การป้องกันตัว เงื่อนไขแบบไหนไม่ผิดกฎหมาย

รู้สิทธิพื้นฐาน การป้องกันตัว ตามกฎหมายไทย ป้องกันภัยได้แค่ไหนถึงจะไม่ติดคุก

ไม่มีใครรู้ว่าเหตุไม่คาดฝันจะเกิดขึ้นกับเราเมื่อไร-ไม่ว่าจะเป็นการถูกทำร้าย ปล้น หรือคุกคามในที่สาธารณะ การรู้วิธี “ป้องกันตัว” จึงเป็นสิ่งจำเป็นในยุคที่สังคมเสี่ยงมากขึ้นทุกวัน แต่รู้หรือไม่ว่า การป้องกันตัวเองในบางกรณี อาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย หากกระทำ “เกินกว่าเหตุ” หรือไม่เข้าเงื่อนไขตามที่กฎหมายกำหนด ?

ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68-69 ได้กำหนดหลักเกณฑ์ของการป้องกันตนเองหรือผู้อื่นไว้อย่างชัดเจน หากประชาชนเข้าใจและใช้สิทธินี้อย่างถูกต้อง จะสามารถปกป้องตนเองจากภัยร้ายได้อย่างไม่ผิดกฎหมาย วันนี้เราจะพาไปทำความเข้าใจว่า “ป้องกันตัวอย่างไรไม่ให้ผิด” และการกระทำแบบไหนที่ถือว่า “เกินกว่าเหตุ”

เพจเฟซบุ๊กตำรวจสอบสวนกลาง CIB ชี้แจงให้ข้อมูลความรู้ทางกฎหมายว่า ไม่มีใครรู้ว่าเหตุจะเกิดกับเราเมื่อไร ดังนั้นสิ่งที่ควรรู้คือ การป้องกันตัวแบบไหน ไม่มีความผิด

การกระทำเพื่อป้องกันตนเองหรือผู้อื่นจากภยันตราย จะเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย และไม่มีความผิดได้นั้น ต้องเป็นการกระทำที่ครบองค์ประกอบตาม ป.อาญา มาตรา 68 ดังนี้

• เป็นการกระทำเพื่อป้องกันตนเองหรือผู้อื่น
• จากภยันตรายที่เกิดจากการประทุษร้ายที่ละเมิดกฎหมาย
• โดยเป็นอันตรายที่ใกล้จะถึง
• ต้องเป็นการกระทำที่พอสมควรเเก่เหตุ

หากการกระทำที่อ้างว่าเป็นการป้องกันตัว แต่ได้กระทำเกินกว่าเหตุ ผู้กระทำจะต้องรับผิดทางอาญา โดยศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เพียงใดก็ได้ ตาม ป.อาญา มาตรา 69