รถจีนเชอรี่ ถอนตัวจากรัสเซีย ผลจากนโยบายกีดกัน

คอลัมน์ : ออโต เวิลด์ไวด์

แม้ที่ผ่านมา สงครามยูเครนของรัสเซียเริ่มเมื่อปี 2565 ทำให้ผู้ผลิตรถยนต์จีนกลายเป็นผู้ที่ได้รับประโยชน์รายสำคัญ เนื่องจากเข้าไปเติมช่องว่างได้อย่างรวดเร็วที่เกิดจากคู่แข่งระดับโลกพากันอพยพหนีภัยสงครามที่กระทบธุรกิจ ไม่เพียงแต่เรโนลต์ของฝรั่งเศสเท่านั้น แต่อดีตผู้นำตลาดอย่าง ฮุนได มอเตอร์ กรุ๊ป ของเกาหลีใต้ โฟล์กสวาเกน ของเยอรมนี โตโยต้า มอเตอร์ ของญี่ปุ่น ก็ถอนตัวหรือลดสัดส่วนการดำเนินงานในรัสเซีย

การเพิ่มขึ้นของรถยนต์จีนในช่วงสงครามนั้นรวดเร็วอย่างน่าตกใจ จากที่ไม่มีบริษัทใดติดใน 5 อันดับแรกของยอดขายรถยนต์ในรัสเซีย ณ สิ้นปี 2564 แต่ในช่วงปลายปีที่แล้ว เชอรี่ ออโตโมบิล เกรท วอลล์ มอเตอร์ จีลี ออโต และฉางอัน ออโตโมบิล ขึ้นมาอยู่อันดับสองถึงห้า ตามหลังเพียงลาดา แบรนด์รถยนต์รัสเซียชื่อดังที่ผลิตโดย Avtovaz

ซึ่งส่วนแบ่งตลาดรถยนต์จีนในรัสเซียโดยรวมพุ่งสูงขึ้นจากน้อยกว่า 10% เป็นมากกว่า 60% จากปี 2564 จนถึงปี 2567 เกิดขึ้นในยุคแห่งความร่วมมือแบบ “ไร้ขีดจำกัด” ที่ปูตินและประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีนให้คำมั่นสัญญาไว้

แต่ตอนนี้มาถึงจุดเปลี่ยนแล้ว ถึงเวลาต้องแยกกันเดิน ด้วยความเสี่ยงจากการคว่ำบาตรจากตะวันตก ประกอบกับนโยบายกีดกันทางการค้าที่เพิ่มมากขึ้น รวมถึงต้นทุนจากค่าธรรมเนียมรีไซเคิลของรัฐบาลรัสเซีย ซึ่ง เกรเกอร์ เซบาสเตียน นักวิเคราะห์อาวุโสจาก Rhodium Group ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรมยานยนต์กล่าวว่า รัฐบาลรัสเซียยินดีต้อนรับรถยนต์จีน แต่ให้ผลิตในรัสเซีย เนื่องจากแม้แต่พันธมิตรทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ใกล้ชิดจีนก็ไม่ต้องการกลายเป็นแหล่งทิ้งขยะจากการผลิตส่วนเกินของจีน

เชอรี่ ซึ่งเป็นผู้ขายรายใหญ่ที่สุดของจีนในรัสเซีย ประกาศจะถอนตัวออกจากตลาด โดยจะลดขนาดการดำเนินงานและลดยอดขายในรัสเซีย ขณะที่เกรท วอลล์ฯกลับใช้แนวทางตรงข้าม ได้รับการยกเว้นค่าธรรมเนียมรีไซเคิล เนื่องจากมีโรงงานประกอบรถยนต์ในเมืองตูลาของรัสเซีย และยังได้รับการยกเว้นภาษีท้องถิ่นจนถึงสิ้นปี 2571 ด้วยสัญญาการลงทุนพิเศษ และเตรียมขยายกำลังการผลิตโดยการขยายขนาดโรงงานเดิมเป็นสองเท่า และใช้โรงงานที่ว่างลงของผู้ผลิตรถยนต์จากตะวันตกเพื่อผลิตรถยนต์ประมาณ 50,000 คันต่อปี ผ่านการประกอบชิ้นส่วนแบบน็อคดาวน์ ซึ่งเป็นการนำชิ้นส่วนที่ผลิตในที่อื่นมาประกอบเข้าด้วยกัน เซบาสเตียนจึงตั้งข้อสังเกตว่า เกรทวอลล์ฯกำลังทุ่มตลาดรัสเซียเป็นสองเท่า