ได้เวลา Go Green

คอลัมน์ สามัญสำนึก โดย พิเชษฐ์ ณ นคร

สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติที่ถูกทำลายหรือทำให้เสื่อมโทรมลงโดยน้ำมือมนุษย์ คือสาเหตุหลักของภาวะโลกร้อนและสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป น้ำท่วม ร้อนแล้งรุนแรงขึ้น อย่างเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ปลายปี 2554 หรือล่าสุดน้ำล้นทะลักเขื่อนแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี จนน่าห่วงว่าจะหนักหนาสาหัสขึ้นเรื่อย ๆ

นโยบายส่งเสริมสำนักงานสีเขียว (Green Office) โครงการส่งเสริมการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม Green Production โครงการโรงแรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green Hotel) อุทยานแห่งชาติสีเขียว (Green National Park) เมืองสิ่งแวดล้อมยั่งยืน (Green City) ที่กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมขับเคลื่อนผลักดันต่อเนื่อง โดยรับสมัครหน่วยงานภาครัฐและเอกชนเข้าร่วมโครงการ จึงได้รับการตอบรับจากส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชนเพิ่มมากขึ้น

เป็นหนึ่งในมาตรการส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ภายใต้ยุทธศาสตร์ประเทศการเจริญเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม หรือการเติบโตสีเขียว (Green Growth) กับยุทธศาสตร์ 20 ปี ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยหน่วยงาน องค์กรใดได้คะแนนผ่านเกณฑ์จะได้รับรางวัล G-Green เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ยกตัวอย่าง การให้การรับรอง Green Office ซึ่งกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมได้จัดทำโครงการนำร่องที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมาตั้งแต่ปี 2557 เริ่มตั้งแต่การพัฒนาเกณฑ์ การทดสอบเกณฑ์ การประเมินผลอาคารสำนักงานที่เข้าเกณฑ์ ฯลฯ ในระดับที่เข้มงวดเข้มข้น สัญลักษณ์ G-Green จึงสามารถการันตีได้ถึงเจตนารมณ์ในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

แต่เหนือสิ่งอื่นใดคือต้องทำจริงและเกิดผล ถ้าถามถึงคำนิยามของสำนักงานสีเขียว กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้คำจำกัดความว่า หมายถึง สำนักงาน และกิจกรรมต่าง ๆ ภายในสำนักงานที่ส่งผลกระทบต่อ

สิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด โดยใช้ทรัพยากรและพลังงานอย่างรู้คุณค่า มีแนวทางในการจัดการของเสียอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังหมายความรวมถึงการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

รางวัลอาจเป็นเครื่องจูงใจอยู่บ้าง แต่หน่วยงานรัฐ กับภาคเอกชนที่เข้าร่วมโครงการส่วนใหญ่ตระหนักและเห็นความสำคัญในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมเพื่อคนรุ่นหลังพิจารณาตัวชี้วัดหลาย ๆ ด้าน จากฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ ต้องยอมรับว่าสถานการณ์สิ่งแวดล้อมของไทยเวลานี้น่าห่วง อย่างคุณภาพอากาศ ผลการตรวจวัดปริมาณฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 10 ไมครอน (PM10) พบปริมาณสูงกว่าค่ามาตรฐาน 21 จังหวัด จาก 31 จังหวัดที่มีการตรวจวัด

ส่วนคุณภาพน้ำ กรมควบคุมมลพิษติดตามตรวจสอบแหล่งน้ำผิวดินสายหลักทั่วประเทศปี 2559 จำนวน 65 แหล่งน้ำ พบว่ามีคุณภาพน้ำอยู่ในเกณฑ์ดี ร้อยละ 34 พอใช้ร้อยละ 46 และเสื่อมโทรม ร้อยละ 20 คุณภาพน้ำทะเลชายฝั่งทั่วประเทศ ตลอดความยาว 2,800 กม. ทั้งอ่าวไทย อันดามัน จากการตรวจสอบ 202 จุด คุณภาพน้ำทะเลอยู่ในเกณฑ์ดีมาก ร้อยละ 1 ดี ร้อยละ 60 พอใช้ ร้อยละ 30 เสื่อมโทรม ร้อยละ 7 และเสื่อมโทรมมาก ร้อยละ 2

สถานการณ์ทรัพยากรธรรมชาติ ปี 2559 ประเทศไทยมีพื้นที่ป่าไม้ 102.17 ล้านไร่ หรือร้อยละ 31.58 ของพื้นที่ประเทศ เทียบกับปี 2558 พื้นที่ป่าไม้ 102.24 ล้านไร่ หรือร้อยละ 31.60 ลดลง 66,176.79 ไร่ ป่าอนุรักษ์ 443 แห่ง 106,089.65 ตร.กม. ป่าสงวนแห่งชาติ 1,221 แห่ง เนื้อที่ 230,280.65 ตร.กม. หรือคิดเป็นร้อยละ 44.87 ของพื้นที่ประเทศ ขณะที่่ป่าที่ถูกบุกรุก ปี 2559 มี 106,283.44 ไร่ ลดลงจากปี 2558 ที่มีพื้นที่บุกรุก 147,057 ไร่

ชี้ให้เห็นว่าถึงเวลาต้อง Go Green เร่งฟื้นฟูเยียวยา ควบคู่กับดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ป่า ดิน แหล่งน้ำ คุณภาพอากาศ ฯลฯ ครั้งใหญ่ ไม่ให้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมถูกทำลายเสื่อมโทรมลงกว่านี้ มิฉะนั้น ภัยพิบัติทางธรรมชาติจะเกิดขึ้นถี่และรุนแรงยิ่งกว่าที่ผ่านมา