กสทช. แนะ รัฐ เพิ่มอำนาจให้สำนักข่าว ต่อรอง แพลตฟอร์มดิจิทัล

กสทช. พิรงรอง ชี้ รัฐ-ประชาสังคมควรผลักดันให้สำนักข่าวที่น่าเชื่อถือ ให้มีอำนาจต่อรองกับแพลตฟอร์มดิจิทัลได้มากขึ้น เร่งดัน Social Credit วัดคุณภาพสื่อ เป็นรากฐานเจรจากับแพลตฟอร์ม

วันที่ 19 กรกฎาคม 2567 ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.พิรงรอง รามสูต กรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ด้านกิจการโทรทัศน์ กล่าวในการเสวนาในงานการประชุม Global News Forum ซึ่งเป็นการประชุมระดมความคิดเห็นขับเคลื่อนทิศทางการทำหน้าที่สื่อด้านข่าวในระดับภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ซึ่งร่วมจัดโดยสหภาพวิทยุโทรทัศน์แห่งภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (ABU) และไทยพีบีเอส ว่า

รัฐบาลและภาคประชาสังคมควรร่วมมือกันในการเจรจาให้สำนักข่าวที่มีคุณภาพของไทยสามารถปรากฏอย่างโดดเด่นบนแพลตฟอร์มดิจิทัลและได้รับการอ้างถึงอย่างเหมาะสม

“ในยุคโซเชียลมีเดีย ด้วยระบบการทำธุรกิจของแพลตฟอร์มที่ใช้อัลกอริทึมและให้ความสำคัญกับยอดคลิกและการมีปฏิสัมพันธ์โต้ตอบมากกว่าคุณภาพของข่าวและความถูกต้อง ครบถ้วนของข้อมูล จึงมีข่าวลวงและเนื้อหาที่ล่อให้คลิกมากมาย ด้วยกระแสที่ผู้บริโภคนิยมรับข้อมูลข่าวสารผ่านแพลตฟอร์มมากขึ้น สำนักข่าวต่าง ๆ ในสื่อดั้งเดิมจึงต้องย้ายฐานเข้าสู่ออนไลน์และอาศัยพื้นที่บนแพลตฟอร์มยอดนิยมระดับโลกอย่าง ยูทูบ หรือเฟซบุ๊ก และต้องไปอยู่ภายใต้กลไกการแพร่กระจายเนื้อหาของอัลกอริทึม”

“สิ่งที่แตกต่างจากในยุโรปหรือประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย คือคนไทยนิยมรับข่าวสารจากโซเชียลมีเดียเป็นหลักและไม่ค่อยมีการอ้างอิงหรือให้เครดิตกับแหล่งที่มาหรือสำนักข่าวที่ผลิตข่าว โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มระดับโลกที่มีอำนาจต่อรองมาก ๆ”

กสทช.พิรงรอง กล่าวด้วยว่า สำนักข่าวควรทำงานร่วมกับภาครัฐและภาคประชาสังคมเพื่อเรียกร้องให้สื่อที่น่าเชื่อถือสามารถจะปรากฏอย่างโดดเด่นมากขึ้น โดยเฉพาะในแพลตฟอร์มดิจิทัล แอปพลิเคชั่นในอุปกรณ์เคลื่อนที่ และในทีวีที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ (Connected TV)

“ในยุโรปและแคนาดา หน่วยงานกำกับดูแลของรัฐ และผู้มีบทบาททางการเมืองและสังคมได้ช่วยกันผลักดันเพื่อให้บนยูทูบ มีการระบุอย่างชัดเจนถึงแบรนด์ของสื่อที่ให้บริการเพื่อสาธารณะและน่าเชื่อถือ ในขณะเดียวกันก็กำลังมีการเจรจากับซัมซุงให้ปรากฏไอคอนของสื่อสาธารณะอย่างเด่นชัดบนหน้าจอทีวีที่เป็นแบบต่ออินเทอร์เน็ตได้”

นอกจากนี้ ยังมีความพยายามที่จะออกกฎให้มีการลงแอปของผู้ให้บริการช่องทีวีสาธารณะที่น่าเชื่อถือฝังไว้ในโปรแกรมของทีวีเครื่องใหม่ให้ผู้ซื้อพร้อมใช้งานได้เลยอีกด้วย

ดังนั้น ประเทศไทยควรจะมีมาตรการในแนวทางเดียวกับที่กล่าวมาเพื่อสร้างเสริมความเชื่อถือและเชื่อมั่นในระบบนิเวศสื่อด้านข่าวสาร ซึ่ง กสทช. เองก็กำลังอยู่ระหว่างการจัดทำระบบโซเชียลเครดิต (Social Credit) ที่ผู้รับใบอนุญาตช่องรายการจาก กสทช. จะได้รับการประเมินถึงคุณภาพของเนื้อหา

โดยจะเริ่มจากรายการข่าว เพื่อให้มีการรับรองด้านความน่าเชื่อถือ หากมีการประเมินและรับรองเช่นนี้แล้วก็สามารถจะใช้เป็นฐานในการเจรจาต่อรองเพื่อสร้างการปรากฏที่โดดเด่นและการให้เครดิตที่เหมาะสมบนแพลตฟอร์มดิจิทัลได้ในอนาคต