เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
‘คำสาปผู้พันแซนเดอร์ส’ ทำไมวงการแพทย์ไทยถึงกลัว KFC
News ‘คำสาปผู้พันแซนเดอร์ส’ ทำไมวงการแพทย์ไทยถึงกลัว KFC
นายกฯ ชง ‘4 ร่าง กม.ภาษีบาป’ ฟังความเห็น ก่อนเสนอเข้าสภา
Politics นายกฯ ชง ‘4 ร่าง กม.ภาษีบาป’ ฟังความเห็น ก่อนเสนอเข้าสภา
‘เรดิสัน โฮเทล’ มุ่งลงทุน กรุงเทพฯ-ภูเก็ตเสริมแกร่งตลาดในไทย
Business ‘เรดิสัน โฮเทล’ มุ่งลงทุน กรุงเทพฯ-ภูเก็ตเสริมแกร่งตลาดในไทย
อสังหาฯไร้กังวลภัยไซเบอร์ ชี้สกัดเงินเทาทำโอนช้า 1-2 สัปดาห์
Real Estate อสังหาฯไร้กังวลภัยไซเบอร์ ชี้สกัดเงินเทาทำโอนช้า 1-2 สัปดาห์
ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 50 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 62,800 บาท
สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
Politics สาธารณสุข-เกษตร เตือนสารหนูแม่น้ำกก เพิ่ม 25 เท่า เลี่ยงดื่ม-สัมผัส ต้มน้ำก็ไม่ช่วย
ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
Economic ส่งออกอาหารไทยทรุด 3.7% ร่วงอันดับ 18 โลก จับตาปี’70 ฟื้นแตะ 1.58 ล้านล้าน
คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
Politics คมนาคม จ่อเชิญเอเจนซี่ เซ็นรับกฎหมายไทย “คุมราคาตั๋วแพง”
ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 60 ปี BOI
Finance ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 60 ปี BOI
ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 25 ปี ศาลปกครอง
Finance ธนารักษ์ เปิดจำหน่าย จ่ายแลก เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก 25 ปี ศาลปกครอง
ดูทั้งหมด

VUCA World ความไม่แน่นอนที่โลกเผชิญ

29 พ.ย. 2564 | 17:31น.

การเปลี่ยนแปลงของกระแสเศรษฐกิจโลก หรือ Global Mega Trends ซึ่งมีปัจจัยนานัปการที่ทําให้การดําเนินธุรกิจไม่เป็นไปตามที่วางแผนไว้ แม้ในปัจจุบันจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้กับบางธุรกิจ อาทิการนำเทคโนโลยีมาใช้ แต่ก็เป็นผลให้บางธุรกิจที่ปรับตัวช้าหรือบริบทสังคมและเทคโนโลยีในขณะนั้นก้าวล้ำเกินกว่าธุรกิจในรูปแบบเดิมๆ จะอยู่รอดได้ ก็เป็นอันต้องถูก Digital Disrupt ไปในที่สุด

ลองดูตัวอย่างของธุรกิจที่ถูก Disrupt ในปัจจุบันนี้ เช่น อุตสาหกรรมสื่อสิ่งพิมพ์และสื่อโทรทัศน์ที่พฤติกรรมของผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไป, อุตสาหกรรมรถยนต์และชิ้นส่วนรถยนต์แบบเก่าที่อาจถูกกระทบอย่างรุนแรงจากเทคโนโลยีไฟฟ้า (Electric Vehicle : EV), ธุรกิจบริการ เช่น โรงแรม อาจถูกแย่งยอดขายจากธุรกิจแบ่งปันห้องให้เช่า ผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ เช่น Airbnb, ธุรกิจร้านอาหารที่ต้องมีการแบ่งยอดขายให้กับแอปพลิเคชัน Food Delivery, ในขณะที่ธุรกิจสถาบันการเงินต่างๆ ก็อาจถูกกระทบด้วยการเงินผ่านเทคโนโลยี (Fintech) ใหม่ๆ เช่น การโอนเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์

และไม่เฉพาะที่ยกตัวอย่าง แต่ทุกวันนี้เรียกได้ว่าเป็นกระแส Digitization คือกระบวนการเปลี่ยนผ่านจากอนาล็อกไปสู่จิจิทัลอย่างสมบูรณ์ ด้วยเหตุนี้ธุรกิจในปัจจุบันจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนสู่ Digitalization ซึ่งก็คือการปรับเปลี่ยนกระบวนการหรือวิธีการทำงานที่นำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาใช้อย่างเหมาะสมสำหรับการดำเนินธุรกิจ ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาเราจะเห็นว่าเกิดเป็นคำใหม่ที่เรียกกันติดปากอยู่ช่วงหนึ่งว่า ‘Digital Transformation’ ซึ่งศัพท์เทคนิคเหล่านี้คือการบ่งบอกว่าโลกเราก้าวสู่อีกยุคหนึ่งเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ยุคที่เศรษฐกิจขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล หรือการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 (4IR -The Fourth Industrial Revolution)

ไม่พลาดทุกข้อมูล ข่าวสารที่น่าสนใจ อย่าลืมกดไลก์ Facebook bangkokbanksme 

ที่ผ่านมาธุรกิจต่างมีการทบทวนรูปแบบการดําเนินธุรกิจที่มีอยู่เดิมให้สามารถดํารงอยู่ได้ในยุคนี้ เช่นการใช้เทคโนโลยี การปรับกระบวนการทำงานให้รวดเร็วและเพิ่มผลิตภาพมากขึ้น การมุ่งเน้นเรื่อง E-Commerce, AI, Automation, Big Data, Robot และการจัดการความเสี่ยงต่างๆ จนดูเหมือว่าในช่วงปี 2560-2562 ธุรกิจในประเทศไทยเริ่มมีการปรับเปลี่ยนที่เห็นได้ชัด เข้าใจรูปแบบการทำธุรกิจยุคใหม่มากยิ่งขึ้น และพร้อมที่จะรับความท้าทายในรูปแบบใหม่ๆ ต่อไป

แต่ปลายปี 2562 โลกก็ได้รู้จักเชื้อไวรัสอู่ฮั่น ที่เกิดการระบาดในประเทศจีน ก่อนจะบานปลายไปสู่การเป็นโรคอุบัติใหม่ที่ปัจจุบันยงคงลุกลามทั่วโลก ส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจทั่วโลกหยุดชะงักไปขณะหนึ่ง และทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และยังเร่งเร้าให้พฤติกรรมผู้บริโภคมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากมาย

ซึ่งปัจจุบันเรารู้จักซื้อไวรัสชนิดนี้ดีในชื่อ ‘โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือ COVID-19’ และแม้ปัจจุบันจะเป็นปี 2021 แล้ว แต่สถานการณ์ทั่วโลกดูเหมือนว่ายังไม่ได้คลีคลายในทางที่ดีขึ้น แม้จะมีการฉีดวัคซีนป้องกันโควิดแล้วก็ตาม

ทำไมอยู่ดีๆ ถึงมีไวรัสเกิดขึ้นและทุบเศรษฐกิจโลกย่อยยับในพริบตา ?

คำตอบคือ เชื้อไวรัสดังกล่าวยังไม่มีข้อมูลชี้ชัดได้ว่าเกิดจากสาเหตุอะไร เกิดจากธรรมชาติหรือการกระทำของมนุษย์ แต่การระบาดของไวรัสหรือโรคระบาดไม่ใช่สิ่งใหม่ที่เคยเกิดขึ้นในสังคมโลก เช่น กาฬโรค ไข้ทรพิษ ไข้หวัดสเปน ซาร์ส อีโบลา ซึ่งโรคเหล่านี้สามารถกลับมาอุบัติซ้ำหรือเกิดการกลายพันธุ์ไปสู่เชื้อโรคที่รุนแรงยิ่งกว่า ซึ่งผลจากการระบาดของโควิด 19 ก็ได้เห็นแล้วว่าปัจจุบันมีจำนวนผู้ติดเชื้อกว่า 90 ล้านคนและยังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอีก ขณะที่ยอดผู้เสียชีวิตก็เกือบ 2 ล้านคนแล้ว และเห็นชัดว่าโลกทุกวันนี้ยังไม่พร้อมในการรับมือโรคอุบัติใหม่เท่าที่ควร อนาคตเต็มไปด้วยความเสี่ยงและความไม่แน่นอน ตลอดจนความผันผวนมากมาย ซึ่งในด้านเศรษฐศาสตร์เรียกสิ่งนี้ว่ายุค ‘VUCA World’ โลกแห่งความผันผวน โดยย่อมาจาก

V – Volatility หรือความผันผวน ซึ่งส่วนใหญ่จะวัดจากอัตราการเปลี่ยนแปลงของดัชนีหนึ่งๆ หลังเหตุการณ์นั้นเกิดขึ้นเทียบกับก่อนเกิด ซึ่งสถานการณ์ที่นําไปสู่ความผันผวนนี้ มักเป็นเหตุการณ์ที่ผู้บริหารมีความรู้และคาดการณ์ผลลัพธ์ได้ระดับหนึ่ง (แต่อาจคาดการณ์ผิดก็ได้)

U – Uncertainty หรือความไม่แน่นอน ซึ่งมักเป็นผลกระทบหลังเกิดเหตุการณ์สําคัญที่อาจเป็นสิ่งใหม่ที่ผู้บริหารไม่สามารถคาดการณ์ได้ดีนัก แม้พอจะมีความรู้ในสถานการณ์เหล่านั้นก็ตาม

C – Complexity หรือความซับซ้อน อันเป็นผลจากการที่ผลลัพธ์ของเหตุการณ์หนึ่งๆ ที่มีปัจจัยส่งผลกระทบจํานวนมาก ขณะที่ปัจจัยเหล่านั้นต่างมีความสัมพันธ์กันเองเช่นกัน

A – Ambiguity หรือความคลุมเครือ ซึ่งเกิดจากการที่ปัจจัยที่กําหนดผลลัพธ์ในเหตุการณ์หนึ่งๆ นั้นมีความคลุมเครือและยังเป็นปริศนา

คำเหล่านี้ไม่ใช่คำใหม่แต่อย่างใด แต่เป็นคำที่ใช้นิยามในช่วงสงครามเย็นที่โลกเผชิญความไม่แน่นอนจากภัยสงคราม ขณะที่ข้อมูลในปี 2559 KPMG International ได้ทําการสํารวจมุมมองของ CEO ทั่วโลก เกี่ยวกับความเสี่ยงที่บริษัทต้องเผชิญใน 5 อันดับแรก โดยผลการสํารวจพบว่าความเสี่ยงที่พบมากที่สุด คือ

  1. ความเสี่ยงด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cyber security risk)
  2. ความเสี่ยงด้านการกํากับดูแล (Regulatory risk)
  3. ความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีเกิดใหม่ (Emerging technology risk)
  4. ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic risk)
  5. ความเสี่ยงด้านการเมืองโลก (Geopolitical risk)

ขณะที่ VUCA ความเสี่ยงและความไม่แน่นอนในปัจจุบันยังมีสาเหตุสําคัญ 4 ประการ คือ

  1. ทิศทางเศรษฐกิจโลก อาทิ การชะลอตัวของเศรษฐกิจ การเปลี่ยนขั้วมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ การค้าที่เกิดการแข่งขันรุนแรงมากขึ้น และการกีดกันทางการค้า การเคลื่อนไหวของซัพพลายเชนโลก การลงทุนที่กระจุกตัวอยู่ในบางภูมิภาค
  2. ปัญหาด้านภูมิรัฐศาสตร์ อันเป็นผลจากกระแสโลกาภิวัฒน์ที่ผ่านมาและการเปิดเสรีต่างๆ
  3. กระแสเทคโนโลยีที่พลิกโฉมโลก (Disruptive Technology) อันจะนําไปสู่การเปลี่ยนแปลงในการดําเนินธุรกิจ และการใช้ชีวิตอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
  4. สภาวะแวดล้อมต่างๆ เช่น ภูมิอากาศของโลกที่เปลี่ยนแปลงรุนแรงมากขึ้น ปัญหาโลกร้อน วิกฤตClimate Change รวมทั้งภัยธรรมชาติอื่นๆ ที่รุนแรงขึ้น

ซึ่งทั้งหมดเป็นเรื่องที่คาดเดาและบริหารจัดการยาก ดังนั้นต้องมีการจัดการความเสี่ยงที่เป็นแบบแผนที่สามารถนำมาใช้ได้จริงในกรณีการเกิดวิกฤต โดยมีวิธีการ อาทิ

– การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง (Risk Avoidance) คือการหลีกเลี่ยงหรือหยุดการกระทําที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง เช่นงานส่วนใดที่องค์กรไม่ถนัด อาจหลีกเลี่ยงหรือหยุดการทํางานในส่วนนั้น และอาจใช้การ outsource

– การลดความเสี่ยง (Risk Reduction) คือการลดโอกาสที่จะเกิดหรือลดผลกระทบ หรือลดทั้งสองส่วน โดย การจัดให้มีระบบการควบคุมต่างๆ เพื่อป้องกันหรือค้นพบความเสี่ยงอย่างเหมาะสมทันเวลา

– การโอนถ่ายความเสี่ยง (Risk Transfer) คือ การลดโอกาสที่จะเกิดหรือลดผลกระทบ หรือลดทั้งสองส่วน โดยการหาผู้ร่วมรับผิดชอบความเสี่ยง เช่น การทําประกันต่างๆ

– การยอมรับความเสี่ยง (Risk Acceptance) คือการไม่ต้องทําสิ่งใดเพิ่มเติม เนื่องจากมีความเห็นว่า ความเสี่ยงมีโอกาสที่จะเกิดขึ้นน้อย และผลกระทบจากการเกิดก็น้อยด้วย

ทั้งนี้ แนวทางในการจัดการความเสี่ยงนั้นมีอยู่มาก และหลากหลายขั้นตอนในปัจจุบัน หากหยิบยกมาทั้งหมดคงต้องเป็นเอกสารที่ต้องใช้เวลาอ่านยาวนานมาก และอาจจะเกินความจำเป็นในปัจจุบัน เพราะจากบทเรียนล่าสุดจากการระบาดของโควิด 19 ทำให้ผู้ประกอบการหลายท่านคงได้มีเวลาทบทวนแล้วว่า การรับความความไม่แน่นอน ต้องทำอย่างไร หากเกิดขึ้นอีกคงมีภูมิคุ้มกันที่มากพอ

แต่สำหรับธุรกิจที่ยังไม่มีความพร้อมหรือยังไม่มีความสามารถพอในการแบกรับหากเกิดเหตุการณ์ที่คาดคิดและส่งผลต่อธุรกิจในด้านลบ ให้เริ่มจากการสร้างความเข้มแข็งจากภายใน คือสภาพคล่องต้องดี เงินสดต้องมี และแผนการสร้างรายได้ใหม่ๆ อยู่เสมอต้องมี และที่สำคัญควรระมัดระวังในการทุ่มเงินลงทุนที่มุ่งหากำไรเพียงอย่างเดียว แต่ควรมุ่งเน้นในการพัฒนาคุณภาพ ลดต้นทุนการผลิต และพัฒนาบุคลากร สิ่งเหล่านี้จะเป็นเกาะกันภัยที่ดีในยามธุรกิจเผชิญวิกฤต