Psychological Safety เริ่มที่…ผู้นำ

คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : พิชญ์พจี สายเชื้อ

วันนี้ อยากมาเล่าถึงความสำคัญของคำว่า Psychological Safety หรือความปลอดภัยทางใจของคนในองค์กร ซึ่งกลายเป็นหัวข้อสำคัญในการสำรวจความผูกพันในองค์กรและมักเป็นหัวข้อที่มีคะแนนน้อยเป็นประจำ ทั้ง ๆ ที่หนึ่งในคุณสมบัติที่สำคัญที่สุดของทีมที่มีประสิทธิภาพ คือ ความปลอดภัยทางใจ (Psychological Safety) หรือบรรยากาศที่ทุกคนรู้สึกว่า “พูดได้” “แชร์ได้” หรือ “เสนอความคิดเห็นได้” โดยไม่ถูกตัดสินหรือลงโทษ

ผลการศึกษาหลายแห่งพูดไว้ในแนวทางเดียวกัน เช่น ผลการศึกษาโดย Google ในโครงการ Project Aristotle พบว่า ความปลอดภัยทางใจเป็นปัจจัยอันดับหนึ่งที่ส่งผลต่อความสำเร็จของทีม หรือรายงานของ McKinsey (2023) ระบุว่า องค์กรที่มีวัฒนธรรมแบบนี้สามารถเพิ่มนวัตกรรมได้ถึง 50% และลดอัตราการลาออกลงกว่า 25% และยังทำให้

1.พนักงานรู้สึกมีคุณค่า กล้าแสดงความคิด และมีแรงจูงใจสูงขึ้นอย่างชัดเจน และ 2.เกิดวัฒนธรรมแห่งความไว้ใจ การสื่อสารเปิดกว้าง และความสามารถในการปรับตัวรวดเร็วมากขึ้น

แล้วเทคนิคสู่ความสำเร็จในการสร้างความปลอดภัยทางใจคืออะไร ? แล้วจะสร้างพื้นที่แบบนี้ได้อย่างไร ?

จริง ๆ แล้วสิ่งนี้ไม่ได้เริ่มที่งบประมาณ หรือเทคโนโลยี แต่เริ่มที่ผู้นำ

ผู้นำที่กล้าพูดว่า “ผมเองก็ยังไม่แน่ใจ ลองมาช่วยกันคิดไหม” ผู้นำที่ฟังจริง โดยไม่ขัดจังหวะ ผู้นำที่ไม่ใช้ตำแหน่งทำให้คนฟัง แต่ใช้ความเข้าใจสร้างให้ทีมไว้ใจกล้าพูด

คำพูดเล็ก ๆ ที่ทรงพลัง อย่างการเริ่มตั้งกติกาทีมง่าย ๆ เช่น ็ที่นี่ไม่มีคำถามโง่ ๆ ทุกคำถามมีประโยชน์หมดิ “เราฟังกันครบก่อนคอมเมนต์” “เราชื่นชมความพยายาม ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์” เป็นต้น

ซึ่งเคล็ดลับคือ 1.ผู้นำต้องฟังด้วยใจ ไม่ขัดจังหวะหรือปิดกั้นความคิดเห็น 2.ผู้นำต้องสร้างพื้นที่ปลอดภัย เช่น การประชุมแบบไม่เปิดเผยชื่อ หรือ Brainstorming ที่ไม่มีการขัดจังหวะ 3.ผู้นำต้องหัดยอมรับข้อผิดพลาดอย่างสร้างสรรค์ เพื่อเรียนรู้ร่วมกัน 4.ผู้นำต้องตั้งกติกาทีมร่วมกัน ส่งเสริมความเท่าเทียมในการแสดงความคิดเห็นของทีม ต้องสร้างแรงบันดาลใจให้ทีมในการพูดโดยไม่มีความกังวลใด ๆ

อย่าลืมว่าความปลอดภัยทางใจคือพื้นที่ที่คนธรรมดาสามารถเติบโตเป็นผู้นำได้ เป็นผู้เปลี่ยนแปลง เป็นแรงบันดาลใจ เพราะเขารู้ว่าเสียงของเขามีค่า องค์กรที่อยากเปลี่ยนแปลง ไม่ต้องเริ่มจากระบบที่ซับซ้อน บางครั้ง…แค่เริ่มจากการกล้าฟัง โดยไม่ตัดสิน ก็เปลี่ยนโลกทั้งใบของทีมได้แล้วค่ะ