ครม.โยก ITD สังกัด “พาณิชย์” หวั่นกระทบภารกิจพัฒนาคน-

โยก ITD สังกัดพาณิชย์ ปรับสถานะจากสถาบันการศึกษาเป็นหน่วยงานวิจัยเสริมทัพเจรจาการค้า

ผู้สื่อข่าว”ประชาชาติธุรกิจ” รายงานว่า ผ่านมา 6 เดือนหลังจากที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติให้สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (องค์การมหาชน) หรือ ITD มาสังกัดกระทรวงพาณิชย์จากเดิมสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อส่งเสริมการค้า

ดร.กมลินทร์ พินิจภูวดล ผู้อำนวยการ ITD เปิดเผยถึงความคืบหน้าในการปรับโครงสร้าง ITD ตามมติ ครม.ว่า ขณะนี้ทางผู้บริหารของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังหารือกัน และมีกระบวนการต้องดำเนินการออกพระราชกฤษฎีกา ซึ่งหากร่างเสร็จต้องเสนอให้ ครม.ผ่านความเห็นชอบอีกครั้งหนึ่ง หลังจากนั้นจึงประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป

“ต้องเข้าใจว่าสิ่งที่ ITD ทำเป็นเรื่องเชิงแมคโคร (มหภาค) ที่จะเป็นเครื่องมือนำไปสู่การพัฒนา คำถามคือว่า ถ้าอยู่ภายใต้กระทรวงพาณิชย์ต้องทำตามนโยบายของกระทรวงพาณิชย์ทั้งหมดหรือเปล่า คำตอบคือวัตถุประสงค์ของเราไม่ใช่เพียงแค่นั้น เราทำเรื่องการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD อังค์ถัด) บริบทการค้าเพื่อการพัฒนาอะไรที่กว้างเกินกว่าที่จะอยู่ภายใต้สโคปของกระทรวงพาณิชย์”

ส่วนกรณีที่เดิมทุกคนเห็นว่า ITD วิจัยให้กระทรวงพาณิชย์ก่อนจะไปเจรจาจัดทำความตกลงเปิดเขตการค้าเสรีนั้น ไม่ใช่ภารกิจหลักของ ITD เป็นกิจกรรมช่วงหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ยืนยันว่า ITD ไม่ใช่สถาบันวิจัยแต่เป็นสถาบันการศึกษา ไม่ได้เน้นงานวิจัยแต่เน้นการพัฒนาคน เพื่อบริบทการค้าเพื่อพัฒนา ภารกิจด้านการวิจัยมีการศึกษาอยู่ปีละ 4-5 เรื่อง เช่น การพัฒนาที่ยั่งยืนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างเชิงสถาบัน เป็นต้น ซึ่งถูกนำไปใช้เพื่อการพัฒนา ไม่ได้ทับซ้อนกับหน่วยงานอื่น

รายงานข่าวระบุว่า ITD ตั้งขึ้นจากการประชุมอังค์ถัด ครั้งที่ 10 ที่กรุงเทพฯ เมื่อปี 2000 เป็นองค์กร ลักษณะที่เป็นสถาบันการศึกษา (academic) เดิมทีอยู่กับทบวงมหาวิทยาลัย จากนั้นปรับมาสังกัดอยู่กับกระทรวงศึกษาฯ ภารกิจหลักเป็นเรื่องวิชาการ

อย่างไรก็ตาม เป็นที่น่าสังเกตว่า หากให้ ITD อยู่กระทรวงพาณิชย์ เป็นเรื่องที่ท้าทาย เพราะ ITD มีฐานะเป็นกลาง หากสังกัดกระทรวงศึกษาฯ สามารถหนุนเสริมการทำงานระดับนโยบายได้ แต่หากเป็นหน่วยงานภายใต้สังกัดกระทรวงพาณิชย์แล้วไปทำกิจกรรม เช่น ฝึกอบรมประเทศในอาเซียน อาจจะมีคำถามว่ากระทรวงจะมาฝึกอบรมทำไม

นอกจากนี้ ยังไม่แน่ชัดว่าจะมีการปรับหลักสูตรจากเดิมอย่างไร ซึ่งการสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ และใช้พื้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยถือว่าสิ่งอำนวยความสะดวกพร้อมสำหรับการจัดทำหลักสูตรของ ITD ซึ่งเป็นสถาบันชั้นนำระดับภูมิภาค เช่น หลักสูตร RTPC ( Regional Trade Policy Course) มีผู้บริหารจากประเทศกว่า 20 ประเทศเข้าร่วม จัดมาเป็นปีที่ 3 แล้ว