พาณิชย์-มหาดไทยเปิด 6 แนวรุกปราบนอมินี เชื่อมข้อมูล Real-time ไล่เช็กที่ดิน-โรงแรม-โรงงานขยะ
กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจับมือกระทรวงมหาดไทย วาง 6 แนวทางตรวจสอบธุรกิจเสี่ยงนอมินี ครอบคลุมการถือครองที่ดิน โรงแรม โรงงานขยะอุตสาหกรรม การนำที่อยู่ประชาชนไปจดบริษัท สำนักงานบัญชี-กฎหมาย และการใช้มูลนิธิถือครองทรัพย์สิน พร้อมเสนอเชื่อมฐานข้อมูลกรมที่ดิน DSI ปปง. และสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองแบบ Real-time ตั้งทีมเฉพาะกิจเร่งคัดกรองและขยายผลผู้เกี่ยวข้อง
นายกิตติวัฒน์ ปัจฉิมนันท์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมพัฒนาธุรกิจการค้าและทีมปราบนอมินี ได้หารือร่วมกับนายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เพื่อบูรณาการข้อมูลและกำหนดแนวทางป้องกันและปราบปรามธุรกิจที่มีพฤติการณ์เข้าข่ายนอมินี โดยกระทรวงมหาดไทยจะมีบทบาทด้านการกำกับดูแลในระดับพื้นที่ รวมถึงข้อมูลการปกครองและการถือครองที่ดิน ขณะที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะตรวจสอบข้อมูลนิติบุคคล โครงสร้างผู้ถือหุ้น กรรมการ และรูปแบบการประกอบธุรกิจ เพื่อคัดกรองกลุ่มเสี่ยงและส่งต่อข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามอำนาจหน้าที่
โดยที่ประชุมสรุปแนวทางความร่วมมือสำคัญ 6 ด้าน เริ่มจากการตรวจสอบธุรกิจที่อาจเกี่ยวข้องกับการถือครองที่ดินและกิจการโรงแรม โดยกรมฯ ได้ประสานขอข้อมูลนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงแรมจากกรมการปกครอง เพื่อนำมาเทียบกับฐานข้อมูลนิติบุคคลและคัดกรองบริษัทกลุ่มเสี่ยง ก่อนส่งต่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบ
ขณะเดียวกันจะขยายผลตรวจสอบโรงงานบำบัดของเสียและขยะอุตสาหกรรมในจังหวัดปราจีนบุรี หลังพบความผิดปกติที่อาจมีทุนต่างชาติเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะบริษัทที่มีโครงสร้างผู้ถือหุ้นไทย 100% หรือมีต่างชาติร่วมทุน แต่มีกรรมการผู้มีอำนาจเป็นชาวต่างชาติทั้งหมด ซึ่งกรมฯ ได้ส่งข้อมูลให้กระทรวงอุตสาหกรรมและผู้ว่าราชการจังหวัดตรวจสอบต่อแล้ว
อีกประเด็นคือการป้องกันการนำที่อยู่ประชาชนไปใช้จดทะเบียนบริษัทโดยไม่ได้รับอนุญาต หลังกระทรวงมหาดไทยพบกรณีชาวต่างชาตินำเลขที่บ้านของประชาชนในจังหวัดสกลนครและนครพนมไปใช้จดทะเบียนบริษัทโดยเจ้าของบ้านไม่ทราบ รวมถึงกรณีบุคคลที่ไม่มีประวัติเดินทางเข้าประเทศไทยแต่กลับมีชื่อเกี่ยวข้องกับบริษัท กรมฯ จึงเดินหน้าตรวจสอบนิติบุคคลที่ใช้ที่อยู่ซ้ำกันหลายบริษัท และเปิดช่องทางให้ประชาชนตรวจสอบได้ว่าที่อยู่ของตนถูกใช้เป็นที่ตั้งธุรกิจหรือไม่
ขณะเดียวกัน จะเร่งตรวจสอบสำนักงานบัญชีและสำนักงานกฎหมายที่อาจทำหน้าที่เป็นตัวกลางสนับสนุนการกระทำผิด โดยตรวจสอบรายชื่อผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีจากฐานข้อมูลของกรมฯ หากพบพฤติการณ์เข้าข่ายกระทำผิดจะส่งต่อสภาวิชาชีพบัญชีดำเนินการ พร้อมประสานขอรายชื่อทนายความจากสภาทนายความ เพื่อตรวจสอบความเชื่อมโยงในฐานะผู้ถือหุ้นหรือกรรมการของบริษัทต่าง ๆ
ด้านการตรวจสอบมูลนิธิและสมาคม กระทรวงมหาดไทยพบพฤติการณ์การใช้มูลนิธิรับเงินบริจาคจากต่างประเทศ ก่อนนำเงินไปซื้อที่ดินหรือทรัพย์สินในนามบริษัทหรือบุคคลภายนอก ปัจจุบันอยู่ระหว่างยกร่างกฎหมายเพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแลมูลนิธิ โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะเข้าร่วมตรวจสอบบริษัทที่เข้าไปถือครองทรัพย์สินแทนมูลนิธิด้วย
สำหรับอีกกลไกสำคัญ คือการยกระดับการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานแบบ Real-time ครอบคลุมกระทรวงมหาดไทย กรมที่ดิน กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือ DSI สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน หรือ ปปง. และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจจับและคัดกรองธุรกิจเสี่ยงนอมินี โดยเบื้องต้นมีแนวทางตั้งทีมเฉพาะกิจและช่องทางสื่อสารระหว่างทีมปฏิบัติงานของกระทรวงมหาดไทยกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เพื่อให้การประสานข้อมูลและพยานหลักฐานสำหรับดำเนินคดีทำได้รวดเร็วขึ้น
นายกิตติวัฒน์กล่าวว่า การปราบปรามธุรกิจนอมินีจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงาน เนื่องจากแต่ละหน่วยงานมีอำนาจหน้าที่และฐานข้อมูลแตกต่างกัน การบูรณาการข้อมูลจะช่วยให้สามารถตรวจสอบความผิดปกติตั้งแต่ต้นทาง ขยายผลถึงผู้เกี่ยวข้อง และดำเนินการตามกฎหมายได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะสนับสนุนข้อมูลด้านนิติบุคคลและทำงานร่วมกับกระทรวงมหาดไทยและหน่วยงานพันธมิตรอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการใช้คนไทยเป็นนอมินีหรือใช้ช่องว่างทางกฎหมายแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ