คอลัมน์ : Market-think ผู้เขียน : สรกล อดุลยานนท์
วันก่อนมีน้องเชิญไปคุยเรื่อง The Survivors
ไม่ใช่หนัง ซีรีส์ หรือรายการเกมโชว์
แต่เป็นเรื่องจริงของแวดวงธุรกิจ
เขารู้ว่าผมมี “เรื่องเล่า” จากการคุยกับนักธุรกิจมาเยอะ
อยากให้ช่วยถ่ายทอดกับน้อง ๆ รุ่นใหม่ ว่าการเอาตัวรอดในสถานการณ์วิกฤตต้องทำอย่างไรบ้าง
ผมก็บอกว่า “เรื่องเล่า” ที่สะสมมาส่วนใหญ่เป็นเรื่องเก่า ๆ ในอดีต
“เรื่องใหม่” ไม่ค่อยมี
น้องก็บอกว่า “วิกฤต” ก็คือ “วิกฤต”
การเอาตัวรอดในสถานการณ์เก่าหรือใหม่ก็คล้ายกัน
นึกดูดี ๆ ก็จริง
ตัวอย่างง่ายสุด คือคนที่รอดจากวิกฤตโควิด ส่วนใหญ่เป็นคนที่รอดจากการลอยตัวค่าเงินบาทปี 2540
ประสบการณ์เก่าทำให้เขาปรับตัวได้เร็ว
พอมองเห็นท้องฟ้าสีแดง ลมแรงจัด
คนกลุ่มนี้ปิดประตูเลย
ส่วนคนที่ไม่เคยผ่านวิกฤตหนัก ๆ พอฟ้าแดง ลมแรง ก็คิดว่าเดี๋ยวก็หายไป
ไปเดินเล่นกลางแจ้งดีกว่า
ไม่ร้อน ลมเย็นดี
ผมไปคุยเรื่องนี้หลายครั้งแล้ว ส่วนใหญ่ก็เป็นตัวอย่างเก่า ๆ
แต่การพูดซ้ำ ๆ จากเรื่องเล่าก็ทำให้มีข้อสรุปบางอย่าง
อย่างเช่น เรื่องสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดตอนวิกฤต
ผมจะถามคนฟังว่าสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดคืออะไร
ส่วนใหญ่จะตอบว่า “เงินสด”
เป็นคำตอบที่ถูกต้อง
นักธุรกิจทุกคนจะเข้าใจเรื่องนี้เป็นอย่างไร
พอถามต่อว่านอกจาก “เงินสด” แล้วมีอะไรอีก
คำตอบจะเริ่มกระจาย แต่ส่วนใหญ่ก็จะเป็นทองคำ หุ้น
ยุคนี้ก็จะมีคริปโตด้วย
ซึ่งสิ่งเหล่านี้สามารถแปรเป็น “เงินสด” ได้ง่าย
แต่ยกเว้นทองคำแล้ว ส่วนใหญ่จะมีมูลค่าลดลง
ต่อจากนั้นอีก มีอะไรบ้าง ?
คราวนี้คำตอบจะคล้าย ๆ กัน
คือ “ที่ดิน”
ทุกคนคิดว่าถ้ามีปัญหาก็ขายออก
ขายไม่ได้ก็เอาเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันกับแบงก์ได้
แต่เรื่องนี้อาจเป็นความเข้าใจผิด
เพราะตอนวิกฤตจริง ๆ แบงก์จะไม่ปล่อยสินเชื่อง่าย ๆ
ต่อให้มีหลักทรัพย์อย่าง “ที่ดิน” ก็ไม่ใช่จะง่าย
คุณเจริญ สิริวัฒนภักดี เคยเล่าประสบการณ์ตรงเรื่องนี้
ใคร ๆ ก็รู้ว่าคุณเจริญมีที่ดินจำนวนมาก
แต่พอมีปัญหาการเงิน ตอนวิกฤตปี 2540 “ที่ดิน” ใช้ไม่ได้
แบงก์ไม่รับครับ
บอกว่าที่แบงก์มีโฉนดเยอะแล้ว
หลักทรัพย์ที่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสด และทำให้คุณเจริญรอดจากวิกฤต 2540 คือ “สต๊อกเหล้าขาว”
ผลิตมาเท่าไร แบงก์รับหมด
ถือเป็นสินทรัพย์ที่เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ง่าย
…น่าเชื่อถือ
ผมบอกว่าจากประสบการณ์ที่เคยได้คุยกับนักธุรกิจหลายคน
“สินทรัพย์” ที่มีค่าที่สุดอีกอย่างหนึ่งคือ “มิตรภาพ”
สั่งสม “ดอต” ในชีวิตเรื่องนี้ดี ๆ
นี่คือสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดในยามวิกฤต
ญาติ ครอบครัว และเพื่อน-พี่-น้องที่ดี คือสิ่งที่มีค่ามาก
ถ้ามีเงินให้ยืม เขาก็จะให้ยืม
ถ้าไม่มีเงิน เขาก็จะหาทางช่วยทุกวิถีทาง
บางคนยอมไปรับประกันกับเพื่อนอีกคนหนึ่งให้ปล่อยกู้เรา
หรือรู้จักคนเยอะก็พยายามหาลูกค้าให้
หาโอกาสใหม่ ๆ ให้
ต่อให้ช่วยเรื่องธุรกิจไม่ได้ แต่ในยามที่ทุกข์ เขาก็จะอยู่ข้าง ๆ เรา
รับฟังปัญหา ช่วยปลอบใจ
สิ่งเหล่านี้มีค่ามากนะครับ เวลาที่เรามีความทุกข์หรือเจอวิกฤต
เรื่องแบบนี้ไม่ต้องใช้เงิน
แต่ใช้น้ำใจหรือความจริงใจ
…แค่นั้นเอง