KPI Poll เผยประชาชนพร้อมเลือกตั้ง 2569 แต่ไม่มั่นใจเรื่องสุจริต

KPI Poll สถาบันพระปกเกล้า เปิดผลสำรวจพบประชาชนพร้อมเลือกตั้ง 2569 ทุกภาค แต่ไม่มั่นใจเรื่องสุจริต แนะ กกต.-หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งฟื้นฟูความเชื่อมั่น โดยเฉพาะภาคใต้-อีสาน

นายอิสระ เสรีวัฒนวุฒิ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ในฐานะประธานศูนย์ KPI Poll ได้เผยแพร่ผลสำรวจ เรื่อง ความพร้อมของประชาชนต่อการเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 ซึ่งสำรวจระหว่างวันที่ 26-29 ธ.ค. 2568 จากประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายทั่วภูมิภาค จำนวน 2,000 ตัวอย่าง โดยมีผลสรุปจากการสำรวจ ดังนี้

1.ความพร้อมของประชาชนต่อการเลือกตั้ง พบค่าเฉลี่ย 7.81 จาก 10 คะแนน โดยประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการเลือกตั้ง อยู่ในระดับค่อนข้างสูง คือ 8.46 คะแนน ขณะที่ ทัศนคติต่อการเลือกตั้ง ได้เพียง 7.81 คะแนน โดยด้านความสุจริตและเที่ยงธรรมคะแนนค่อนข้างต่ำ ส่วนด้านการมีส่วนร่วมค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด ที่ 7.18 คะแนน ทั้งนี้สถาบันพระปกเกล้าสะท้อนผลสำรวจ ว่า บรรยากาศการเลือกตั้งอยู่ในภาวะพร้อมเดินหน้าประชาชนรู้และเข้าใจระบบเลือกตั้ง แต่ยังไม่มั่นใจว่าเลือกแล้วจะยุติธรรมและยังไม่รู้สึกเป็นเจ้าของการเมืองอย่างแท้จริง

2.ความพร้อมของประชาชนเมื่อสำรวจเป็นรายภูมิภาค พบว่า พื้นที่ กทม. กรุงเทพมหานคร ได้ 8.81 คะแนน รองลงมา คือ ภาคตะวันออก ได้ 8.35 คะแนน ภาคกลาง ได้ 8.19 คะแนน ภาคเหนือ ได้ 7.85 คะแนน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ 7.39 คะแนน และภาคใต้ ได้ 7.36 คะแนน

ทั้งนี้ผลสำรวจสะท้อนว่าบทบาทของพื้นที่เมือง ศูนย์กลางเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่เอื้อต่อความตื่นตัวทางการเมืองและการใช้สิทธิเลือกตั้ง ในขณะที่ภาคอีสาน และภาคใต้ มีความพร้อมต่ำกว่าภาคอื่นสะท้อนถึงปัจจัยเชิงโครงสร้างและบริบททางสังคมที่จำกัดระดับความพร้อม เช่น ความเชื่อมั่นต่อการจัดการเลือกตั้ง

3.ความเชื่อมั่นต่อความสุจริตเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง พบว่าในพื้นที่ กรุงเทพฯ มีความเชื่อมั่นสูงสุด ที่ 8.41 คะแนน ขณะที่พื้นที่ภาคอีสาน ที่ได้ 5.63 คะแนน และภาคใต้ ที่ได้ 4.30 คะแนน ถือว่ามีคะแนนความเชื่อมั่นต่ำกว่าค่าเฉลี่ย สะท้อนให้เห็นว่า คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยังไม่สามารถซื้อใจคนในภูมิภาคได้เท่ากับคนเมืองหลวง โดยเฉพาะภาคใต้ ซึ่งแนวโน้มมองว่าการเลือกตั้งไม่โปร่งใสตั้งแต่แรก และความเชื่อมั่นไม่ได้ขึ้นกับความพร้อมเลือกตั้งโดยตรง แต่ผูกโยงกับประสบการณ์และการรับรู้ต่อความเป็นธรรมของระบบ

4.ความกล้ารายงานทุจริตสูงกว่าความเชื่อมั่น พบว่าในพื้นที่ กทม. ได้คะแนนสูงสุด ที่ 9.19 คะแนน ขณะที่พื้นที่ภาคใต้ ได้ 6.13 คะแนน และภาคอีสาน ได้ 5.80 คะแนน สะท้อนว่าภาคอีสาน และภาคใต้อาจยังรู้สึกไม่มั่นใจว่ากระบวนการจะให้ผลที่เป็นธรรมและปลอดภัย การรายงานไปยัง กกต. อาจไม่เกิดผล หรือเกรงกลัวอิทธิพลในพื้นที่

สถาบันพระปกเกล้ายังมีข้อสรุปที่เป็นข้อเสนอแนะไปยัง กกต.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วยว่า ผลสำรวจชี้ชัด ประชาชนไทยพร้อมสำหรับการเลือกตั้งแล้วในทุกภูมิภาค ความท้าทายจึงไม่ใช่การกระตุ้นประชาชนให้พร้อม แต่โจทย์เร่งด่วน คือ กกต. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องเร่งฟื้นฟูความเชื่อมั่นต่อความสุจริตเที่ยงธรรมของการเลือกตั้ง โดยเฉพาะภาคใต้ และภาคอีสาน โดยต้องรณรงค์แบบมุ่งเป้า เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นมากกว่าการให้ความรู้ซ้ำ

สถาบันพระปกเกล้ายังสรุปผลสำรวจว่าการสร้างความเชื่อมั่นต้องไปไกลกว่าการรณรงค์ให้แจ้งเบาะแส แต่ต้องทำให้ประชาชนเห็นว่าการร้องเรียน ปลอดภัยและเกิดผลจริง นอกจากนั้นต้องรณรงค์ควรให้ความสำคัญกับกลุ่มเกษตรกรและผู้มีรายได้น้อย เพื่อกระตุ้นความพร้อมและการมีส่วนร่วมให้มากขึ้นและลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางการเมือง