จุฬาฯ เปิดตัวศูนย์สยามควอนตัมสแควร์ (Siam Quantum Square) ดันไทยสู่ฮับควอนตัมระดับภูมิภาค ชูแนวคิดนวัตกรมาก่อนนวัตกรรม
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยประกาศเปิดตัว “ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” (Siam Quantum Square – SQ²) เพื่อเป็นหัวหอกสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีควอนตัมระดับภูมิภาค
โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านประเทศจากสถานะผู้ใช้เทคโนโลยีไปสู่การเป็นเจ้าของเทคโนโลยีอย่างเต็มตัว เพื่อยกระดับความสามารถในการแข่งขันและสร้างเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมที่ยั่งยืน
ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่าศูนย์แห่งนี้คือความสำเร็จระดับประเทศที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และพันธมิตรนานาชาติ โดยจุฬาฯ มุ่งหวังจะให้อะไรใหม่ๆ แก่โลกและสังคมผ่านแพลตฟอร์มแห่งความเป็นไปได้นี้ ซึ่งจะช่วยตอบคำถามและสร้างองค์ความรู้ใหม่ในทุกมิติเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกในอนาคต
โดยเน้นย้ำปรัชญาสำคัญว่า “นวัตกรมาก่อนนวัตกรรมเสมอ” ดังนั้นบทบาทหลักของมหาวิทยาลัยคือการผลิตบุคลากรที่มีศักยภาพสูงเพื่อออกไปสร้างสรรค์นวัตกรรม
ตนหวังว่าเยาวชนรุ่นใหม่จะเข้ามาเป็นฟันเฟืองสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทยให้เติบโตแบบก้าวกระโดดหรือ “ยกกำลังสอง” ต่อไป
ด้าน ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ อธิบายว่าเทคโนโลยีควอนตัมไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นแกนหลักในอุปกรณ์รอบตัวเรา เช่น สมาร์ทโฟน และ MRI
การมาถึงของควอนตัมคอมพิวเตอร์จะเข้ามาเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมดิจิทัล เนื่องจากความสามารถในการคำนวณปัญหาที่ซับซ้อนเกินกว่าคอมพิวเตอร์ปัจจุบันจะทำได้ ซึ่งมีผลโดยตรงต่อระบบเศรษฐกิจระดับโลก
ศูนย์ SQ² ดำเนินการภายใต้ 4 พันธกิจหลัก คือการสร้างบุคลากรควอนตัม การวิจัยเชิงกลยุทธ์เพื่อให้ไทยเป็นเจ้าของเทคโนโลยี การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับนานาชาติเพื่อลดความเสี่ยงจากการกีดกันทางเทคโนโลยี และการสื่อสารความรู้สู่สาธารณะ โดยได้รับแรงสนับสนุนส่วนหนึ่งจากโครงการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (Reinventing University) ภายใต้กระทรวง อว.
ในด้านการประยุกต์ใช้จริง ศูนย์ฯ ได้จับมือกับพันธมิตรชั้นนำอย่าง IBM, SCBX และ Western Digital เพื่อนำควอนตัมมาแก้ปัญหาเชิงธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการบริหารพอร์ตการลงทุน การพัฒนาเทคโนโลยีเก็บข้อมูลเพื่อรองรับ AI และ Cloud Storage รวมถึงการวิจัยด้านความมั่นคงไซเบอร์เพื่อป้องกันการดักฟังข้อมูลในอนาคต
นอกจากภาคธุรกิจแล้ว ยังมีการขยายความร่วมมือไปยังสถาบันวิจัยระดับโลก อาทิ CERN และ EPFL ในการศึกษา Quantum AI สำหรับฟิสิกส์พลังงานสูง รวมถึงมีแผนร่วมกับบริษัท Denso และสถาบัน AIST จากประเทศญี่ปุ่น เพื่อประยุกต์ใช้ควอนตัมในอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ ซึ่งจะสร้างประโยชน์สูงสุดให้แก่ภาคอุตสาหกรรมในวงกว้าง
จุฬาฯ ได้เตรียมความพร้อมด้านกำลังคนผ่านหลักสูตรนานาชาติระดับปริญญาโท-เอก และเตรียมร่วมกับ IBM, บัณฑิตวิทยาลัย และ QTFT พัฒนาหลักสูตรระยะสั้นสำหรับผู้บริหาร เพื่อเสริมสร้างทักษะและวิสัยทัศน์ให้แก่ผู้นำองค์กรและภาคธุรกิจไทย ให้พร้อมก้าวเข้าสู่ยุคควอนตัมได้อย่างมั่นคงและมีประสิทธิภาพ