เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
นายกฯ สั่งรับมือสารปนเปื้อน ตรวจเข้มน้ำ-พืชผล-สุขภาพ ประสานร่วมมือข้ามพรมแดน
Politics นายกฯ สั่งรับมือสารปนเปื้อน ตรวจเข้มน้ำ-พืชผล-สุขภาพ ประสานร่วมมือข้ามพรมแดน
สารพิษแม่น้ำกกทำลายวิถีชีวิต อาชีพประมงพื้นบ้านล่มสลาย
เศรษฐกิจภูมิภาค สารพิษแม่น้ำกกทำลายวิถีชีวิต อาชีพประมงพื้นบ้านล่มสลาย
ในหลวง-พระราชินี ทรงเปิดอาคารพิพิธภัณฑ์ ‘ออมสินพิพิธ’ – ทอดพระเนตรนิทรรศการ “ออมสินของแผ่นดิน”
ข่าวในพระราชสำนัก ในหลวง-พระราชินี ทรงเปิดอาคารพิพิธภัณฑ์ ‘ออมสินพิพิธ’ – ทอดพระเนตรนิทรรศการ “ออมสินของแผ่นดิน”
ชำแหละวิกฤตสารพิษเหมืองรัฐฉาน ชี้ชะตาลุ่มน้ำสาย-กก สู่ภาวะ “Deadlock”
เศรษฐกิจภูมิภาค ชำแหละวิกฤตสารพิษเหมืองรัฐฉาน ชี้ชะตาลุ่มน้ำสาย-กก สู่ภาวะ “Deadlock”
2 บิ๊กคอร์ป ‘ทศ-เศรษฐา’ คีย์ซักเซส สร้าง Young Tycoons
SD 2 บิ๊กคอร์ป ‘ทศ-เศรษฐา’ คีย์ซักเซส สร้าง Young Tycoons
คลังแก้โจทย์ใหญ่ จับตาแผนเร่งด่วน ดีเดย์ ม.ค.70 ‘รื้อภาษี-แก้ปมสินเชื่อ-เปลี่ยนผ่านพลังงาน’
Finance คลังแก้โจทย์ใหญ่ จับตาแผนเร่งด่วน ดีเดย์ ม.ค.70 ‘รื้อภาษี-แก้ปมสินเชื่อ-เปลี่ยนผ่านพลังงาน’
นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์ กับความตั้งใจหลังเกษียณ 100%
Biz Movement นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์ กับความตั้งใจหลังเกษียณ 100%
‘ปูนอินทรี’ คิดนอกกรอบ เปิดกว้างพนักงานเติบโตด้วยตัวเอง
HR ‘ปูนอินทรี’ คิดนอกกรอบ เปิดกว้างพนักงานเติบโตด้วยตัวเอง
วิกฤตสารพิษ เขย่า ‘ครัวของโลก’
Columns วิกฤตสารพิษ เขย่า ‘ครัวของโลก’
‘Rim Chàn’ ชาระมิงค์ เนรมิตสโลว์ที ดันรายได้โต 89%
Economic ‘Rim Chàn’ ชาระมิงค์ เนรมิตสโลว์ที ดันรายได้โต 89%
ดูทั้งหมด

กรมศิลป์ แจงบูรณะประติมากรรมยักษ์ วัดอุโมงค์ ยึดตามรูปแบบศิลปกรรมเดิม

11 มิ.ย. 2567 | 12:05น.
กรมศิลป์ แจงบูรณะประติมากรรมยักษ์ วัดอุโมงค์

กรมศิลปากร ชี้แจงบูรณะประติมากรรมปูนปั้นรูปยักษ์ วัดอุโมงค์ จ.เชียงใหม่ ยึดตามรูปแบบศิลปกรรมเดิม

วันที่ 11 มิถุนายน 2567 นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เปิดเผยว่า จากกรณีที่มีการวิพากษ์วิจารณ์การบูรณะประติมากรรมปูนปั้นยักษ์ วัดอุโมงค์ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ นั้น

นายชินณวุฒิ วิลยาลัย ผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ ได้รายงานว่า การบูรณะประติมากรรมปูนปั้นรูปยักษ์เฝ้ารักษาประตูทางเข้าสู่พระธาตุวัดอุโมงค์ บริเวณเชิงบันไดด้านทิศตะวันออกของทางเข้าพระธาตุวัดอุโมงค์ (สวนพุทธธรรม) ดำเนินการในช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2566 โดยประติมากรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของโบราณสถานวัดอุโมงค์ ซึ่งเป็นโบราณสถานที่ยังมีการใช้ประโยชน์ในการประกอบศาสนกิจ มีพระภิกษุจำพรรษา มีผู้มาแสวงบุญและมีนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมอย่างต่อเนื่อง

สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ ได้เสนอแนวคิดในการบูรณะเป็นสองแนวทาง ได้แก่ แนวคิดที่ 1 บูรณะโดยการอนุรักษ์และรักษาสภาพของยักษ์ทั้ง 2 ตนไว้ โดยการทำความสะอาด เสริมความมั่นคง และรักษาสภาพดั้งเดิมไว้ ไม่มีการต่อเติมประติมากรรมที่ชำรุดให้สมบูรณ์

แต่เมื่อประเมินสภาพประติมากรรมที่ชำรุดอย่างมาก การอนุรักษ์ตามแนวทางนี้อาจจะรักษาประติมากรรมดังกล่าวได้เพียงระยะหนึ่ง เนื่องจากเป็นประติมากรรมที่ตั้งอยู่กลางแจ้ง หากในอนาคตที่มีปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม เช่น ฝนตกหนัก แผ่นดินไหว ขาดการดูแลรักษาปล่อยให้วัชพืชขึ้น ก็จะเป็นปัจจัยที่เร่งให้เกิดการชำรุดและอาจพังทลายลง

ส่วนแนวคิดที่ 2 บูรณะโดยการฟื้นคืนสภาพและรูปแบบดั้งเดิมของประติมากรรมรูปยักษ์ เมื่อพิจารณาสภาพก่อนการบูรณะ ซึ่งมีหลักฐานทางศิลปกรรมหลงเหลืออยู่มากกว่า 80% ประกอบกับการวิเคราะห์การเสื่อมสภาพของวัสดุเดิม สภาพแวดล้อมโดยรอบ ปัจจัยความเสี่ยงอื่นในอนาคตที่จะเร่งให้เกิดความเสียหาย การใช้ประโยชน์ของโบราณสถานในปัจจุบัน คติความเชื่อ อีกทั้งที่ผ่านมากรมศิลปากรมีการเลือกแนวทางการบูรณะแบบฟื้นคืนสภาพนี้มาแล้วหลายแห่ง เช่น องค์พระมงคลบพิตร ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา องค์พระอจนะ วัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย จึงพิจารณาเลือกดำเนินการบูรณะในแนวคิดที่ 2

ทั้งนี้ วิธีการอนุรักษ์ประติมากรรมยักษ์ 2 ตน โดยการฟื้นคืนสภาพ ได้ดำเนินการตามหลักการอนุรักษ์โดยล้างทำความสะอาดคราบเชื้อรา ตะไคร่น้ำ และวัชพืชออก ผนึกปูนปั้นเดิมด้วยการไล้ผิวด้วยน้ำปูน หลังจากนั้นไล้ผิวด้วยปูนหมักเพื่อให้ผิวประติมากรรมที่มีรอยร้าวผสานเข้ากับปูนปั้นที่ใช้ในการบูรณะ โดยให้คงชั้นความหนาของปูนปั้นเดิมให้มากที่สุด เพื่อให้ขนาดของประติมากรรมหลังจากการบูรณะไม่เปลี่ยนแปลงไป และวิธีการนี้ยังช่วยป้องกันน้ำฝนที่จะซึมเข้าสู่ภายในองค์ยักษ์ อันเป็นปัจจัยที่ทำให้เสื่อมสภาพอย่างรวดเร็วอีกด้วย

ทั้งนี้ได้ปั้นปูนใหม่เสริมในส่วนที่ขาดหาย เสริมโครงสร้างใหม่ (แขน) เชื่อมต่อโครงสร้างเดิมและปั้นปูนตกแต่งตามล้อตามลวดลายเดิมที่ปรากฏอยู่ (บริเวณใบหน้า, หู, ปาก ฯลฯ) และตกแต่งผิวให้เรียบ ส่วนกระบอง ไม่พบหลักฐานที่แตกหักหรือตกหล่นอยู่บริเวณนี้ จึงออกแบบให้เป็นกระบองแบบผิวเรียบ (มีเกลียวเล็กน้อย) และขนาดตามสัดส่วนของรูปยักษ์

อธิบดีกรมศิลปากรกล่าวอีกว่า สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ ได้หารือแนวทางการบูรณะกับทางจังหวัดก่อนที่จะดำเนินการ โดยปฏิบัติตามตามมาตรฐานการบูรณะประติมากรรม มีการสำรวจตรวจสภาพโบราณสถาน ลักษณะความเสียหาย ภูมิประเทศสภาพแวดล้อม ปัจจัยองค์ประกอบที่เร่งในการชำรุดเสียหายของโบราณสถาน ศึกษาเปรียบเทียบวิเคราะห์ศิลปกรรมที่มีอยู่หรือสร้างอยู่ในยุคเดียวกัน

อีกทั้งประเมินแนวคิด ความเสี่ยง ความคุ้มค่า การบริหารจัดการในอนาคต มีการศึกษารูปแบบศิลปกรรมเดิม และคัดเลือกช่างท้องถิ่นที่เป็นช่างฝีมือที่เหมาะสมเข้ามาดำเนินการบูรณะ ซึ่งการบูรณะในครั้งนี้ ได้ให้หอจดหมายเหตุเชียงใหม่เข้าบันทึกภาพและขั้นตอนต่าง ๆ ไว้เป็นหลักฐานสำหรับเป็นข้อมูลในการศึกษาและการบูรณะที่อาจจะเกิดขึ้นต่อไปในอนาคต