เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
“ศุภจี” คอนเฟิร์ม “อนุทิน” พบ “ทรัมป์” 17 พ.ย. พร้อมลงนามแถลงการณ์ร่วม ART ไทย-สหรัฐ
Economic “ศุภจี” คอนเฟิร์ม “อนุทิน” พบ “ทรัมป์” 17 พ.ย. พร้อมลงนามแถลงการณ์ร่วม ART ไทย-สหรัฐ
ตลท.สั่ง SP 6 หุ้น หลังผู้สอบบัญชีไม่ให้ข้อสรุปงบ Q3/69 จ่อขึ้น CS หุ้น CIG-TPOLY
Finance ตลท.สั่ง SP 6 หุ้น หลังผู้สอบบัญชีไม่ให้ข้อสรุปงบ Q3/69 จ่อขึ้น CS หุ้น CIG-TPOLY
“สารหนู” ข้ามพรมแดนแม่น้ำสาย “มรดกพิษ 100 ปี” เหมืองแรร์เอิร์ธ
เศรษฐกิจภูมิภาค “สารหนู” ข้ามพรมแดนแม่น้ำสาย “มรดกพิษ 100 ปี” เหมืองแรร์เอิร์ธ
รัฐบาล โต้เฟคนิวส์ ครม.ไม่เคยไฟเขียว ‘จีน’ นำขยะอิเล็กทรอนิกส์เข้ามาทิ้ง
Politics รัฐบาล โต้เฟคนิวส์ ครม.ไม่เคยไฟเขียว ‘จีน’ นำขยะอิเล็กทรอนิกส์เข้ามาทิ้ง
ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 300 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,950 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) ปรับลง 300 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,950 บาท
ตลท.ขึ้น CB หุ้น PRECHA-TCMC พร้อมเพิ่มเหตุ TNDT ผิดนัดหนี้ ส่วน MONO ยังไม่พ้นเกณฑ์
Finance ตลท.ขึ้น CB หุ้น PRECHA-TCMC พร้อมเพิ่มเหตุ TNDT ผิดนัดหนี้ ส่วน MONO ยังไม่พ้นเกณฑ์
ทองดิ่งทำ New Low ปีนี้ สัปดาห์เดียวร่วง 185 เหรียญ เสี่ยงปรับฐานต่อ
Finance ทองดิ่งทำ New Low ปีนี้ สัปดาห์เดียวร่วง 185 เหรียญ เสี่ยงปรับฐานต่อ
PTG ลุยธุรกิจโรงคัดแยกขยะ-ปั้น RDF ป้อนอุตสาหกรรม 
Economic PTG ลุยธุรกิจโรงคัดแยกขยะ-ปั้น RDF ป้อนอุตสาหกรรม 
แนวโน้มราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) บทวิเคราะห์โดย YLG Bullion
Finance แนวโน้มราคาทองวันนี้ (16 พ.ย. 69) บทวิเคราะห์โดย YLG Bullion
ทิศทางดอกเบี้ยไทยปี 2570 : ปัจจัยใดจะกำหนดทิศทางนโยบายการเงิน
Finance ทิศทางดอกเบี้ยไทยปี 2570 : ปัจจัยใดจะกำหนดทิศทางนโยบายการเงิน
ดูทั้งหมด

“สารหนู” ข้ามพรมแดนแม่น้ำสาย “มรดกพิษ 100 ปี” เหมืองแรร์เอิร์ธ

16 พ.ย. 2569 | 10:17น.

วิกฤตสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสาย จ.เชียงราย จากกิจกรรมเหมืองทองคำและแรร์เอิร์ธในรัฐฉาน เมียนมา นักวิชาการเตือนแม้ปิดเหมืองวันนี้ สารพิษยังตกค้างในตะกอนดินอีกนับศตวรรษ เสี่ยงปนเปื้อนห่วงโซ่อาหาร กระทบสุขภาพประชาชน สินค้าเกษตร ขณะที่ภาคเอกชนจังหวัดเชียงรายหวั่นสารพิษฉุดท่องเที่ยวสะดุด พลาดเป้า Wellness City

ผศ.ดร.ว่าน วิริยา อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า สถานการณ์มลพิษในลุ่มน้ำสาย ณ ปัจจุบัน เกินเลยความรุนแรงไปมากแล้ว ต่อให้มีคำสั่งปิดเหมืองแร่ทุกแห่งในฝั่งรัฐฉาน ประเทศเมียนมาได้ 100% ตั้งแต่วันนี้ ในอีก 100 ปีข้างหน้า สารหนูก็จะยังคงตกค้างและสะสมอยู่ในแผ่นดินใต้ท้องน้ำสาย ไม่หายไปไหน

“สารหนู (Arsenic) ซึ่งเป็นธาตุโลหะหนักอนินทรีย์ จะไม่มีวันระเหยหรือย่อยสลายไปตามกาลเวลา แต่มันจะจับตัวแน่นอยู่กับตะกอนดินใต้ท้องน้ำ (Sedimentation) ปริมาณมหาศาล และจะถูกกวนให้ฟุ้งกระจายกลับเข้าสู่ระบบชลประทานและน้ำดิบทำประปาทุกครั้งที่มีฤดูน้ำหลากหรือกระแสน้ำไหลแรง” ผศ.ดร.ว่าน กล่าว

ผศ.ดร.ว่าน กล่าวต่อว่า ดัชนีความขุ่นของแม่น้ำสายที่พุ่งสูงจากอดีตที่ 1,000–2,000 NTU ล่าสุด ขึ้นไปเกิน 14,000 NTU ซึ่งชัดเจนว่า ตะกอนดินเหนียวปนเปื้อนเคมีจำนวนมหาศาลที่ถูกชะล้างลงมา มาจากกิจกรรม “เหมืองแร่หายาก (Rare Earth) ตามแนวลำน้ำ และเหมืองที่ซ่อนอยู่ภายในผืนป่าดิบ” ซึ่งเหมืองแร่หายาก (Rare Earth) ที่ตั้งอยู่ในทุกแนวลุ่มน้ำในเขตรัฐฉาน คาดว่ามีจำนวนกว่า 3,000 แห่ง

“จากการประสานงานและรับข้อมูลเชิงลึกจากเครือข่ายกลุ่มชาติพันธุ์ในเมียนมา (อาทิ คะฉิ่น, ฉาน, กะเหรี่ยง) ที่ร่วมทำงานด้านสิ่งแวดล้อมกับเรา ให้ข้อมูลว่า ต้นตอหลักของมลพิษข้ามแดนครั้งนี้มาจาก อุตสาหกรรมเหมืองทองคำและเหมืองแร่หายาก (Rare Earth) ในพื้นที่รัฐฉาน ประเทศเมียนมา โดยเฉพาะเหมืองแร่ที่ตั้งอยู่ประชิดชายแดนอำเภอแม่สาย มีการทำเหมืองทองภายในผืนป่าดิบ ไม่ได้มีแค่เหมืองตามแนวลำน้ำสายเท่านั้น” ผศ.ดร.ว่าน กล่าว

ผศ.ดร.ว่าน วิริยา

ทั้งนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับแม่น้ำสายอื่นๆ เช่น แม่น้ำกก ที่แม้จะพบสารหนูเกินมาตรฐานประมาณ 1-2 เท่าตามฤดูกาล หรือแม่น้ำสาละวินที่เกินเกณฑ์ 3-5 เท่าตามธรรมชาติ แต่แม่น้ำสาย กลับเป็นจุดที่มีความเข้มข้นรุนแรงที่สุด เพราะที่ตั้งของเหมืองแร่อยู่ประชิดชายแดนไทยและอิทธิพลของสารพิษไหลตรงเข้าสู่ชุมชนโดยไม่มีระยะหน่วงทางธรรมชาติเลย

ผศ.ดร.ว่าน กล่าวว่า ประชาชนในพื้นที่ หากเลี่ยงได้ ควรหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำ ใช้บริการน้ำ หรือบริโภคสัตว์น้ำและพืชผักที่มาจากลุ่มแม่น้ำสาย โดยให้หันไปใช้ทางเลือกอื่นชั่วคราว หรือหากเลี่ยงไม่ได้จริงๆ ควรลดความถี่ในการบริโภคลงให้เหลือน้อยที่สุด (เช่น อาทิตย์ละ 1 ครั้ง) เพื่อลดการสะสมของโลหะหนักในร่างกาย

“แม้แต่เราที่อยู่เชียงใหม่ ข้าวหรือผักที่เราซื้อกิน เราก็ไม่รู้เลยว่ามาจากแหล่งนี้หรือไม่ ทุกคนจึงมีโอกาสเสี่ยงได้รับสารพิษนี้เช่นกัน แต่ชาวบ้านในพื้นที่จะเสี่ยงที่สุดเพราะอยู่ใกล้ชิดและรับสารพิษสะสมตลอดเวลา” ผศ.ดร.ว่าน กล่าวและว่า

เมื่อสารพิษอยู่ยาวนานเป็นร้อยปี มันจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศท้องถิ่นอย่างสมบูรณ์ ดินในแถบนั้นจะกลายเป็นดินปนเปื้อนโลหะหนัก ข้าวที่ปลูก พืชผักผักต่างๆ ปลาในลุ่มน้ำสายจะกลายเป็นอาหารที่มีสารพิษเจือปนไปตลอด ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจชุมชน สินค้าเกษตรในพื้นที่ ซึ่งอาจถูกปฏิเสธจากตลาดภายนอก เพราะประเด็นความปลอดภัยในระยะยาว

ผศ.ดร.ว่าน ยังได้สะท้อนภาพอนาคตที่น่าห่วงในระยะ 1-2 ปีข้างหน้าว่า หากสถานการณ์ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน ระบบนิเวศของแม่น้ำสายจะยิ่งรวนหนักกว่าเดิม ความหลากหลายทางชีวภาพจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะปลาบางสายพันธุ์อาจสูญหายไปหรือหาพบได้ยากยิ่งขึ้น ชาวบ้านจะมีผลกระทบมากขึ้น เนื่องจากสภาพน้ำและห่วงโซ่อาหารเต็มไปด้วยการสะสมของโลหะหนัก ที่นับวันจะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ ทำให้การเยียวยาหรือฟื้นฟูแม่น้ำให้กลับคืนสู่สภาพเดิมในอนาคตกลายเป็นเรื่องที่ยากยิ่งขึ้นไปอีก 

ขณะที่ภาคเอกชนจังหวัดเชียงรายแสดงความกังวลต่อสถานการณ์สารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย เนื่องจากจังหวัดเชียงรายมีจุดแข็งด้านการท่องเที่ยว ซึ่งหอการค้าและหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวมุ่งเน้นการเติบโตเชิงคุณภาพ และการส่งออกสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ด้าน Wellness

นายภาคภูมิ ผลพิสิษฐ์ ประธานหอการค้าเชียงราย เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ปัญหาดังกล่าวเป็นประเด็นที่ต้องเร่งแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม เพราะอาจส่งผลต่อภาพลักษณ์และความเชื่อมั่นด้านการท่องเที่ยว การพัฒนาเศรษฐกิจของจังหวัด โดยเฉพาะเป้าหมายการยกระดับเชียงรายสู่เมืองท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Wellness) และการดึงดูดนักท่องเที่ยวคุณภาพ ซึ่งจำเป็นต้องมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพและความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว ที่อาจเป็นข้อจำกัดต่อการขยายตลาดนักท่องเที่ยวคุณภาพในอนาคต

นายภาคภูมิ ผลพิสิษฐ์

แท็กที่เกี่ยวข้อง

สารหนู แม่น้ำสาย