การบิน (ส่อ) วิกฤต

คอลัมน์ : สามัญสำนึก
ผู้เขียน : ณัฏฐ์พิชญ์ วงษ์สง่า

สงครามตะวันออกกลางยังส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการบินทั่วโลกหนักและต่อเนื่อง

แม้ว่าขณะนี้สายการบินตะวันออกกลางอย่างกาตาร์แอร์เวย์ส โอมานแอร์ และกัลฟ์แอร์ ได้ทยอยประกาศอัพเดตตารางบินและเตรียมกลับมาให้บริการกันแล้ว

เหมือนว่าสถานการณ์น่านฟ้า “ตะวันออกกลาง” เริ่มกลับมาสู่ภาวะปกติแล้ว

แต่ล่าสุดมีข่าวว่าสภาสมาคมท่าอากาศยานระหว่างประเทศภูมิภาคยุโรป หรือ ACI Europe ได้ส่งสัญญาณเตือนถึงคณะกรรมาธิการยุโรปด้านการขนส่งว่าหากการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซยังไม่กลับสู่ภาวะปกติภายใน 3-6 สัปดาห์นี้ ยุโรปมีความเสี่ยงจะเผชิญภาวะขาดแคลนน้ำมันเครื่องบิน

ขณะเดียวกันก็ยังมีน้ำมันดิบจำนวนมากติดค้างอยู่ในพื้นที่อ่าวเปอร์เซีย บวกกับราคาน้ำมันเครื่องบินพุ่งขึ้นกว่า 2 เท่า และหลายประเทศมีสต๊อกสำรองเหลือเพียง 8-10 วัน

สถานการณ์น้ำมันเครื่องบินในเวลานี้จึงเริ่มตึงตัวในหลายสนามบิน โดยในภาคเหนือของอิตาลี เช่น มิลาน ลีนาเต, โบโลญญา, เวนิส และ เตรวิโซ ต้องใช้มาตรการจำกัดการเติมน้ำมัน ซึ่งไม่เพียงพอต่อการบินหลายเส้นทาง

สายการบินทั่วโลกเริ่มปรับแผนรับมือ เช่น ไรอันแอร์ สายการบินราคาประหยัดสัญชาติไอริชที่เน้นให้บริการเส้นทางบินภายในทวีปยุโรป ได้ยกเลิกเที่ยวบินไปกว่า 1,000 เที่ยวบินในเดือนเมษายน สายการบินลุฟท์ฮันซ่า ที่ตั้งทีมวิกฤต และ Delta Airlines ที่ลดกำลังการบินลง 3.5%

ใกล้ ๆ บ้านเราล่าสุดคือ Greater Bay Airlines สายการบินโลว์คอสต์สัญชาติฮ่องกง ได้ประกาศหยุดบินชั่วคราวเที่ยวบินเส้นทางระหว่างฮ่องกง-สุวรรณภูมิ เป็นระยะเวลากว่า 4 เดือน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป

เหตุผลคือ ต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง ประกอบกับสภาพตลาดการบินที่เปลี่ยนแปลง

ขยับมาที่บ้านเรา ก่อนหน้านี้สายการบินต้นทุนต่ำอย่าง “แอร์เอเชีย” ก็ได้ประกาศปรับขึ้นราคาตั๋วเครื่องบินสูงสุดถึง 40% พร้อมเพิ่มค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิงอีกราว 20% และหยุดบินชั่วคราวในบางเส้นทาง

เช่น “ไทยแอร์เอเชีย” รหัส FD หยุดบินชั่วคราวเส้นทางสุวรรณภูมิ-นราธิวาส ดอนเมือง-ซีอาน, ภูเก็ต-เชนไน, ภูเก็ต-โกชิ, ฮ่องกง-โอกินาวา ไทยแอร์เอเชีย เอ็กซ์ รหัส XJ ประกาศหยุดบินชั่วคราวเส้นทางดอนเมือง-เซี่ยงไฮ้, ดอนเมือง-ริยาด

โดย “โทนี่ เฟอร์นานเดส” นายใหญ่ ยอมรับว่ากลุ่มแอร์เอเชียจำเป็นต้องปรับตัว ทั้งการลดเที่ยวบิน ควบคุมค่าใช้จ่าย และยกเลิกเส้นทางที่ไม่ทำกำไร โดยล่าสุดได้ลดจำนวนเที่ยวบินลงแล้วราว 10% พร้อมทั้งบริหารจัดการฝูงบินและเลื่อนแผนซ่อมบำรุงเพื่อลดต้นทุน

ไม่เพียงเท่านี้ยังมีรายงานว่า “การบินไทย” ก็ยกเลิกเที่ยวบินจำนวนหนึ่งตั้งแต่เดือนพฤษภาคมนี้เป็นต้นไปเช่นกัน ทั้งในประเทศ เอเชีย และยุโรป “ไทยไลอ้อนแอร์” ประกาศหยุดบินชั่วคราวเส้นทางดอนเมือง-โซล ฯลฯ

ว่ากันว่าการปรับลดเที่ยวบิน หรือหยุดบินชั่วคราวในบางเส้นทางของสายการบินต่าง ๆ นั้นหลัก ๆ เป็นผลมาจาก “ขาดแคลนน้ำมัน” เนื่องจากประเทศส่วนใหญ่จะสำรองน้ำมันไว้ใช้ภายในประเทศตัวเอง พอเครื่องบินบินไปแล้วขากลับถ้าประเทศปลายทางไม่ขายน้ำมันให้ก็กลับไม่ได้

สอดรับกับ “องค์กรพลังงานระหว่างประเทศ” หรือ International Energy Agency : IEA ที่ระบุว่าปรากฏการณ์นี้อาจเป็นวิกฤตพลังงานรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ และอาจกระทบลุกลามถึงความมั่นคงทางอาหารโลก

ขณะที่ ACI Europe เรียกร้องให้สหภาพยุโรปเร่งออกมาตรการฉุกเฉิน รวมทั้งการจัดซื้อน้ำมันแบบรวมกลุ่ม การคงกำลังผลิตของโรงกลั่น และการจัดตั้งระบบสำรองเชื้อเพลิงส่วนกลางโดยด่วน

พร้อมออกโรงเตือนว่า หากวิกฤตยืดเยื้ออาจกระทบฤดูกาลท่องเที่ยวฤดูร้อนอย่างหนัก

ทั้งหมดนี้เป็นสัญญาณชัดเจนว่าอุตสาหกรรมการบินโลกวิกฤตแล้วจริงๆ