“ท่องเที่ยว” ปีนี้ที่ว่าแย่ ใคร ๆ ก็บอกว่าปีหน้า “แย่กว่า”
คอลัมน์ ชั้น 5 ประชาชาติ ณัฏฐ์พิชญ์ วงษ์สง่า [email protected]
ย้ำชัดเจนจากคำแถลงของ “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” นายกรัฐมนตรี หลังจากมีคณะรัฐมนตรีใหม่แล้วว่า วิกฤตเศรษฐกิจที่เรากำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้จะไม่หายไปได้ในเร็ววัน ทุกคนต้องยอมรับความเป็นจริงว่า เราคงจะต้องทนทุกข์กับวิกฤตนี้ไปจนถึงปลายปีหน้า
เหตุผลก็คือ เศรษฐกิจของประเทศไทยพึ่งพานักท่องเที่ยวจากทั่วโลก และทำการค้ากับทุกประเทศทั่วโลกเช่นกัน ดังนั้น เศรษฐกิจไทยจะกลับมาเป็นปกติได้ก็ต่อเมื่อประเทศอื่น ๆ ที่เป็นประเทศเป้าหมายด้านการท่องเที่ยว และประเทศคู่ค้าก็ต้องกลับมาสู่ภาวะปกติด้วยเช่นกัน
กล่าวสำหรับภาคธุรกิจท่องเที่ยวนั้น ผู้เขียนมีโอกาสได้พูดคุยกับผู้บริหารในหลาย ๆ องค์กรที่เกี่ยวข้อง ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า วิกฤตโควิด-19 ครั้งนี้หนักหนาสาหัสนัก และไม่เชื่อว่าสถานการณ์จะกลับมาดีขึ้นได้ในช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมนี้ หรือปลายปีนี้ ซึ่งเป็นไฮซีซั่นของธุรกิจท่องเที่ยวไทยแน่นอน
โดย “นิตินัย ศิริสมรรถการ” ผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย หรือ ทอท. ผู้บริหารสนามบินหลัก ๆ ของไทยบอกว่า ปกติช่วง “เวลาทอง” ที่สามารถทำรายได้จากการเดินทางของนักท่องเที่ยวทั่วโลก คือ ช่วงเดือนตุลาคม, พฤศจิกายน, ธันวาคม และมกราคม รวม 4 เดือน
นั่นหมายความว่า ถ้าดูจากสถานการณ์ในเวลานี้ ช่วง “เวลาทอง” ปีนี้ต่อเนื่องถึงมกราคมปีหน้า คือ ตุลาคม-ธันวาคม 2563 และมกราคม 2564 ประเทศไทยไม่มีโอกาสต้อนรับนักท่องเที่ยวเป็นจำนวนมาก ๆ เหมือนปี 2562 ที่ผ่านมาแน่นอน
เพราะแม้ว่าประเทศไทยจะเปิดให้มีการเดินทางระหว่างประเทศได้ แต่เชื่อว่าจะเป็นรูปแบบ travel bubble เป็นหลัก คือ เปิดรับเฉพาะกลุ่มเท่านั้น หรือมีจำนวนเพียงแค่ไม่กี่พันคนต่อวัน ส่วนนักท่องเที่ยวทั่วไป (leisure) หรือกรุ๊ปทัวร์นั้นคงต้องรอลุ้นกันปีหน้า
หรือหากโชคดีเกิดมีวัคซีนโควิดออกมาในช่วงต้นปีหน้า ก็เชื่อว่าไม่ได้ช่วยอะไรมาก เพราะเลยช่วง “เวลาทอง” ของการเดินทางท่องเที่ยวไปแล้ว
และที่สำคัญบรรดาสายการบินต่าง ๆ ก็ยังไม่กลับมาให้บริการเหมือนเดิมได้ โดยเฉพาะเส้นทางบินระหว่างประเทศ
ด้วยเหตุผลทั้งหลายทั้งปวงนี้จึงมั่นใจว่าปี 2564 จะเป็นปีที่สถานการณ์โดยรวมจะยิ่งแย่กว่าปีนี้
พร้อมคาดการณ์ว่า เชื่อว่าสถานการณ์ต่าง ๆ จะเริ่มกลับมาดีขึ้นในช่วงต้นปี 2565 และกลับมาเป็นปกติเท่ากับปี 2562 ได้ในช่วงประมาณตุลาคม 2565
การคาดการณ์แนวโน้มดังกล่าวนี้สอดรับกับการคาดกาณ์ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) โดยก่อนหน้านี้ “ยุทธศักดิ์ สุภสร” ผู้ว่าการ ททท. ได้คาดว่าประเทศไทยจะมีรายได้จากภาคธุรกิจท่องเที่ยวรวมในปีนี้ประมาณ7.42 แสนล้านบาท จากมูลค่ารวมที่ 3 ล้านล้านบาทในปี 2562 ที่ผ่านมา
พร้อมประเมินว่า สำหรับปี 2564 นั้น สถานการณ์เลวร้ายที่สุดคือประเทศยังไม่เปิดรับนักท่องเที่ยวทั่วไปในระยะเวลาอันใกล้นี้ จะทำให้รายได้จากการท่องเที่ยวของไทยลดเหลือเพียง 6.75 แสนล้านบาท หรือลดลงจากตัวเลขคาดการณ์ของปีนี้ลงไปอีกราว 9%
แต่ถ้าหากรัฐบาลเปิดประเทศให้นักท่องเที่ยวทั่วไปเดินทางเข้ามาได้เร็วอาจจะทำให้รายได้ท่องเที่ยวของไทยในปีหน้าอยู่ที่ราว 1.52 ล้านล้านบาท หรือเติบโตจากตัวเลขคาดการณ์ในปีนี้ได้เท่าตัว
ขณะที่ผู้ประกอบการเอกชนส่วนใหญ่ต่างประเมินในทิศทางเดียวกันว่า วิกฤตโควิด-19 นี้น่าจะลากยาวไปอีกนาน เพราะแม้ว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิดในประเทศไทยจะดีขึ้น แต่การระบาดในประเทศต้นทางซึ่งเป็นตลาดเป้าหมายนักท่องเที่ยวหลักของไทยยังคงมีปัญหาที่รุนแรง และมีการกลับมาแพร่ระบาดรอบใหม่อยู่
คำถามคือ ผู้ประกอบการท่องเที่ยวของไทยจะอยู่รอดกันอย่างไร โดยเฉพาะเรื่อง “เงินทุนหมุนเวียน” เพราะธุรกิจไม่มีรายได้ติดต่อกันมาถึง 5-6 เดือนแล้ว
เพราะถึงแม้จะเปิดให้มีการเดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศ แต่ผู้ประกอบการก็ยังไม่สามารถประคับประคองธุรกิจได้มากนัก บางรายยังเลือกปิดตัวต่อเนื่อง บางรายกลับมาเปิดให้บริการแล้วแต่ก็ประสบปัญหา “ขาดทุน” เพราะดีมานด์ในตลาดไม่เพียงพอ
รวมถึงยังไม่สามารถทำ “ราคา” ให้อยู่ในระดับที่เป็นมาตรฐานได้ ที่สำคัญกำลังซื้อของคนไทยยังมีแนวโน้มลดลงด้วย
ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนี้ คือ ผู้ประกอบการที่เคยปิดตัวชั่วคราวบางส่วนได้เลิกจ้างพนักงานและปิดตัวถาวรไปเรียบร้อยแล้ว
ผู้ประกอบการที่อยู่รอดในเวลานี้จึงต้องตั้งสติ ฟิตร่างกายและจิตใจให้แข็งแกร่ง พื่อรับมือกับวิกฤตต่อไป เพราะใคร ๆ ก็บอกว่า ท่องเที่ยวไทยในปีหน้าจะยิ่งแย่กว่าปีนี้!