ไทยคาดส่งออกข้าว-มันสำปะหลัง ปี’69 เสี่ยงบาทแข็งฉุด ปีนี้ทะลุเป้า

กรมการค้าต่างประเทศ เผยไทยส่งออกข้าว 11 เดือนปี 2568 มีปริมาณ 7.29 ล้านตัน คาดทั้งปีทะลุเป้า 7.5 ล้านตัน มีลุ้นถึง 8 ล้านตัน ส่วนปี 2569 ตั้งเป้าแค่ 7 ล้านตัน ส่วนมันสำปะหลัง ส่งออกทะลุเป้าแล้ว 7.83 ล้านตัน คาดปี 2569 ยังขายดีต่อเนื่อง ห่วงบางแข็งฉุด แข่งขันรุนแรง

นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า การส่งออกข้าวไทยช่วง 11 เดือน ปี 2568 (ม.ค.-พ.ย.) มีปริมาณ 7.29 ล้านตัน ลดลง 21% มูลค่า 4,162 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลง 30% หรือประมาณ 136,823 ล้านบาท คาดว่า ทั้งปีจะส่งออกได้ประมาณ 7.88 ล้านตัน เกินไปจากเป้าที่ตั้งไว้ที่ 7.5 ล้านตัน และอาจจะทำได้ถึง 8 ล้านตัน หากเรือที่ส่งมอบออกไปได้ไว ส่วนปี 2569 ได้หารือกับภาคเอกชนแล้ว ประเมินว่าจะส่งออกได้ประมาณ 7 ล้านตัน เพราะยังมีความท้าทายสูงมาก

โดยการส่งออกข้าวในปี 2569 ที่ตั้งเป้าลดลง เพราะตลาดข้าวโลกยังมีการแข่งขันสูงจากผลผลิตข้าวที่เพิ่มขึ้น การระบายสต๊อกข้าวปริมาณมากของอินเดีย ความต้องการนำเข้าข้าวของคู้ค้าสำคัญ เช่น อินโดนีเซีย มีแนวโน้มลดลง ปัญหาความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลกระทบต่อต้นทุนค่าขนส่ง และการแข็งค่าของเงินบาท ที่ทำให้ราคาข้าวไทยแข่งขันกับคู่แข่งได้ลดลง ซึ่งได้กระทบมาตั้งแต่ต้นปี 2568 แล้ว และจะยังต่อเนื่องไปจนถึงปี 2569 หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่เข้ามาดูแลให้เงินบาทอยู่ในระดับที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม กรมมีแผนที่จะผลักดันการส่งออกข้าวไทย ประกอบด้วยการผลักดันการซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) กับจีน ที่ตกลงไว้ที่ 5 แสนตัน โดยขณะนี้ตกลงกันแล้ว 1 แสนตัน อยู่ระหว่างการเสนอราคา คาดว่าหลังปีใหม่จะสรุปได้ และเริ่มส่งมอบได้ทันทีหลังตกลงกันได้ และกำหนดเสร็จภายในเดือน มี.ค. 2569 และที่เหลือภายในปี 2569 ซึ่งจะต้องเจรจารายละเอียดกันต่อไป ส่วนข้าวจีทูจีกับสิงคโปร์ 1 แสนตัน ขณะนี้ได้ทำการบ้านแล้ว และช่วงเดือน ม.ค. 2569 จะเริ่มหารือกัน

นอกจากนี้ จะเร่งขยายตลาดข้าวขาวและข้าวนึ่งในตลาดที่มีศักยภาพ เช่น อิรัก ซาอุดีอาระเบีย ตะวันออกกลางและแอฟริกา ขยายตลาดข้าวประณีต เช่น เยอรมนี สวิตเซอร์แลนด์ และสหรัฐ กระชับความสัมพันธ์และสร้างความเชื่อมั่นกับคู่ค้าสำคัญ อาทิ ฮ่องกง จีน สหรัฐ และแคนาดา การประชาสัมพันธ์ข้าวไทยผ่านงานแสดงสินค้านานาชาติ พร้อมเชื่อมโยงผู้นำเข้า-ผู้ส่งออกข้าว และโปรโมตข้าวไทยผ่านช่องทางออนไลน์ รณรงค์การบริโภคข้าวไทยร่วมกับร้านอาหาร หรือ Key Influencers ที่มีชื่อเสียง

สำหรับการส่งออกมันสำปะหลังในช่วง 11 เดือน มีปริมาณ 7.83 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 28.36% เกินไปกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ที่ 7.5 ล้านตัน มูลค่า 2,695.51 ล้านเหรียญสหรัฐ ลดลง 8.48% ซึ่งเป็นผลมาจากการดำเนินกิจกรรมเชิงรุกในการขยายตลาดไปยังประเทศและภูมิภาคใหม่ที่มีศักยภาพ ควบคู่กับการรักษาตลาดหลักเดิม เช่น การจัดคณะผู้แทนการค้าไปขายมันสำปะหลังที่จีน ซาอุดีอาระเบีย ญี่ปุ่น และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ การจัดงานประชุมสัมมนามันสำปะหลังโลก ปี 2568 ที่ขายมันได้กว่าหมื่นล้านบาท

สำหรับในปี 2569 ที่กำลังจะมาถึง กรมยังคงเดินหน้าจัดกิจกรรมขยายตลาดส่งออกมันสำปะหลังอย่างต่อเนื่อง โดยมีแผนจัดคณะผู้แทนภาครัฐและเอกชนเดินทางไปจัดกิจกรรมขยายตลาดและเข้าร่วมงานแสดงสินค้าในต่างประเทศ เพื่อผลักดันการส่งออกสินค้ามันสำปะหลังไปยังตลาดที่มีศักยภาพ เช่น จีนตอนใต้ ญี่ปุ่น ทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปยุโรป เป็นต้น เพื่อผลักดันการส่งออกสินค้ามันสำปะหลังเข้าสู่อุตสาหกรรมต่อเนื่องที่หลากหลายมากขึ้น ได้แก่ อุตสาหกรรมอาหารสัตว์ อุตสาหกรรมอาหาร อุตสาหกรรมเคมี กาว และกระดาษ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศกล่าว

ทั้งนี้ กรมการค้าต่างประเทศคาดการณ์ว่า ในปี 2569 แนวโน้มการส่งออกมันสำปะหลังของไทยจะยังคงอยู่ในทิศทางที่สดใส คาดว่าจะสามารถส่งออกได้อย่างต่อเนื่อง จากปัจจัยสนับสนุนด้านความต้องการของตลาดต่างประเทศ ทั้งในตลาดอุตสาหกรรมแอลกอฮอล์ของจีนซึ่งเป็นตลาดหลักเดิม และตลาดใหม่ที่มีศักยภาพ ได้แก่ อุตสาหกรรมอาหารสัตว์ของจีนและตลาดตะวันออกกลาง โดยเฉพาะซาอุดีอาระเบีย

อย่างไรก็ดียังมีปัจจัยท้าทายจากปริมาณผลผลิตที่มีแนวโน้มลดลงตามการคาดการณ์ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ซึ่งอาจส่งผลต่อปริมาณวัตถุดิบสำหรับการแปรรูปเพื่อการส่งออก ทั้งนี้ กรมจะยังคงเดินหน้าขับเคลื่อนแผนการขยายตลาดส่งออกมันสำปะหลังอย่างต่อเนื่องตลอดปี 2569 โดยมุ่งแสวงหาตลาดใหม่ในอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพ เพื่อขยายฐานการส่งออกและสร้างความมั่นคงให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการไทยในระยะยาว