ศาลปค.สูงสุดสั่งเพิกถอนคำสั่งกทม. ‘วัฒนา เมือสุข’ไม่ต้องชดใช้ซื้อรถ-เรือดับเพลิง 1,296 ล้าน

ศาลปกครองสูงสุดพิพากษายืน สั่งเพิกถอนคำสั่งกทม. ให้ ‘วัฒนา เมืองสุข’ อดีต รมว.พาณิชย์ ชนะคดี ไม่ต้องชดใช้ซื้อรถ-เรือดับเพลิง 1,296 ล้านให้กับกทม. ชี้ไม่เกี่ยวข้องโดยตรง แค่เป็นผู้กำหนดนโยบาย

เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2561 ศาลปกครองสูงสุด มีคำพิพากษายืนตามศาลปกครองกลาง สั่งเพิกถอนคำสั่ง กทม.ที่ให้วัฒนา เมืองสุข อดีต รมว.พาณิชย์ ชนะคดีไม่ต้องชดใช้เงินจำนวน 1,296,794,910.27 บาท ให้กับ กทม. กรณีเกิดความเสียหายการทุจริตการซื้ออุปกรณ์บรรเทาสาธารณภัย จากบริษัท สไตเออร์ เดมเลอร์ พุค สเปเชียล ฟาห์รซอยก์ จํากัด ประเทศออสเตรีย เมื่อปี 2547 เนื่องจากเห็นว่า แม้ในขั้นตอนการทำการค้าต่างตอบแทน นายวัฒนา ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็น รมว.พาณิชย์ในขณะนั้น จะเข้าร่วมประชุม ครม.เมื่อ 22 มิ.ย.2547 และ ครม.มีมติรับหลักการโครงการจัดซื้อรถ-เรือดับเพลิง อุปกรณ์บรรเทาสาธารณภัยตามที่ กทม.เสมอ โดยมีเงื่อนไขทำการค้าต่างตอบแทน ร้อยละ100 โดยมอบให้ กระทรวงพาณิชย์ไปดำเนินการ ซึ่งนายวัฒนารับที่จะไปดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ของกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ โดยที่การทำการค้าต่างตอบแทน เป็นหน้าที่ความรับผิดชอบของกรมการค้าต่างประเทศ นายวัฒนาซึ่งเป็นรมว.พาณิชย์มีหน้าที่กำหนดนโยบาย ควบคุมดูแลเจ้าหน้าที่ให้ปฏิบัติตามนโยบาย ไม่ได้มีหน้าที่ทำการค้าต่างตอบแทนเอง จึงไม่ต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดจากการทำการค้าต่างตอบแทนดังกล่าว

นอกจากนี้ ไม่ปรากฏข้อเท็จจริงที่แสดงให้เห็นว่า การกำหนดให้สินค้าในการทำการค้าต่างตอบแทน เป็นไก่ต้มสุก ตามมติ ครม.เมื่อ 22 มิ.ย.2547 เป็นผลมาจากการผลักดันของนายวัฒนา จึงไม่อาจฟังได้ว่า นายวัฒนามีส่วนต้องรับผิดชอบในการกำหนดสินค้าส่งออกเป็นไก่ต้มสุก

ส่วนที่อ้างว่า นายวัฒนาตอบข้อหารือของนายโภคิน พลกุล รมว.มหาดไทย ในขณะนั้น ตามหนังสือก.พาณิชย์ ด่วนที่สุดที่ 0311/2547 ลงวันที่ 2 พ.ย.2547 ว่า แม้ กทม.ได้ดำเนินการซื้อขายรถดับเพลิงกับผู้ขายไปก่อนการทำการค้าต่างตอบแทนแล้ว แต่เมื่อกรมการค้าต่างประเทศ ได้ทำการค้าต่างตอบแทนกับบริษัท สไตเออร์ เดมเลอร์ พุค สเปเชียล ฟาห์รซอยก์ จํากัด ผู้ขายสินค้ากับ กทม. ก็ให้ กทม.ทำสัญญาจัดซื้อรถดับเพลิง เพื่อป้องกันความผิดพลาดจากการทำสัญญาต่างตอบแทนนั้น เห็นว่า นายวัฒนาตอบข้อหารือไปยังนายโภคิน หลังจากการที่ กทม.ได้ทำสัญญาจัดซื้อรถดับเพลิงไปแล้ว และหลังจากที่ กรมการค้าต่างประเทศได้ทำสัญญาการค้าตอบแทนไปแล้วเช่นกัน การตอบข้อหารือดังกล่าวของวัฒนาจึงไม่ได้การกระทำที่เป็นเหตุให้ กทม.ต้องซื้อรถ-เรือดับเพลิงแพงกว่าปกติ

ส่วนที่อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศในขณะนั้นลงนามในสัญญาการค้าต่างตอบแทน โดยไม่ได้กำหนดว่าห้ามส่งออกไก่ต้มสุกไปยังประเทศญี่ปุ่น เห็นว่า การทำการค้าต่างตอบแทน เป็นอำนาจของอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ ไม่ใช่อำนาจหน้าที่ของนายวัฒนา สอดคล้องกับที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง มีคำวินิจฉัยคดีนายวัฒนา เป็นจำเลยที่ 3 ว่า พยานหลักฐานยังฟังไม่ได้ว่าเป็นการปฏิบัติหน้าที่หรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ อันเป็นเอื้อประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น กรณีนี้จึงไม่อาจรับฟังได้ว่า การกระทำของนายวัฒนาเป็นการกระทำจงใจหรือประมาทเลินเล่นอย่างร้ายแรง จนทำให้ กทม. เกิดความเสียหาย ดังนั้นนายวัฒนาไม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมให้กับกทม. ตาม มาตรา 10 วรรคหนึ่ง ประกอบ มาตรา 8 วรรคหนึ่ง ตาม พ.ร.บ.การรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ 2539

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในการนัดอ่านคำพิพากษาคดีดังกล่าว คู่กรณีทั้งสองฝ่าย โดยเฉพาะนายวัฒนา เมืองสุข ไม่ได้เดินทางมาฟังคำพิพากษาตามหมายนัดแต่อย่างใด

รายละเอียดโปรดอ่านจากคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขแดงที่ อ.1010/2561 ฉบับเต็มที่นี่