ถอดบทเรียน “ถ้ำหลวง” โมเดล
บทบรรณาธิการ
การค้นหาช่วยเหลือนักฟุตบอลกับโค้ชทีม “หมูป่า อะคาเดมี” ที่ติดค้างในถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน อ.แม่สาย จ.เชียงราย ซึ่งดำเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่เย็นวันที่ 23 มิถุนายน 2561 ประสบความสำเร็จเกินความคาดหมาย ท่ามกลางความโล่งใจและปีติยินดีของคนไทยและคนทั่วโลกที่พยายามเอาใจช่วย และภาวนาให้ภารกิจนำ 13 ชีวิตกลับบ้านบรรลุเป้าหมาย
เป็นอีกครั้งหนึ่งของปฏิบัติการกู้ภัย ที่แม้ทุกฝ่ายยอมรับว่ายากและเสี่ยงอันตรายติดอันดับต้น ๆ ของโลก แต่ตลอดระยะเวลา 18 วันเต็ม วนอุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน ได้กลายเป็นแหล่งรวมของทีมผู้เชี่ยวชาญ และกูรูนักสำรวจถ้ำระดับโลก กับทีมช่วยเหลือของไทย ทั้งนักทำลายใต้น้ำจู่โจมหรือหน่วยซีล ทหาร ตำรวจ ฝ่ายพลเรือน ผู้มีจิตอาสา ฯลฯ โดยต่างฝ่ายต่างทุ่มเทแรงกายแรงใจทำงานหามรุ่งหามค่ำ แข่งกับเวลาและสภาพดินฟ้าอากาศ
ไม่แปลกถ้าหากเหตุการณ์ซึ่งเกิดที่ถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน ช่วงกว่า 2 สัปดาห์เศษ จะถูกบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ เพราะมีหลากหลายมิติที่ต้องนำมาถอดบทเรียน แปรวิกฤตให้เป็นโอกาสในการเรียนรู้ สั่งสมประสบการณ์จากภารกิจที่ยากยิ่ง ถึงขนาดถูกนำไปเปรียบเทียบกับการปีนเทือกเขาเอเวอเรสต์ขณะเดียวกันก็ได้เห็นถึงความสามัคคีเป็นหนึ่งเดียวกันของทั้งคนไทย กับน้ำใจไมตรีที่ทั่วโลกหยิบยื่นให้ โดยมีจุดมุ่งหมายเดียวกันคือ การค้นหาช่วยเหลือ 13 ชีวิตที่ติดอยู่ในถ้ำ เป็นความเสียสละและเอื้ออาทรที่ไม่ได้คำนึงถึงเชื้อชาติ ศาสนา การเมือง ฯลฯ
มีแต่ความมุ่งมั่น และการมีจิตอาสา ของคนไทยทั้งในพื้นที่และทุกภูมิภาค ที่ยอมเสียสละร่วมปฏิบัติภารกิจเท่าที่สามารถจะช่วยได้ เป็นภาพความทรงจำที่จะติดตรึงอยู่ในใจทุกคนที่ได้สัมผัสและรับรู้
ขณะเดียวกัน การทำงานในลักษณะบูรณาการร่วมกันของหน่วยงานราชการ เอกชน และภาคประชาชน รวมทั้งการแสดงให้เห็นถึงภาวะผู้นำของนายณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ในฐานะผู้บัญชาการเหตุการณ์ศูนย์อำนวยการร่วมค้นหาผู้สูญหายในวนอุทยานถ้ำหลวง ขุนน้ำนางนอน (ศอร.) ซึ่งได้รับการชื่นชมจากทั้งภายในและนอกประเทศ น่าจะเป็นแบบอย่างในการทำงาน และการบริหารจัดการในภาวะฉุกเฉินได้เป็นอย่างดี
แม้กว่าภารกิจจะสำเร็จ ทีมกู้ภัยนับร้อยนับพันคนต้องฟันฝ่าอุปสรรคอันตราย ทั้งยังสูญเสีย “จ่าเอกสมาน กุนัน” อดีตหน่วยซีล วีรบุรุษ “ถ้ำหลวง” ที่อุทิศตัวมาช่วยเหลือ และปฏิบัติภารกิจจนวาระสุดท้าย
อย่างไรก็ตาม วีรกรรมครั้งนี้จะไม่สูญเปล่าหากทุกฝ่ายนำบทเรียนจาก “ถ้ำหลวง” มาปรับใช้เป็นแบบอย่างในการป้องกันแก้ไขปัญหา และการทำงานด้วยความอดทนมุ่งมั่นเพื่อให้บรรลุเป้าหมายหลัก