พาณิชย์พาศิลปินไทยบุก Kiaf SEOUL ดัน “ลิขสิทธิ์ศิลปะ” สู่สินทรัพย์โลก

06 ก.ย. 2569 | 11:48น.

กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เดินหน้าผลักดันอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทยออกสู่ตลาดโลก ตามนโยบายของนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ โดยนำความสำเร็จจากงาน “ART UNIVERSE” มาต่อยอดสู่เวทีศิลปะนานาชาติ “Kiaf SEOUL 2026” ที่กรุงโซล สาธารณรัฐเกาหลี

การขยับครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการนำผลงานศิลปะไทยไปจัดแสดง แต่เป็นการใช้ “ทรัพย์สินทางปัญญา” เป็นเครื่องมือสร้างมูลค่าเชิงพาณิชย์ให้ศิลปินไทย เชื่อมต่อกับนักสะสม แกลเลอรี และเครือข่ายธุรกิจศิลปะระดับโลก ขณะเดียวกัน กรมทรัพย์สินทางปัญญายังเดินหน้าเจรจากับกระทรวงทรัพย์สินทางปัญญาเกาหลีใต้ เพื่อเตรียมลงนาม MOU ฉบับใหม่ รองรับโจทย์เศรษฐกิจดิจิทัล AI การประเมินมูลค่าทรัพย์สินทางปัญญา และ IP Finance

“อรมน” ต่อยอด ART UNIVERSE สู่ตลาดศิลปะโลก

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า งานสำคัญของกรมฯ ที่เพิ่งจัดไปเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา คือ “ART UNIVERSE : จักรวาลแห่งการสร้างสรรค์ด้วยศิลป์” ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ศิลปินไทยทั้งรุ่นใหญ่และรุ่นใหม่สร้างโอกาสการค้า การลงทุน และเครือข่ายธุรกิจศิลปะ

งานดังกล่าวได้รับการตอบรับอย่างดีจากตลาดศิลปะในไทย และสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 90 ล้านบาท กรมทรัพย์สินทางปัญญาจึงร่วมกับสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ สสว. นำศิลปินไทยเข้าร่วมจัดแสดงผลงานในงาน “Kiaf SEOUL 2026” หรือ Korea International Art Fair ซึ่งเป็นมหกรรมศิลปะนานาชาติระดับโลกที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดของเกาหลีใต้

นางอรมนกล่าวว่า Kiaf SEOUL จัดมาแล้วกว่า 24 ปี โดยสมาคมแกลเลอรีแห่งเกาหลี ปีนี้รวบรวมงานศิลปะแบบดั้งเดิมและศิลปะร่วมสมัยจากแกลเลอรีชั้นนำกว่า 175 แห่ง ใน 18 ประเทศทั่วโลก อาทิ เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกา เยอรมนี ฝรั่งเศส ไต้หวัน ฮ่องกง รวมถึงไทย

งานนี้สามารถดึงดูดศิลปิน ผู้ประกอบการ นักสะสม ภัณฑารักษ์ และผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะจากทั่วโลกให้เข้าร่วมชมและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ สะท้อนบทบาทของกรุงโซลในฐานะเมืองศิลปะสำคัญของโลก ขณะเดียวกัน ตลาดศิลปะเกาหลีใต้ยังโดดเด่นจากกลุ่มนักสะสมรุ่นใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยเทรนด์และดิจิทัล ทำให้ผลงานที่นำเสนอมีความสดใหม่ สนุกสนาน และสะท้อนป๊อปคัลเจอร์สูง

ชูธีม “THAI ARTISTS WITHOUT BORDERS”

สำหรับพื้นที่จัดแสดงผลงานศิลปะของไทยในงาน Kiaf SEOUL 2026 กรมทรัพย์สินทางปัญญานำแนวคิด “THAI ARTISTS WITHOUT BORDERS” มาใช้เป็นธีมหลัก เพื่อพาศิลปินไทยก้าวข้ามข้อจำกัด สู่การยอมรับและโอกาสทางธุรกิจที่ไร้ขีดจำกัดบนเวทีศิลปะระดับโลก

กรมฯ นำผลงานของ 8 ศิลปินไทยรุ่นใหม่ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นเข้าร่วมจัดแสดง ประกอบด้วย คุณวิศุทธิ์ พรนิมิตร หรือ Wisut Ponnimit เจ้าของคาแรกเตอร์ “น้องมะม่วง” ที่มีฐานแฟนคลับต่างชาติหนาแน่น นำผลงาน “Score Changes, Love Doesn’t คะแนนเปลี่ยน รักไม่เปลี่ยน” มาจัดแสดง

คุณธรรมธัช สายทอง หรือ KARMS ศิลปินที่นำเสนอความจัดจ้านในการแสดงออกเชิงอารมณ์ นำผลงานชุด “The Roommate 01” และ “The Roommate 02” มาจัดแสดง ขณะที่คุณเชิดศักดิ์ เม้ยขันหมาก หรือ 2CHOEY เจ้าของสไตล์การวาดนิ้วมือบนใบหน้าของตัวละคร นำผลงาน “The Way to School” เข้าร่วม

อีกกลุ่มหนึ่ง ได้แก่ คุณฐกฤต ครุธพุ่ม หรือ OCTOBER 29 เจ้าของสัญลักษณ์กระต่ายดำปริศนา “Hele” นำผลงาน “Who Are You?” มาจัดแสดง คุณนิสา ศรีคำดี หรือ MOLLY ศิลปินผู้สร้าง Art Character “CRYBABY” ที่โด่งดังไปทั่วโลก นำผลงาน “Better Boat” มาจัดแสดง และคุณชรารัตติ์ พิมสาร หรือ MACKCHA เจ้าของคาแรกเตอร์ “Chalotte” ตัวแทนความตื่นรู้ในระบบนิเวศท้องทะเล นำผลงาน “Swim” มาร่วมแสดง

ส่วนงานประติมากรรมมีคุณวิษณุพงษ์ หนูนันท์ หรือ Widsanupong Noonan ศิลปินสาย Fine Art นำผลงาน “Carousel Girl” และ “Duality” มาจัดแสดง และคุณกมลชนก ภาณุเวศย์ หรือ May Merri May ศิลปินเซรามิกที่สอดแทรกอารมณ์และแง่มุมเชิงปรัชญาเกี่ยวกับธรรมชาติและความสัมพันธ์ไว้ในตัวละคร “Merri May” นำผลงาน “Jiyunachou”, “Hana” และ “Aomushi” มาจัดแสดง

ดึงศิลปินหน้าใหม่จากเวที ART UNIVERSE เปิดประสบการณ์โซล

นอกจาก 8 ศิลปินหลักแล้ว กรมฯ ยังพาศิลปินไทยหน้าใหม่ “Juthamanee Diloksopon” เจ้าของผลงานสื่อผสม “LOOP” ซึ่งได้รับรางวัลชนะเลิศจากการประกวดผลงานศิลปะในงาน ART UNIVERSE เข้าร่วมเปิดประสบการณ์และสร้างเครือข่ายในตลาดศิลปะนานาชาติครั้งนี้ด้วย

การนำศิลปินรุ่นใหม่ไปร่วมงาน Kiaf SEOUL จึงเป็นมากกว่าการจัดแสดงผลงาน แต่เป็นการเปิดพื้นที่เรียนรู้ให้ศิลปินไทยเห็นเส้นทางการนำทรัพย์สินทางปัญญามาใช้สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับงานศิลปะ ต่อยอดสู่รายได้และโอกาสทางธุรกิจในอนาคต

ตลาดศิลปะไทย 2.4 หมื่นล้าน เชื่อมโอกาสเกาหลี-โลก

นางอรมนกล่าวเพิ่มเติมว่า ตลาดศิลปะของไทยมีศักยภาพและมีฐานผู้ซื้อที่เติบโตต่อเนื่อง โดยในปี 2567 สินทรัพย์ที่เป็นงานศิลปะ หรือ Art Asset ของไทย มีการประเมินว่ามีมูลค่าสูงถึง 24,000 ล้านบาท และมีมูลค่าการซื้อขายประจำปีประมาณ 1,400 ล้านบาท สะท้อนความตื่นตัวของตลาดและความสนใจในงานศิลปะไทยที่เพิ่มขึ้น

ขณะเดียวกัน เกาหลีใต้ถือเป็นหนึ่งในตลาดศิลปะที่มีศักยภาพของเอเชีย โดยข้อมูลจาก 2026 Korean Art Market Survey ซึ่งจัดทำโดยกระทรวงวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยวเกาหลี และ Korea Arts Management Service ระบุว่า ในปี 2568 ตลาดศิลปะเกาหลีมีมูลค่าซื้อขายประมาณ 638.2 พันล้านวอน หรือประมาณ 15,500 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.8% จากปีก่อนหน้า

ขณะที่รายงาน The Art Basel and UBS Global Art Market Report 2026 ระบุว่า ตลาดศิลปะโลกในปี 2568 มีมูลค่าซื้อขายรวม 59.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1.98 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 4% จากปีก่อนหน้า สะท้อนกำลังซื้อและความสนใจในตลาดศิลปะที่ยังมีแนวโน้มเติบโตในระยะยาว

กรมทรัพย์สินทางปัญญาเชื่อว่า การนำศิลปินไทยเข้าร่วมงาน Kiaf SEOUL 2026 จะเป็นโอกาสสำคัญในการเปิดประตูทางการค้า เชื่อมโยงศิลปินไทยกับนักสะสม แกลเลอรี และเครือข่ายธุรกิจศิลปะในต่างประเทศ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลงาน ขยายการรับรู้ และยกระดับการยอมรับศิลปะไทยในเวทีสากล

ไทย-เกาหลีใต้จ่อ MOU ทรัพย์สินทางปัญญาฉบับใหม่

นอกจากการผลักดันศิลปินไทยเข้าสู่ตลาดศิลปะโลกแล้ว กรมทรัพย์สินทางปัญญายังเดินหน้ายกระดับความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างไทยกับเกาหลีใต้

เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 ณ กรุงโซล นางอรมนหารือทวิภาคีกับ Mr. JUNG Yeonwoo ปลัดกระทรวงทรัพย์สินทางปัญญา หรือ Ministry of Intellectual Property : MOIP แห่งสาธารณรัฐเกาหลี เพื่อเดินหน้าจัดทำ MOU ความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาฉบับใหม่ ให้สอดรับกับบริบทเศรษฐกิจและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

MOU ฉบับใหม่นี้จะครอบคลุมประเด็นสำคัญ ทั้งการสร้างสรรค์ การคุ้มครอง การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ การป้องปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา รวมถึง AI และ IP Finance เพื่อเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยขยายธุรกิจในตลาดต่างประเทศได้อย่างยั่งยืน และสร้างความมั่นใจด้านการค้าและการลงทุนกับไทยให้แก่ผู้ประกอบการเกาหลีใต้

นางอรมนกล่าวว่า กระทรวงพาณิชย์ให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าและบริการไทย รวมถึงคุ้มครองสิทธิและผลประโยชน์ของผู้ประกอบการไทยในตลาดต่างประเทศ โดยกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้นำนโยบายดังกล่าวมาขับเคลื่อนผ่านความร่วมมือกับประเทศคู่ค้าและหน่วยงานทรัพย์สินทางปัญญาระดับสากล รวมถึงเกาหลีใต้ ซึ่งเป็นคู่ค้าสำคัญของไทยและมีความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญามาอย่างต่อเนื่องยาวนาน

MOU ใหม่รับ AI-IP Valuation-IP Finance

นางอรมนระบุว่า ในการหารือครั้งนี้ ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะเร่งจัดทำบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาฉบับใหม่ เพื่อยกระดับกรอบความร่วมมือให้เท่าทันบริบทการค้าและเทคโนโลยีในปัจจุบัน โดยต่อยอดจาก MOU ฉบับเดิมที่จัดทำไว้ตั้งแต่ปี 2550 ซึ่งขณะนั้น MOIP ยังมีสถานะเป็นสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งสาธารณรัฐเกาหลี หรือ KIPO ก่อนยกระดับเป็นกระทรวงทรัพย์สินทางปัญญาในปัจจุบัน

MOU ฉบับใหม่จะครอบคลุมเทคโนโลยีเกิดใหม่ โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI รวมถึงการประเมินมูลค่าทรัพย์สินทางปัญญา หรือ IP Valuation และการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน หรือ IP Finance ซึ่งจะช่วยต่อยอดองค์ความรู้และประสบการณ์ของทั้งสองประเทศ และเปิดทางให้นวัตกรรมกับทรัพย์สินทางปัญญาเชื่อมต่อภาคธุรกิจได้มากขึ้น

ทั้งฝ่ายไทยและเกาหลีใต้จะเร่งหารือในรายละเอียด เพื่อเตรียมการลงนาม MOU ฉบับใหม่ในเดือนพฤศจิกายน 2569 ในห้วงการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน หรือการเดินทางเยือนไทยอย่างเป็นทางการของผู้นำระดับสูงของเกาหลีใต้

แก้ละเมิดออนไลน์-สินค้าปลอม-จดทะเบียนแบรนด์ไม่สุจริต

นอกจาก AI และ IP Finance แล้ว ทั้งสองฝ่ายยังหารือการขยายความร่วมมือเพื่อลดอุปสรรคและแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นกับผู้ประกอบการอย่างตรงจุด เช่น การส่งเสริมการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหลักประกันในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนอย่างเป็นรูปธรรม การป้องกันปัญหาการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาบนโลกออนไลน์ หรือ Online Piracy ซึ่งมีความซับซ้อนมากขึ้น และการแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีกับแนวปฏิบัติในการแยกแยะสินค้าจริงและสินค้าปลอม เพื่อยกระดับความสามารถในการตรวจจับและปราบปรามสินค้าละเมิดให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทั้งสองฝ่ายยังหารือแนวทางความร่วมมือเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบสิทธิบัตร ผ่านการแลกเปลี่ยนข้อมูล แนวปฏิบัติที่เหมาะสม และการพัฒนาศักยภาพผู้ตรวจสอบสิทธิบัตร เพื่อให้กระบวนการพิจารณาคำขอเป็นไปอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงส่งเสริมให้ผลงานนวัตกรรมต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้จริง

อีกประเด็นที่ไทยให้ความสำคัญคือการแก้ปัญหาการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าโดยไม่สุจริต หรือ Bad-Faith Trademark Filing ซึ่งเป็นกรณีที่บุคคลอื่นฉวยโอกาสนำแบรนด์หรือเครื่องหมายการค้าที่มีชื่อเสียงไปยื่นจดทะเบียนในต่างประเทศไว้ก่อน ส่งผลกระทบต่อเจ้าของแบรนด์ตัวจริงในการทำตลาดหรือขยายธุรกิจไปต่างประเทศ

เกาหลีใต้พร้อมร่วมมือ ลงนามตามเป้าหมาย

ด้าน Mr. JUNG Yeonwoo ปลัดกระทรวงทรัพย์สินทางปัญญาแห่งเกาหลีใต้ เห็นด้วยกับฝ่ายไทยว่า MOU ดังกล่าวจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการสานต่อความร่วมมือกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาของไทย และส่งเสริมระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาของทั้งสองประเทศ

ฝ่ายเกาหลีใต้ย้ำว่าจะทำงานร่วมกับฝ่ายไทยอย่างใกล้ชิด เพื่อให้สามารถลงนาม MOU ฉบับใหม่ได้ภายในกำหนดเวลาที่ตั้งเป้าหมายร่วมกัน

กรมทรัพย์สินทางปัญญาเชื่อว่า การยกระดับความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างไทยและเกาหลีใต้ครั้งนี้ จะช่วยให้กรอบความร่วมมือของทั้งสองประเทศก้าวทันโจทย์เศรษฐกิจและเทคโนโลยียุคใหม่ พร้อมวางรากฐานนโยบายทรัพย์สินทางปัญญาที่เข้มแข็ง ตั้งแต่การสร้างมูลค่า การเข้าถึงแหล่งทุน ไปจนถึงการคุ้มครองสิทธิและการป้องปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา

ทรัพย์สินทางปัญญา จากเครื่องคุ้มครอง สู่เครื่องมือสร้างเศรษฐกิจ

ภาพรวมความเคลื่อนไหวของกรมทรัพย์สินทางปัญญาในเกาหลีใต้รอบนี้สะท้อนบทบาทใหม่ของทรัพย์สินทางปัญญา ที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการจดทะเบียนหรือคุ้มครองสิทธิ แต่กำลังถูกใช้เป็นเครื่องมือผลักดันเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของไทย

ในมิติศิลปะ การพาศิลปินไทยเข้าสู่ Kiaf SEOUL 2026 คือการยกระดับผลงานลิขสิทธิ์จากพื้นที่จัดแสดงในประเทศ ไปสู่ตลาดที่มีนักสะสม แกลเลอรี และผู้เชี่ยวชาญศิลปะระดับโลก

ในมิติธุรกิจ การหารือ MOU ไทย-เกาหลีใต้ คือการวางโครงสร้างความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญายุคใหม่ ที่ครอบคลุม AI, IP Valuation, IP Finance, Online Piracy, สิทธิบัตร และการป้องกันปัญหาจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าโดยไม่สุจริต

หากทั้งสองแกนเดินหน้าได้ต่อเนื่อง ศิลปิน ผู้ประกอบการ และเจ้าของแบรนด์ไทยจะมีเครื่องมือมากขึ้นในการสร้างมูลค่าจากทรัพย์สินทางปัญญา ปกป้องสิทธิในตลาดต่างประเทศ และขยายโอกาสทางการค้าในเศรษฐกิจสร้างสรรค์กับเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างเป็นรูปธรรม