงพลวัตทางการเมืองภายในสหภาพยุโรป ซึ่งออร์บานได้ทำให้กลุ่มยุโรปปั่นป่วนด้วยการใช้สิทธิ์วีโต้ หรือคัดค้านการตัดสินใจสำคัญๆ บ่อยครั้ง ทำให้เกิดความกังวลว่าออร์บานพยายามที่จะทำลายกลุ่มจากภายใน นอกจากนี้ยังจะส่งผลกระทบต่อขบวนการขวาจัดทั่วโลก ซึ่งมองว่าออร์บานเป็นแบบอย่างของการใช้ประชานิยมชาตินิยมเพื่อทำสงครามทางวัฒนธรรมและใช้อำนาจรัฐเพื่อบ่อนทำลายฝ่ายตรงข้าม

ผลการนับคะแนนอย่างไม่เป็นทางการในขณะนี้ยังไม่ชัดเจนว่าพรรคทิสซา (Tisza) ของมาจาร์จะได้รับเสียงข้างมากสองในสามในรัฐสภาหรือไม่ ซึ่งจะทำให้มีจำนวนเสียงเพียงพอสำหรับการเปลี่ยนแปลงกฎหมายครั้งใหญ่ เมื่อนับคะแนนได้ 93% แล้ว พรรคทิสซา ได้รับการสนับสนุนมากกว่า 53% เทียบกับ 37% ของพรรคฟิเดสซ์ (Fidesz ) ที่เป็นพรรครัฐบาลของออร์บาน และดูเหมือนว่าจะชนะใน 94 จาก 106 เขตเลือกตั้งของฮังการี

“ผมขอแสดงความยินดีกับพรรคที่ได้รับชัยชนะ” ออร์บานกล่าวกับผู้สนับสนุน “เราจะรับใช้ชาติฮังการีและบ้านเกิดเมืองนอนของเราในฐานะฝ่ายค้าน”

ความยินดีปรีดาปะทุขึ้นตามริมแม่น้ำดานูบ

ในการกล่าวสุนทรพจน์ต่อผู้สนับสนุนหลายหมื่นคนที่กำลังเฉลิมฉลองชัยชนะริมแม่น้ำดานูบ มาจาร์กล่าวว่าผู้ลงคะแนนเสียงของเขาได้เขียนประวัติศาสตร์ฮังการีขึ้นใหม่

“คืนนี้ ความจริงชนะความเท็จ วันนี้เราชนะเพราะชาวฮังการีไม่ได้ถามว่าบ้านเกิดเมืองนอนจะทำอะไรให้พวกเขาได้บ้าง แต่พวกเขาถามว่าพวกเขาจะทำอะไรให้บ้านเกิดเมืองนอนได้บ้าง คุณพบคำตอบแล้ว และคุณก็ทำตามนั้น” เขากล่าว

บนท้องถนนในกรุงบูดาเปสต์ ผู้ขับขี่รถยนต์ต่างบีบแตรและเปิดเพลงต่อต้านรัฐบาลเสียงดัง ขณะที่ผู้คนเดินขบวนบนท้องถนนตะโกนและกรีดร้อง

ผู้ร่วมเฉลิมฉลองจำนวนมากตะโกนว่า “Ruszkik haza!” หรือ “ชาวรัสเซียกลับบ้านไป!” ซึ่งเป็นวลีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในช่วงการปฏิวัติต่อต้านโซเวียตของฮังการีในปี 1956 และได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ท่ามกลางท่าทีของออร์บานที่เอนเอียงไปทางมอสโก

‘ทางเลือกระหว่างตะวันออกหรือตะวันตก’

ออร์บาน ผู้นำที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดของสหภาพยุโรปและเป็นหนึ่งในศัตรูตัวฉกาจที่สุดของสหภาพยุโรป เดินทางมาไกลจากช่วงแรกๆ ในฐานะนักเสรีนิยมหัวรุนแรงต่อต้านสหภาพโซเวียต กลับกลายไปเป็นนักชาตินิยมที่เป็นมิตรกับรัสเซีย ซึ่งได้รับการยกย่องจากกลุ่มขวาจัดทั่วโลกในปัจจุบัน

สหภาพยุโรปจะเฝ้าดูว่านโยบาย “Magyar” จะเปลี่ยนแปลงแนวทางของฮังการีต่อยูเครนอย่างไร ที่ผ่านมา ออร์บานขัดขวางความพยายามของสหภาพยุโรปในการสนับสนุนประเทศเพื่อนบ้านในการทำสงครามต่อต้านการรุกรานเต็มรูปแบบของรัสเซียซ้ำแล้วซ้ำเล่า ในขณะเดียวกันก็สร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับปูตินและปฏิเสธที่จะยุติการพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากรัสเซียของฮังการี

การเปิดเผยล่าสุดแสดงให้เห็นว่า สมาชิกคนสำคัญในรัฐบาลของออร์บานได้แชร์เนื้อหาการหารือของสหภาพยุโรปกับรัฐบาลรัฐเซียอยู่บ่อยครั้ง ทำให้เกิดข้อกล่าวหาว่าฮังการีทำหน้าที่ในนามของรัสเซียภายในกลุ่มสหภาพยุโรป

สมาชิกของขบวนการ “Make America Great Again” ของทรัมป์ มองว่ารัฐบาลของออร์บานและพรรคฟิเดสซ์ของเขาเป็นตัวอย่างที่โดดเด่นของนโยบายอนุรักษ์นิยมต่อต้านโลกาภิวัตน์ ในขณะที่เขาถูกประณามโดยผู้สนับสนุนประชาธิปไตยเสรีนิยมและหลักนิติธรรม

ในกรุงบูดาเปสต์ เมืองหลวงฮังการี มาร์เซล เมห์ริงเกอร์ วัย 21 ปี กล่าวว่าเขาลงคะแนนเสียง “เป็นหลักเพื่อให้ฮังการีเป็นประเทศในยุโรปอย่างแท้จริง และเพื่อให้คนหนุ่มสาวและทุกคนทำหน้าที่พลเมืองขั้นพื้นฐานของตนในการรวมชาติและทำลายกำแพงแห่งความเกลียดชัง”

ความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดกับสหภาพยุโรป

ในระหว่างดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี 16 ปี ออร์บานได้ดำเนินการปราบปรามสิทธิของชนกลุ่มน้อยและเสรีภาพสื่ออย่างรุนแรง บ่อนทำลายสถาบันต่างๆ ของฮังการี และถูกกล่าวหาว่ายักย้ายถ่ายเทเงินจำนวนมากเข้ากลุ่มธุรกิจพันธมิตรของเขา ซึ่งเป็นข้อกล่าวหาที่เขาปฏิเสธ

เขายังทำให้ความสัมพันธ์ของฮังการีกับสหภาพยุโรปตึงเครียดอย่างมาก แม้ว่าฮังการีจะเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปที่มีขนาดเล็กที่สุด โดยมีประชากร 9.5 ล้านคน แต่ออร์บานได้ใช้สิทธิวีโต้ของเขาหลายครั้งเพื่อขัดขวางการตัดสินใจที่ต้องได้รับความเห็นชอบเป็นเอกฉันท์

ล่าสุด เขาได้ขัดขวางเงินกู้จากสหภาพยุโรปจำนวน 90,000 ล้านยูโร (ราว 3.4 ล้านล้านบาท) ให้แก่ยูเครน ทำให้ถูกกล่าวหาว่า ‘ปล้น’ ความช่วยเหลือที่สำคัญครั้งนี้

คู่แข่งจากวงในพรรค-การต่อสู้ในการเลือกตั้งที่ยากลำบาก

มาจาร์ วัย 45 ปี ก้าวขึ้นมาเป็นคู่แข่งที่สำคัญที่สุดของออร์บานอย่างรวดเร็ว เขาเป็นอดีตคนวงในของพรรคฟิเดสซ์ของออร์บาน ได้แยกตัวออกจากพรรคในปี 2024 และก่อตั้งพรรคทิสซาขึ้นอย่างรวดเร็ว นับตั้งแต่นั้นมา เขาได้เดินทางไปทั่วฮังการีอย่างไม่ลดละ จัดการชุมนุมในชุมชนขนาดใหญ่และเล็ก ในการหาเสียงอย่างดุเดือด ซึ่งเมื่อเร็วๆ นี้เขาไปเยือนมากถึงหกเมืองต่อวัน

ในการให้สัมภาษณ์กับเอพีเมื่อต้นเดือนนี้ มาจาร์กล่าวว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะเป็น “การลงประชามติ” ว่าฮังการีจะยังคงเดินหน้าไปสู่แนวทางของรัสเซียภายใต้การปกครองของออร์บาน หรือจะสามารถกลับมายืนหยัดในฐานะสังคมประชาธิปไตยของยุโรปได้อีกครั้ง

ทิสซาเป็นสมาชิกของพรรคประชาชนยุโรป (European People’s Party) ซึ่งเป็นพรรคการเมืองสายกลางขวาที่มีผู้นำปกครอง 12 ประเทศจาก 27 ประเทศในอียู

มาจาร์ต้องเผชิญกับการต่อสู้ที่ยากลำบาก เนื่องจากออร์บานควบคุมสื่อสาธารณะของฮังการี ซึ่งเปลี่ยนให้เป็นกระบอกเสียงของพรรคเขา และการควบคุมตลาดสื่อเอกชนส่วนใหญ่ ทำให้เขามีข้อได้เปรียบในสื่อสารถึงผู้สนับสนุน

รวมถึงการเปลี่ยนแปลงระบบการเลือกตั้งของฮังการีฝ่ายเดียวและการแบ่งเขตเลือกตั้ง 106 เขตอย่างไม่เป็นธรรมโดยพรรคฟิเดสซ์ ทำให้ทิสซาต้องได้รับคะแนนเสียงมากกว่าพรรคของออร์บานประมาณ 5% เพื่อให้ได้เสียงข้างมาก

นอกจากนี้ ชาวฮังการีเชื้อสายฮังการีหลายแสนคนในประเทศเพื่อนบ้านมีสิทธิ์ออกเสียงในการเลือกตั้งของฮังการี และโดยปกติแล้วจะลงคะแนนเสียงให้พรรคของออร์บานอย่างท่วมท้น

รายงานจากสื่อหลายสำนัก รวมถึงวอชิงตันโพสต์ ว่าหน่วยข่าวกรองของรัสเซียวางแผนที่จะแทรกแซงและพลิกผลการเลือกตั้งให้เป็นไปในทางที่เอื้อประโยชน์ต่อออร์บาน อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีกล่าวหาประเทศเพื่อนบ้านอย่างยูเครน รวมถึงพันธมิตรของฮังการีในสหภาพยุโรป ว่าพยายามแทรกแซงการเลือกตั้งเพื่อจัดตั้งรัฐบาลที่สนับสนุนยูเครน

อ้างอิง : AP