คอลัมน์ : บทบรรณาธิการ
การลงทะเบียนแก้หนี้นอกระบบได้ดำเนินการมาครบ 91 วัน (1 ธ.ค. 2566-29 ก.พ. 2567) ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของการเปิดให้ลงทะเบียนแล้ว ปรากฏมีประชาชนเข้ามาลงทะเบียนทั้งสิ้น 151,175 ราย มีมูลหนี้ 11,732 ล้านบาท จากข้อมูลในระบบทั่วประเทศมีลูกหนี้เข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยสำเร็จ 18,509 ราย มีมูลหนี้ก่อนการไกล่เกลี่ย 2,626.784 ล้านบาท หลังการไกล่เกลี่ย 1,855.474 ล้านบาท หรือมูลหนี้ลดลง 771.309 ล้านบาท โดยจังหวัดที่สามารถนำลูกหนี้เข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยได้มากที่สุดยังคงเป็นจังหวัดนครสวรรค์
การดำเนินการไกล่เกลี่ยเพื่อแก้หนี้นอกระบบที่ผ่านมา แม้จะประสบปัญหาข้อมูลเจ้าหนี้-ลูกหนี้ไม่สมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นการไม่สามารถระบุตัวเจ้าหนี้ได้ ติดต่อผู้ลงทะเบียนเข้าระบบแก้หนี้ไม่ได้ การยืนยันถิ่นที่อยู่ทั้งลูกหนี้-เจ้าหนี้ แต่ตลอดระยะเวลา 91 วันพบว่า สามารถนำลูกหนี้เข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยสำเร็จ 18,509 ราย จากจำนวนผู้เข้ามาลงทะเบียนทั้งหมด 151,175 ราย ส่งผลให้มูลหนี้ลดลงไปได้ 771 ล้านบาท
ในจำนวนนี้ยังมีเจ้าหนี้และลูกหนี้ที่ไม่สามารถดำเนินการไกล่เกลี่ยหนี้ได้สำเร็จ และทั้ง 2 ฝ่ายต้องการส่งเรื่องต่อไปยังเจ้าพนักงานสอบสวนของสถานีตำรวจถึง 310 คดีใน 43 จังหวัดทั่วประเทศ
ด้านนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวถึงผลการลงทะเบียนแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบว่า ยังไม่พอใจ โดยได้ย้ำกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยกับผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ถึงเรื่องความไม่เข้าใจกันระหว่างลูกหนี้กับเจ้าหนี้หรือเรื่องกลัวผู้มีอิทธิพล “แต่ก็ต้องพยายามทำกันต่อไป”
ทั้งนี้ในส่วนของข้อมูลในระบบพบเจ้าหนี้ที่มีพฤติกรรมใช้ความรุนแรง ข่มขู่ ในการทวงหนี้มีจำนวนมากกว่า 50,000 รายด้วย โดยในส่วนนี้ได้ส่งต่อข้อมูลให้กับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อดำเนินการสืบสวนสอบสวนและดำเนินคดีต่อไปแล้ว
อย่างไรก็ตาม การดำเนินการไกล่เกลี่ยหนี้นอกระบบตลอดระยะเวลา 3 เดือนที่ผ่านมา ถือเป็นการเชิญเจ้าหนี้กับลูกหนี้มาพูดคุยตกลงกัน ทำให้สามารถลดต้นลดดอกของหนี้จำนวนหนึ่งลงไปได้ ส่วนเจ้าหนี้ลูกหนี้ที่เหลืออยู่ จะต้องดำเนินการไกล่เกลี่ยต่อไปจนกว่าจะเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยครบ 100%
แต่เหนือสิ่งอื่นใดก็คือ จะทำอย่างไรไม่ให้ลูกหนี้ ทั้งที่เข้ากระบวนการไกล่เกลี่ยสำเร็จไปแล้วและที่ยังไม่สำเร็จ มีโอกาสเข้าถึงสถาบันการเงินของรัฐ ที่เป็นแหล่งเงินกู้ในอัตราดอกเบี้ยต่ำ เพื่อใช้เป็นเงินทุนในการสร้างอาชีพที่มั่นคง การส่งเสริมพัฒนาทักษะในการประกอบอาชีพ จนสามารถนำเงินมาชำระหนี้เงินกู้และไม่ต้องไปกู้เงินนอกระบบอีก
ตรงนี้ต่างหากจะเป็นเครื่องมือในการวัดความสำเร็จของการแก้หนี้นอกระบบอย่างถาวรและยั่งยืน ทั้งการลดจำนวนหนี้นอกระบบและเป็นการป้องกันไม่ให้คนกลับมาเป็นหนี้นอกระบบอีก