นักวิชาการแนะรัฐ เร่งแก้ 3 ปมแรงงาน IUU ทั้งร่าง กม.แรงงานประมง-ประกันสังคม-C188 ด้าน ส.ประมงพาณิชย์กล่อมรัฐทบทวนกฎหมายก่อนโดดร่วมอนุสัญญา C188 ก.ย.นี้ หวั่นกระทบเรือ 30,000 ลำ สูญรายได้แสนล้าน-LPN ภาคประชาสังคมจี้รัฐเปิดทางจัดตั้งสหภาพแรงงาน ด้าน “ฉัตรชัย” ฟุ้งผลงาน 2 ปีไม่ใช่แค่ปลดใบเหลือง
ศ.ดร.สุภางค์ จันทวานิช อาจารย์สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคณะวิจัยเรื่องนโยบายในการแก้ไขปัญหาประมงแบบ IUU แรงงานบังคับ และการค้ามนุษย์ในกิจการประมงทะเล ปี 2560-2561 เปิดเผยผลสรุปงานวิจัยว่า ขอให้รัฐทบทวนกฎหมายแรงงานประมงทางทะเลทั้งหมด โดยเฉพาะต้องเร่งทบทวนด้านกฎหมายที่อยู่ระหว่างดำเนินการ ประกอบด้วย 1.ร่าง พ.ร.บ.แรงงานประมง พ.ศ. …. จะต้องมีเอกภาพและไม่ซ้ำซ้อนกับ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2560 และแก้ไขคำนิยาม “ประมงเพื่อยังชีพ” ซึ่งขัดแย้งกับความหมาย “ประมงพื้นบ้าน” เพื่อไม่เกิดปัญหาสับสนในการตีความ
2.สิทธิประโยชน์ประกันสังคมจากบริษัทต้องไม่น้อยกว่าประกันสังคม และเงินทดแทนประกันสังคม 3.พิจารณาถึงความพร้อมของไทยในการที่จะเข้าร่วมเป็นภาคีข้อกำหนดตามอนุสัญญาองค์กรแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ C188 ว่าด้วยการทำงานในภาคประมง ในด้านความปลอดภัยของเรือ อาชีวอนามัย และการคุ้มครองด้านสุขภาพทุกด้าน ในเดือนกันยายนนี้
นายสมพงษ์ สระแก้ว ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการมูลนิธิ LPN กล่าวว่า การจัดตั้งสหภาพแรงงานเพื่อคุ้มครองลูกเรือประมง แม้จะทำได้ยาก เพราะติดขัดเรื่องสถานที่ จำนวนอาสาสมัครไม่เพียงพอ และการขาดแคลนแรงงาน แต่ต้องหาทางออกระยะยาวครอบคลุมทุกด้าน เพื่อผลักดันให้เกิดขึ้นให้ได้
เข้า C188 ต้องรอบคอบ
นายมงคล สุขเจริญคณา นายกสมาคมประมงพาณิชย์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า การแก้ปัญหาแรงงานต้องเริ่มตั้งแต่ต้นทาง โดยรัฐควรตั้งศูนย์กองลูกเรือก่อนลงเรือ เพื่อคัดกรองแรงงาน และต้องพิจารณาให้รอบคอบในกรณีการเข้าเป็นภาคี C188 ซึ่งในทางปฏิบัติอาจจะทำได้ยาก เรือทุกลำที่ทำการค้าต้องปรับใหม่หมด จะส่งผลกระทบต่อเรือ 30,000 ลำ อาจสูญเสียรายได้นับแสนล้านบาท อีกทั้งปัจจุบันมีเพียง 10 ประเทศเท่านั้นที่เข้าเป็นสมาชิก และไทยถือเป็นประเทศแรกในเอเชีย
“รัฐบาลต้องเข้าใจก่อนว่า C188 คืออะไร และต้องตอบให้ได้ว่า หากเข้าร่วมแล้วจะได้ผลดีตามที่ EU แนะหรือไม่ ควรหารือเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะจะเข้มงวดทุกตารางนิ้ว แต่ไม่สอดรับบริบทเรือประมงไทยทั้งพาณิชย์และพื้นบ้าน ทำได้ยาก ภาคผนวก ที่พักอาศัยของแรงงานเรือประมง ต้องรื้อเรือเก๋งทำเรือใหม่ 24 เมตร รวมถึงการบังคับทำประกันสังคม 7 ข้อ แรงงานต่างด้าวใช้ไม่ได้ 3 ข้อ เช่น ประกันว่างงานไม่ได้ใช้ประโยชน์ แรงงานประมงคลอดบุตร กฎหมายไทยไม่มีคุ้มครอง ต้องมาเสียค่าใช้จ่าย กฎหมายซ้อนกฎหมาย”
แก้ปมขาดแคลนแรงงาน
นายมงคลกล่าวอีกว่า ขณะนี้ไทยยังคงมีปัญหาขาดแคลนแรงงาน ดังนั้นในฐานะคณะกรรมการ ควรมีการปลดล็อกอาชีพสงวน แลแรงงานเพื่อนบ้าน เพื่อเปิดทางให้ประเทศอื่น อาทิ ติมอร์เลสเต เข้ามาอย่างถูกต้อง
ประเด็นนี้ นายสมบูรณ์ ตรัยศิลานันท์ ผู้ตรวจราชการกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กล่าวว่า ขณะนี้มีการทำเอ็มโอยูกับเมียนมา แต่ยอมรับว่าหน่วยงานภาครัฐยังมีไม่เพียงพอที่จะเข้าไปตรวจสอบ
ด้านนายจำนงค์ ทรงเคารพ นักวิชาการแรงงานชำนาญการ กล่าวว่า กรมการจัดหางานเสนอให้ต่ออายุแรงงานเพื่อแก้ไขปัญหาขาดแคลนแรงงาน โดยในวันที่ 16-17 ก.ค.นี้ จะเปิดส่งแรงงานประมงเข้ามาทำงานโดยเร็ว แต่กฎหมายไทยไม่มีอำนาจบังคับนายจ้างต้องมาแจ้งภายใน 15 วัน ฉะนั้น การจัดทำทะเบียนประวัติจะทราบจำนวนได้ก่อน ส่วนการจัดสรรจำนวนโควตายังไม่ใช่เรื่องเร่งด่วน ทั้งนี้ในข้อกฎหมายกระทรวงแรงงานพิจารณาทุกมิติ
2 ปีแก้ไข IUU ไม่ใช่แค่ใบเหลือง
พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รองนายกรัฐมนตรี ฐานะประธานคณะอนุกรรมการการแก้ไขปัญหาประมงผิดกฎหมาย กล่าวว่า ขณะนี้มุ่งเน้นเรื่องการจัดการกองเรือประมง เพื่อเชื่อมโยงไปถึงการแก้ปัญหาทุกจุด ส่งผลให้ปัจจุบันจำนวนเรือที่ทำการประมงที่ไม่เป็นระบบเดิม 50,000 ลำ ลดลงไป 12,000 ลำ โดยแบ่งเป็น เรือพาณิชย์ 10,565 ลำ พื้นบ้าน 27,930 ลำ และมีการวางระบบตรวจสอบศูนย์ PIPO (port in-port out) ชัดเจน และดำเนินคดีแล้ว 89% ส่งผลให้สหรัฐปรับอันดับแรงงาน tier ดีขึ้น ทั้งนี้ การดำเนินงานในช่วง 2 ปี เพื่อความยั่งยืน ไม่ใช่เพราะเพื่อปลดใบเหลือง และตามข้อแนะนำของ EU