ไทยได้อะไรจากคลื่นสีน้ำเงินในสหรัฐ

คอลัมน์ : ส่องโลก มองไทย
ผู้เขียน : ดร.ปิยศักดิ์ มานะสันต์
[email protected]

ผลการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ ต้นเดือน พ.ย. ที่ผ่านมาเป็นคลื่นสีน้ำเงิน (Blue Wave) แรงกว่าที่คาด พรรคเดโมแครตชนะทั้งสองสภาอย่างขาดลอย ตลาดการเงินตอบรับทันที ดอลลาร์อ่อนค่า อัตราผลตอบแทนพันธบัตรลดลง ราคาน้ำมันร่วงแรง แต่สองวันต่อมาตลาดหุ้นกลับเผชิญแรงขายหนักในกลุ่มเทคโนโลยี ผู้เขียนเห็นว่าผลการเลือกตั้งครั้งนี้ส่งแรงกระเพื่อมต่อเศรษฐกิจโลกผ่านห้าช่องทาง และมีนัยต่อไทยอีกสามประการ

ช่องทางแรกคือการเมือง แม้เดโมแครตจะครองเสียงข้างมาก แต่ยังไม่ถึงสองในสามที่จะลบล้างสิทธิยับยั้งกฎหมาย (Veto) ซึ่งต้องใช้ 290 เสียงในสภาผู้แทนฯ และ 67 เสียงในวุฒิสภา ประธานาธิบดีทรัมป์จึงยังสามารถเป็น “Mr.Veto” ขัดขวางร่างกฎหมายของสภาได้ ภาพสองปีข้างหน้าจึงเป็นภาวะกฎหมายติดขัด (Gridlock) จุดปะทะแรกคืองบประมาณชั่วคราวที่หมดอายุวันที่ 11 ธ.ค. ก่อนสภาใหม่เข้ารับตำแหน่งวันที่ 3 ม.ค.

ที่น่าสนใจคือ ผลการเลือกตั้งในสหรัฐ บราซิล และอิสราเอล ที่ฝ่ายขวาแพ้เลือกตั้งทั้งสามประเทศ ไม่ได้ชี้ว่าฝ่ายขวาล่มสลาย แต่สะท้อนว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงโทษปัญหาค่าครองชีพและสงคราม มากกว่าจะเลือกตามอุดมการณ์ นโยบายประชานิยมทางเศรษฐกิจ ทั้งการกีดกันการค้าและแรงกดดันทางการคลัง จึงน่าจะยังอยู่ดำเนินต่อไป

ช่องทางที่สอง คือบทบาทของสหรัฐบนเวทีโลก ต้นทุนในการใช้อำนาจสูงขึ้นมาก ทั้งจากหนี้สาธารณะรวมราว 127% ของ GDP และการขาดดุลการคลังราว 6% ของ GDP ทำให้กระสุนทางการเงินเหลือน้อย คลังอาวุธจริงก็ร่อยหรอ และผลเลือกตั้งที่บ่งชี้ว่าประชาชนส่งสัญญาณชัดว่าไม่เอาสงครามที่ดันราคาน้ำมัน ผู้เขียนจึงมองว่าความขัดแย้งกับอิหร่านมีโอกาสคลี่คลายผ่านการเจรจา

ช่องทางที่สาม เป็นประเด็นนโยบายเกี่ยวกับการก่อสร้าง Data Center ที่ถูกนำไปเป็นประเด็นหาเสียงใน 13 รัฐ และฝ่ายสนับสนุนแพ้แทบทุกแห่ง ผู้ว่าการรัฐคนใหม่ในเท็กซัส จอร์เจีย และโอไฮโอ ล้วนหาเสียงเรื่องการระงับหรือกำหนดเงื่อนไขการก่อสร้าง ผู้เขียนประเมินว่าการก่อสร้างที่ล่าช้าบวกกับความมั่งคั่งที่ลดลง (Wealth Effect) อาจฉุด GDP สหรัฐ ปี 2027 ราว 0.2 จุด แต่เศรษฐกิจยังโตได้ราว 2% เพราะกำลังการผลิตปี 2027 ราวสามในสี่อยู่ระหว่างก่อสร้างแล้ว ความเสี่ยงจริงจึงกระจุกอยู่ในปี 2028

ช่องทางที่สี่ คือนโยบายการเงินการคลัง ตลาดแรงงานสหรัฐยังร้อนแรง การจ้างงานนอกภาคเกษตรเดือนตุลาคมเพิ่มขึ้น 165,000 ตำแหน่ง สูงกว่าที่ตลาดคาดราว 65,000 ตำแหน่ง อัตราว่างงานลดลงเป็น 4.1% ผู้เขียนจึงยังคาดว่าธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) จะขึ้นดอกเบี้ยอีก 25 bps ในเดือนธันวาคม และอีก 25 bps ในไตรมาสแรกปี 2027 ราคาน้ำมันที่ลดลงช่วยให้รอบขึ้นดอกเบี้ยจบเร็วขึ้น แต่ยังไม่เปิดทางให้ลดดอกเบี้ยในระยะใกล้ ภาวะกฎหมายติดขัดสามารถหยุดมาตรการลดภาษีก้อนใหม่ได้ แต่ไม่ได้ลดการขาดดุลเดิมที่คาดว่าจะอยู่ที่ 6.2% ของ GDP ในปี 2026 และ 6.4% ในปี 2027-2028

ช่องทางที่ห้า คือตลาดการเงิน ผู้เขียนมองกรอบอัตราผลตอบแทนพันธบัตร 10 ปีถึงสิ้นปีที่ 4.8-5.1% ราคาน้ำมันดิบเบรนต์ (Brent) จะลดลงต่อแต่ไม่กลับสู่ระดับก่อนสงคราม โดยคาดเฉลี่ย 90 และ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในปีนี้และปีหน้าตามลำดับ ดอลลาร์จะอ่อนค่าลงช้า ๆ ในกรอบ กลยุทธ์ที่เหมาะสมจึงไม่ใช่การหนีออกจากตลาด แต่เป็นการทยอยสะสมทองคำ ขยายอายุการลงทุนในพันธบัตรไปที่ 7-10 ปี และหมุนจากหุ้นกลุ่มผู้สร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI ไปสู่หุ้นคุณภาพ

สำหรับไทย นัยยะประเด็นแรกคือราคาน้ำมันที่ลดลงเป็นผลบวกหลัก ประกอบกับการนำเข้าสินค้าทุนในปีหน้าที่ลดลงหลังจากเร่งนำเข้าในปีนี้ จะทำให้ดุลบัญชีเดินสะพัดพลิกจากขาดดุล 0.4% ของ GDP ในปี 2026 เป็นเกินดุล 0.4% ในปี 2027 และเงินเฟ้อลดลงจาก 1.9% เหลือ 1.2% ซึ่งช่วยหนุนกำลังซื้อของครัวเรือน

ประเด็นที่สอง คือห่วงโซ่อุปทาน AI (AI Supply Chain) ที่มีทั้งความเสี่ยงและโอกาส การส่งออกไทยปีนี้ที่คาดโต 20.0% ได้แรงหนุนจากสินค้าไฮเทคที่เชื่อมกับ AI หาก Data Center ในสหรัฐสร้างช้าลง การส่งออกปี 2027 ที่คาดโต 4.0% มีความเสี่ยงขาลง แต่ในอีกด้านไทยมีโอกาสรับเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ที่ย้ายออกจากสหรัฐ คำขอรับส่งเสริมการลงทุน 9 เดือนแรกของปีนี้สูงถึง 1.707 ล้านล้านบาท โดยเป็นกิจการดิจิทัลเกิน 1.17 ล้านล้านบาท

ประเด็นที่สามคือดอกเบี้ยและค่าเงิน Fed ที่ยังเข้มงวดจะพยุงดอลลาร์ในระยะสั้น เงินบาทจึงน่าจะผันผวนในกรอบ โดยคาดเฉลี่ย 33.6 บาทต่อดอลลาร์ในปี 2027 ขณะที่ ธปท. น่าจะคงดอกเบี้ยนโยบายที่ 1.00% และหากสภาคองเกรสจำกัดการใช้ภาษีศุลกากรได้จริง ก็จะเป็นผลบวกต่อผู้ส่งออกไทยในระยะกลาง

กล่าวโดยสรุป คลื่นสีน้ำเงินครั้งนี้ทำให้อเมริกาติดหล่มในบ้านและถอยจากเวทีโลก โลกได้สงครามที่เบาลงและการขาดดุลที่ไม่บานปลาย แต่ต้องแลกกับการเติบโตจาก AI ที่อาจช้าลงและดอกเบี้ยที่ยังไม่ลดเร็ว สำหรับไทยนี่คือจังหวะที่ต้องเก็บเกี่ยวประโยชน์จากน้ำมันราคาถูกลง พร้อมเตรียมพื้นที่รับการลงทุนที่กำลังมองหาบ้านใหม่