ทำไมจีนแบนมือจับประตูแบบซ่อน ในรถ EV ที่อาจส่งผลกระทบทั่วโลก

จีนประกาศแบนมือจับประตูแบบซ่อนที่ต้องใช้สัญญาณไฟฟ้าในการปลดล็อคในรถอีวี ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมาก โดยจะมีผลบังคับใช้ในปี 2027 เนื่องจากมือจับรูปแบบดังกล่าวเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุร้ายแรง โดยแนวทางดังกล่าวเป็นการริเริ่มที่อาจเปลี่ยนมาตรฐานความปลอดภัยรถยนต์ทั่วโลก

จากกรณีกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีน (MIIT) ออกประกาศเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ แบน ‘มือจับประตูแบบซ่อน’ (Hidden Door Handles หรือ Concealed Door Handles) ในรถยนต์ไฟฟ้า (อีวี) ซึ่งจะมีผลบังคับใช้วันที่ 1 มกราคม 2027 ถือเป็นประเทศแรกในโลกที่ทำการแบนมือจับรูปแบบดังกล่าว ซึ่งออกแบบโดยเทสลา (Tesla) และได้รับความนิยมอย่างมาก

ดีไซน์มือจับแบบซ่อนนี้ ถูกระบุว่าเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุร้ายแรงหลายครั้ง เนื่องจากเมื่อเกิดอุบัติเหตุและระบบไฟฟ้าดับลง มือจับรูปแบบดังกล่าวไม่มีระบบปลดล็อคด้วยมือ ทำให้ผู้โดยสารติดอยู่ในรถไม่สามารถออกมาได้

ในเดือนตุลาคม 2025 เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงในเมืองเฉิงตู มณฑลเสฉวน ประเทศจีน โดยรถอีวีแบรนด์เสียวหมี่ (Xiaomi) รุ่น SU7 Ultra เกิดอุบัติเหตุขึ้น ผู้คนรอบข้างพยายามเปิดประตูเพื่อช่วยเหลือผู้ที่ติดอยู่ในรถ แต่ไม่เป็นผลสำเร็จ ก่อนที่รถจะลุกไหม้และคนขับที่ติดอยู่ภายในรถเสียชีวิต

ขณะที่ในสหรัฐ เทสลาถูกฟ้องจากผู้ปกครองของวัยรุ่นที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุรถกระบะ Cybertruck ในปี 2024 รายงานของตำรวจระบุว่า รถคันดังกล่าวชนต้นไม้และเกิดไฟไหม้ เมื่อระบบไฟฟ้าของประตูรถถูกตัดขาดเนื่องจากไฟไหม้ ผู้โดยสาร 4 คนติดอยู่ในรถ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 3 คน

ตามระเบียบของกระทรวงฯ ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ ระบุว่า รถยนต์ที่จำหน่ายในจีนจะต้องมีกลไกปลดล็อกทั้งด้านในและด้านนอกของประตูทุกบาน ยกเว้นฝากระโปรงท้าย ต้องมีพื้นที่สำหรับใช้มือปลดล็อกประตูอย่างน้อย 6 ซม. x 2 ซม. x 2.5 ซม. และภายในรถจะต้องมีป้ายบอกวิธีการเปิดประตูให้ผู้โดยสารทราบ

รถยนต์ที่วางจำหน่ายหลังวันที่ 1 มกราคม 2027 จะต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบใหม่ ส่งผลให้ผู้ผลิตรถยนต์จีนหลายรุ่นต้องออกแบบดีไซน์ใหม่ สำหรับรถยนต์บางรุ่นที่ได้รับการอนุมัติแล้ว และอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายก่อนการเปิดตัว จะได้รับระยะเวลาผ่อนผัน 2 ปี ในการปรับปรุงดีไซน์

มือจับประตูแบบซ่อนกลายเป็นที่นิยมในรถอีวีหลายรุ่นทั่วโลก รวมถึงจีน โดยไชนาเดลี (China Daily) ระบุว่า รถอีวีที่ขายดีที่สุด 100 อันดับแรกในจีนราว 60% ถูกออกแบบมาให้ใช้มือจับประตูแบบซ่อน 

ดีไซน์มือจับดังกล่าว เป็นที่นิยมครั้งแรกจากรถ Tesla Model S ที่เปิดตัวในปี 2012 โดยรวมมือจับเข้ากับประตูและใช้สัญญาณไฟฟ้าในการปลดล็อค ซึ่งมีดีไซน์สวยและช่วยเพิ่มประสิทธิภาพลดแรงต้านอากาศเล็กน้อย 

อย่างไรก็ดี ในช่วงปลายปี 2025 สำนักงานความปลอดภัยการจราจรบนทางหลวงแห่งชาติสหรัฐ (US National Highway Traffic Safety Administration : NHTSA) ก็เริ่มมีการสอบสวนเกี่ยวกับมือจับประตูแบบซ่อนของเทสลา หลังมีรายงานจำนวนมากระบุว่า ระบบหยุดทำงานกะทันหันจนมีคนติดอยู่ภายในรถ

บิล รัสโซ ผู้ก่อตั้งบริษัทที่ปรึกษา Automobility ในเซี่ยงไฮ้ กล่าวว่า จีนกำลังเปลี่ยนบทบาทจากตลาดรถอีวีที่ใหญ่ที่สุด มาเป็นผู้กำหนดกฎเกณฑ์กำกับดูแลเทคโนโลยีรถยนต์รุ่นใหม่ ๆ ด้วยการริเริ่มก่อน รัฐบาลจีนสามารถใช้ตลาดขนาดใหญ่ภายในประเทศ กำหนดมาตรฐานความปลอดภัยที่ทั้งผู้ผลิตรถยนต์จีนและต่างชาติจะต้องปฏิบัติตาม และในที่สุดมาตรฐานเหล่านั้นอาจมีอิทธิพลต่อบรรทัดฐานระดับโลก

อ้างอิง : The Guardian, Bloomberg, CNBC