จีนลงดาบซ้ำ ห้ามนำเข้าน้ำเชื่อมไทยทุกรายการ หลังตรวจ 10 โรงงานไม่ผ่านมาตรฐาน

ผู้ผลิตส่งออกไทยสูญตลาดหลายพันล้าน ข้องใจมาตรฐานจีน ปิดทุกช่องทางส่งออก หวั่น 47 บริษัทไปไม่รอด เพราะจีนตลาดใหญ่ที่สุด

นายทศพร เรืองพัฒนานนท์ นายกสมาคมอุตสาหกรรมน้ำตาลแปรรูปไทย กล่าวถึง การส่งออกน้ำเชื่อม (Syrup) กับ น้ำตาลผสมล่วงหน้า (Premixed Powder) ซึ่งถูก สำนักงานศุลกากรจีน (GACC) สั่ง “ระงับ” การนำเข้าเป็นการชั่วคราวมาตั้งแต่วันที่ 10 ธ.ค 2567 ว่า ตลอดปีที่ผ่านมา สมาคมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้พยายามแก้ปัญหามาโดยตลอด

ล่าสุด GACC ได้ส่งเจ้าหน้าที่มาตรวจโรงงานผู้ประกอบการผลิตส่งออกรวม 10 บริษัทในเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมาปรากฏ ผลการตรวจโรงงานทั้ง 10 แห่งไม่มีโรงงานใดผ่านการรับรองและผ่านการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ GACC เลย

“GACC โดยการประสานจาก สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) เข้ามาตรวจโรงงานตั้งแต่ ห้อง Clean Room ห้องฆ่าเชื้อ การแยกส่วนการผลิต สุขอนามัย ซึ่งแต่ละโรงงานลงทุนปรับปรุงหลายสิบล้านบาทเพื่อให้ GACC ปลดล็อคการส่งออกน้ำเชื่อมและน้ำตาลผสมไปจีน แต่พอ GACC แจ้งผลการตรวจสอบกลับมาปรากฏ ไม่มีใครผ่านการตรวจสอบเลย ส่งผลให้ผู้ส่งออกไทยไม่สามารถส่งออกน้ำเชื่อมและน้ำตาลผสมทุกพิกัดไปยังประเทศจีนได้ สร้างความเสียหายเป็นจำนวนเงินหลายพันล้านบาท“ นายทศพรกล่าว

ที่ผ่านมาหลังจากที่ GACC ระงับการส่งออกน้ำเชื่อม-น้ำตาลผสมล่วงหน้าไปจีนนั้น เป็นการระงับการส่งออกใน 2 พิกัดคือ 170290110 (Syrup) กับ 1702901200 (Premixed Powder) มาตั้งแต่วันที่ 10 ธ.ค 2567 แต่ผู้ส่งออกไทยได้ทำการปรับปรุงตัวสินค้าโดยหันไปส่งออกในพิกัด 2106 เป็นน้ำตาลผสมสีหรือสารประกอบอื่น ๆ โดยจีนยอมผ่อนคลายให้มีการนำเข้าในพิกัดนี้ได้

ส่งผลให้ยังคงมีน้ำเขื่อมและน้ำตาลผสมจากไทยเข้าไปจำหน่ายได้คิดเป็นปริมาณหลายร้อยตู้คอนเทนเนอร์ แต่ตอนนี้ไม่สามารถส่งออกไปได้แม้แต่ตู้เดียว จะส่งออกไปได้ก็แต่น้ำตาลทราย แต่ก็มีโควตาอีก สมาชิกสมาคมทั้ง 47 รายเดือดร้อนมาก ถ้าสถานการณ์ยังเป็นแบบนี้ต่อไป ผู้ผลิตส่งออกน้ำเชื่อม-น้ำตาลผสมคงต้องปิดโรงงาน ซึ่งทางสมาคมคาดการณ์ว่า สุดท้ายก่อนสิ้นปีคงเหลือโรงงานที่ยังเปิดอยู่ 3-5 โรงงานเท่านั้น เนื่องจากหันไปส่งออกน้ำตาลทรายหรือหาตลาดอื่นทดแทนตลาดจีน ซึ่งก็ยากมาก” นายทศพรกล่าว

นอกจากนี้ เนื่องจากสมาชิกสมาคมยังเป็นผู้รับซื้อน้ำตาลในอุตสาหกรรมแปรรูปเพื่อการส่งออกรายใหญ่สุดของประเทศหรือประมาณปีละ 3.6 ล้านตัน หากไม่สามารถส่งออกน้ำตาลแปรรูปในรูปของ น้ำเชื่อม-น้ำตาลผสมไปยัง ตลาดจีน ได้ การรับซื้อน้ำตาลจากโรงงานน้ำตาลในแระเทศก็จะลดลงมีผลกระทบต่อราคาอ้อยของชาวไร่อ้อยโดยตรง

ล่าสุดมีรายงานจาก สำนักงานที่ปรึกษาการเกษตร ประจำกรุงปักกิ่ง (สปษ. ปักกิ่ง) เข้ามาว่า GACC แจ้งผลการตรวจสอบความปลอดภัยอาหารในสินค้าประเภทน้ำตาลของประเทศไทยหลังจากที่ไทยจัดส่งข้อมูลระบบควบคุมความปลอดภัยอาหารเพื่อประกอบการพิจารณาปลดระงับการนำเข้าให้กับ GACC ซึ่งส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจโรงงานในระหว่างเดือนกรกฎาคม-กันยายนปรากฏว่า

GACC ยังคงยืนยันในหลักการ โรงงานผลิตสางออกน้ำเชื่อม-น้ำตาลผสมล่วงหน้าไทยจะต้องอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของ หน่วยงานกำกับดูแล(Competent Authority หรือ CA) การตรวจโรงงานแม้จะมี ใบอนุญาตผลิตอาหารจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) แต่ยังมีการปฏิบัติไม่สอดคล้องตามมาตรฐาน เช่น การจัดโซนผลิตโซนสำนักงาน โซนวัตถุดิบในพื้นที่เดียวกัน ส่งผลให้โรงงานไทยไม่ผ่านมาตรฐานการป้องกันควบคุมความปลอดภัยอาหาร โดย GACC ได้ออกคำสั่งระงับการส่งออกน้ำตาลผสมและน้ำเชื่อมอีก 4 พิกัดเพิ่มเติมจากการสั่งระงับในปีที่ผ่านมา ได้แก่

(1) 1702909090 – Other sugars in solid form, syrups, caramels (including invert sugar and other sugar and syrup containing in the dry state 50% by weight of fructose)
(2) 2106906100 – Cane sugar or beet sugar solution containing added flavouring or colouring matter
(3) 2106906200 – Cane sugar, beet sugar and other food ingredients in simple solid mixture with more than 50% by weight of cane sucrose
(4) 2106909090(120) – Other food preparations (Syrup)

และยังระงับการยื่นเรื่องขอขึ้นทะเบียนในจีนของผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำเชื่อมและน้ำตาลผสมล่วงหน้าเป็นส่วนประกอบรายใหม่ของไทยต่อไปด้วย ทั้งนี้คำสั่งระงับการนำเข้าจะมีผลนับจากวันที่ 27 ตุลาคม 2568 ที่สินค้าลงเรือไปยังจีน