เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
ทรัมป์ประชุมผู้นำสหรัฐ-อาเซียนนัดพิเศษ หลังออกกฎใหม่คุมชิป AI สะเทือนดาต้าเซ็นเตอร์ไทย
World ทรัมป์ประชุมผู้นำสหรัฐ-อาเซียนนัดพิเศษ หลังออกกฎใหม่คุมชิป AI สะเทือนดาต้าเซ็นเตอร์ไทย
B.Grimm Power ร่วมกับ Digital Edge คว้ารางวัล”ESG Data Centre Sustainability”
SD B.Grimm Power ร่วมกับ Digital Edge คว้ารางวัล”ESG Data Centre Sustainability”
‘คำสาปผู้พันแซนเดอร์ส’ ทำไมวงการแพทย์ไทยถึงกลัว KFC
News ‘คำสาปผู้พันแซนเดอร์ส’ ทำไมวงการแพทย์ไทยถึงกลัว KFC
นายกฯ ชง ‘4 ร่าง กม.ภาษีบาป’ ฟังความเห็น ก่อนเสนอเข้าสภา
Politics นายกฯ ชง ‘4 ร่าง กม.ภาษีบาป’ ฟังความเห็น ก่อนเสนอเข้าสภา
‘เรดิสัน โฮเทล’ มุ่งลงทุน กรุงเทพฯ-ภูเก็ตเสริมแกร่งตลาดในไทย
Business ‘เรดิสัน โฮเทล’ มุ่งลงทุน กรุงเทพฯ-ภูเก็ตเสริมแกร่งตลาดในไทย
อสังหาฯไร้กังวลภัยไซเบอร์ ชี้สกัดเงินเทาทำโอนช้า 1-2 สัปดาห์
Real Estate อสังหาฯไร้กังวลภัยไซเบอร์ ชี้สกัดเงินเทาทำโอนช้า 1-2 สัปดาห์
ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
Politics สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
Economic ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
Politics คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
ดูทั้งหมด

‘กองทุนพัฒนาสื่อฯ’ ชี้ 3 แอปฯ ยอดฮิต สะท้อนพฤติกรรมผู้ใช้สื่อออนไลน์ที่ต่างกัน

24 พ.ย. 2564 | 11:28น.

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Transactions Development Agency) หรือ ETDA เผยผลสำรวจเรื่องพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2563 พบว่า คนไทยมีการใช้อินเทอร์เน็ตเฉลี่ยมากถึง 11 ชั่วโมง 25 นาที โดยใช้ Google เป็นแพลตฟอร์มอันดับ 1 มีสถิติการใช้งานมากถึง 556 ล้านครั้ง ขณะที่ Facebook เป็นแพลตฟอร์มที่ได้รับความนิยมสูงสุด มียอดการใช้งานมากถึง 98.29%
ภายใต้อิทธิพลของสื่อออนไลน์ในปัจจุบัน รวมถึงการเล็งเห็นความสำคัญการใช้สื่อสังคมปัจจุบัน Media Alert โดย กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสร้างสรรค์ (Thai Media Fund) จึงจัดเวทีเสวนาวิชาการออนไลน์ “TRENDS AND TWEETS : ความสนใจ ความคิดเห็น และอารมณ์ในโลกออนไลน์” โดยมี ดร.ธนกร ศรีสุขใส ผู้จัดการกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ร่วมด้วยผู้เชี่ยวชาญ นักวิชาการด้านนิเทศศาสตร์ สื่อมวลชน และผู้บริหารสื่อต่าง ๆ มาร่วมให้มุมมองชวนขบคิด

ส่องเทรนด์จาก 3 แพลตฟอร์มดัง สะท้อนการใช้งานที่ต่างกัน

ดร.ธนกร ศรีสุขใส ผู้จัดการกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ เกริ่นถึงการศึกษาครั้งนี้ว่า เป็นการศึกษาทิศทางข้อมูลข่าวสาร (Social Listening) ด้วยการศึกษาปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นบนสื่อสังคมออนไลน์ ผู้ใช้งานมีการสื่อสาร ให้ความสนใจ และมีอารมณ์ความรู้สึกอย่างไรในช่วงเวลานั้น เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และรณรงค์ให้มีการพัฒนาสื่ออย่างปลอดภัยและสร้างสรรค์ รวมถึงส่งเสริมและพัฒนาทักษะของสื่อให้รู้เท่าทันกับกระแสต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมออนไลน์

ผลการศึกษาตั้งแต่เดือนเมษายน-มิถุนายน ปี 2564 พบว่า ผลการค้นหายอดนิยมบน Google Trends สิ่งที่คนสนใจมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ 1. ผลสลากกินแบ่งรัฐบาล 2. กีฬา และ 3. สถานการณ์การแพร่ระบาดโควิด-19 และยอดการมีส่วนร่วม (Engagement) ใน Facebook Trends สิ่งที่คนสนใจมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ 1. แบบแผนการใช้ชีวิต 2. สถานการณ์ของโรคระบาดโควิด-19 และ 3. ติดตามข่าวสารบันเทิง

ขณะที่ความสนใจของผู้ใช้แพลตฟอร์ม Twitter ส่วนใหญ่จะเป็นการแสดงความรู้ทิศทางลบมากกว่า ทั้งการแสดงความรู้สึกคับข้องใจ ไม่พึงพอใจ มีการตั้งคำถาม จับผิด โกรธแค้น การวิพากษ์วิจารณ์ ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในสังคม โดยเฉพาะการแพร่ระบาดของโควิด-19

ดร.ชำนาญ งามมณีอุดม ผู้เชี่ยวชาญ และรักษาการผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายและยุทธศาสตร์ กองทุนพัฒนาสื่อฯ เปิดเผยว่า การศึกษาครั้งนี้แสดงผลการศึกษาระดับมหภาค แสดงให้เห็นถึงความสนใจช่วง 3 เดือน บน 3 แพลตฟอร์มของผู้ใช้งาน เป็นสิ่งสะท้อนถึงความต้องการของข้อมูลการดำเนินชีวิต ข้อมูลทางสาธารณสุขและสุขภาพ รวมถึงการสะท้อนถึงสื่อ สังคม และวัฒนธรรม ให้สื่อบนโลกออนไลน์มีความปลอดภัย นอกจากนี้ ยังเป็นการชี้ให้เห็นถึงการสร้างความสำคัญในการรู้เท่าทันสื่อ การตระหนักรู้ ตลอดจนความสนใจและทัศนคติของคนในโลกออนไลน์ได้อีกด้วย

ด้าน ปรเมศวร์ มินศิริ กรรมการผู้จัดการ บริษัท บัณฑิตเซ็นเตอร์ จำกัด ในฐานะผู้ร่วมศึกษาพฤติกรรมผู้ใช้สื่อออนไลน์โครงการ Media Alert เปิดเผยว่า การศึกษาครั้งนี้ เริ่มจากการรวบรวมข้อมูลที่เริ่มต้นจาก Google Trends, Facebook Trends และ Twitter โดย Google Trends จะให้ข้อมูลที่เป็นคีย์เวิร์ดที่นิยมสืบค้นซ้ำ ๆ ในแต่ละวัน เช่น การตรวจผลสลากกินแบ่งรัฐบาลทุกวันที่ 1 และ 16 ของทุกเดือน การนำประเด็นหรือคำพูดที่เป็นกระแสมาเป็นเนื้อหาให้คนเข้ามาสร้างการมีส่วนร่วมบนแพลตฟอร์ม Facebook หรือแม้แต่การนำความคิดเห็น การถก การจับกระแสจากเทรนด์ทวิตเตอร์อย่างแฮชแท็ก สร้างการมีส่วนร่วมต่าง ๆ หลังการศึกษาและรวบรวมข้อมูลแล้ว จะมีการเขียนรายการผลการศึกษา เจาะประเด็นสัมภาษณ์นักวิชาการ และสรุปเรื่องให้ประชาชนเข้าใจได้ง่ายผ่านการนำเสนอในรูปแบบอินโฟกราฟิกต่อไป

นักวิชาการสื่อ ชี้จุดสร้างสื่อออนไลน์ที่เติบโตอย่างสร้างสรรค์แก่ผู้ใช้งาน

นอกจากการเปิดผลการศึกษาความสนใจ ความคิดเห็น และอารมณ์ของผู้ใช้งาน ช่วง 3 เดือน บน 3 แพลตฟอร์ม ทั้ง Google Facebook และ Twitter แล้ว งานเสวนาครั้งนี้ยังได้เปิดเวทีให้นักวิชาการด้านนิเทศศาสตร์ สื่อมวลชน และผู้มีบทบาทด้านการบริหารจัดการสื่อ ร่วมสะท้อนความคิดเห็นด้วย


รศ.พิจิตรา ศุภสวัสดิ์กุล อาจารย์ภาควิชาวารสารสนเทศ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า Media Alert โดยกองทุนพัฒนาสื่อฯ เป็นเสมือนตะเกียงส่องทาง เพื่อให้สื่อสามารถเดินไปในทิศทางที่ถูกต้อง ส่วนผลการศึกษาที่ออกมานั้นแสดงให้เห็นว่า แม้จะเป็นคนเดียวกัน แต่เมื่ออยู่ต่างแพลตฟอร์ม อารมณ์และการแสดงออกย่อมแตกต่างออกไป

ส่วนประเด็นเรื่องวัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่คนไทยให้ความสนใจอย่างมาก พบว่า ในโซเชียลมีเดียตั้งแต่เดือนเมษายน ปี 2564 มีจำนวนการค้นหาที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะประเด็นวัคซีนซิโนแวค แต่มีข้อสังเกตคือเมื่อสถานการณ์ต่าง ๆ ในสังคมเริ่มเปลี่ยน ผลการค้นหาจะเริ่มเปลี่ยนตามไปด้วย เช่น ช่วงเดือนมิถุนายนที่มีประเด็นการเมือง เรื่องการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล ผลการค้นหาเหล่านี้จะเข้ามาแทนที่เรื่องวัคซีนทันที

“สิ่งสำคัญคือต้องระวัง ทั้งเรื่องการคัดกรองข้อมูล คัดกรองคอมเมนต์ต่าง ๆ นโยบายและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมไปถึงการเฝ้าระวังบัญชีผู้ใช้งานปลอม และข่าวปลอมที่เกิดขึ้นในสื่อสังคมออนไลน์” รศ.พิจิตรากล่าว


ผศ.อรรถพล อนันตวรกุล อาจารย์สาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า สิ่งที่สะท้อนตลอดระยะ 10 ปี คือ บรรยากาศของสังคมไทย เช่น บริบทความเหนื่อยล้า ความขัดแย้ง ความหดหู่ ซึ่งการพึ่งพาโชค สลากกินแบ่งรัฐบาล อาจเป็นความหวังเล็ก ๆ ของกลุ่มชนชั้นกลางและชนชั้นล่าง ที่มีช่องของความเหลื่อมล้ำในสังคมกั้นไว้อยู่ นอกจากนี้ การติดตามไลฟ์สไตล์ของคนอื่นในโลกออนไลน์ โดยเฉพาะกลุ่มเซเลบริตี้ อินฟลูเอนเซอร์ หรือคนดังทั้งหลาย เป็นเหมือนการจินตนาการถึงชีวิตของตัวเองว่า จะสามารถก้าวไปถึงจุดนั้นได้อย่างไร

“สิ่งที่ต้องกลับมาขบคิดคือสังคมไทยวันนี้ไม่มีพื้นที่สาธารณะมากพอให้คนสามารถแสดงความเห็นอย่างเสรี จึงเป็นการผลักให้คนกลุ่มเหล่านี้เข้าไปสู่สังคมออนไลน์ เพื่อแสดงความคิดเห็นหรือทัศนคติของตนเอง ซึ่งนอกจากจะสร้างประโยชน์ในการทำงานของสื่อแล้ว ยังมีผลดีต่อภาครัฐในการวิเคราะห์ความคิดเห็นในสังคมได้เป็นอย่างดี” ผศ.อรรถพล เผย


ด้าน ระวี ตะวันธรงค์ นายกสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ กล่าวว่า จุดสำคัญที่ควรศึกษาต่อหลังจากนี้ คือ แยกความสนใจ ความคิดเห็น และอารมณ์ รวมถึงการสนับสนุนให้เกิดระบบนิเวศของสื่อที่ปลอดภัย

“สิ่งที่มีต้องมาก ๆ คือ การเรียนรู้ หรือ Literacy รายบุคคล ถ้าเรามี Literacy ที่เป็นเกราะกำบังที่ดี เราจะรู้ได้ว่าเราใช้อารมณ์ แสดงความคิด หรือไม่สนใจอะไร ซึ่งปัญหาสำคัญของคนทำสื่อ คือ การดูแลพัฒนาองค์กรให้อยู่ได้ด้วยกลไกตลาด ต้องใช้การผลิตคอนเทนต์ให้อยู่ภายใต้กรอบจริยธรรม และสร้างผลกระทบที่ดีให้สังคมได้”


ขณะที่ สุนิตย์ เชรษฐา กรรมการผู้จัดการและผู้อำนวยการสถาบัน Change Fusion กล่าวว่า พื้นที่ออนไลน์ถือเป็นภาพสะท้อนธรรมชาติของผู้คนในเวลานั้น ๆ ซึ่งงานวิจัยที่มีประโยชน์ คือ การป้องกันปัญหาในวงการสื่อและสังคมในอนาคต จำเป็นมากยิ่งขึ้นที่สื่อต้องมีจริยธรรมและมีความเป็นกลาง รวมถึงยังชวนมองไปอีกว่า ข้อมูลที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้ สามารถใช้อะไรต่อไปได้

“เริ่มจากการรับฟังทางสังคม สู่การเรียนรู้ในสังคม ต่อยอดไปยังการกระทำทางสังคม และกลับมายังการรับฟังทางสังคมต่อว่าสิ่งที่ได้ทำไปได้ผลแค่ไหน และสามารถสร้างจุดร่วมอย่างไร ลดความรุนแรง ลดความหลอกลวงที่อยู่ในสื่อได้อย่างไร” สุนิตย์ กล่าว

ส่วน ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไวซ์ไซท์ (ประเทศไทย) จำกัด ก็บอกว่า ภาพสะท้อนของโซเชียลที่มองสังคมจากมุมล่างถึงมุมบน เท่ากับเราเห็นการเปลี่ยนแปลงของสังคมไปเรื่อย ๆ ซึ่งนับเป็นเรื่องที่ดี ภาครัฐสามารถเข้าใจประชาชนมากขึ้น ภาคธุรกิจเข้าใจลูกค้ามากขึ้น เมื่อมีการวิเคราะห์ผ่านดิจิทัลแล้ว สามารถมองเห็นไปถึงความเห็นเล็ก ๆ ของคนที่เสียงไม่ดังพอ แต่มีปัญหาจริง ๆ ซึ่งถ้าหาเสียงเหล่านั้นเจอ จะสามารถแก้ไขปัญหาที่ต่อยอดไปในอนาคตได้

ในตอนท้าย ผู้เชี่ยวชาญ และรักษาการผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายและยุทธศาสตร์ กองทุนพัฒนาสื่อฯ กล่าวสรุปว่า จะนำประเด็นข้อเสนอความคิดเห็น จากเวทีเสวนาวิชาการ ตลอดผลการศึกษาครั้งนี้ ไปขับเคลื่อนในเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อยกระดับและพัฒนาสื่อให้ปลอดภัยและมีความสร้างสรรค์มากยิ่งขึ้น

ถือเป็นการสะท้อนถึงผลการศึกษาและผลการดำเนินงานภายใต้โครงการ Media Alert ที่ทำให้เห็นถึงสถานการณ์ เหตุการณ์ และกระแสต่าง ๆ ของสื่อสังคมออนไลน์ในประเทศไทย และยังชี้ให้เห็นถึงมุมมองและตัวผลักดัน ความคิด นโยบาย การวิเคราะห์ ที่เกี่ยวข้องกับสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ในเชิงรุกต่อไป

ติดตามผลการศึกษา ‘ความสนใจ ความคิดเห็นและอารมณ์ในโลกออนไลน์’
https://drive.google.com/file/d/1fIbueRqE9lrQ-5sauQJNjnJfsyrrOsBr/view