เตรียมขึ้นทะเบียน ‘บัตรคนจน’ รอบใหม่ต้นปี’63 เพิ่มประกันอุบัติเหตุ-สุขภาพ

รัฐบาลวางแผนคัด “คนจน” อีกรอบต้นปี’63 งัดเทคโนโลยีบล็อกเชนสกัด “จนไม่จริง” คาดเหลือต่ำกว่า 10 ล้านคน จากปัจจุบันมีถึง 14.5 ล้านคน เปิดทางรัฐเพิ่มสวัสดิการให้คนจนจริง ๆ ได้อย่างหลากหลายมากขึ้น รับนโยบาย “สมคิด” ให้เพิ่มสวัสดิการ “ประกันอุบัติเหตุ-ประกันสุขภาพ” ผู้ถือ “บัตรคนจน”

แหล่งข่าวจากกระทรวงการคลังเปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า รัฐบาลเตรียมแผนเปิดให้มีการลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ รอบใหม่ ต้นปี 2563 โดยจะมีการนำเทคโนโลยีบล็อกเชน (blockchain) มาใช้ตรวจสอบคัดกรองคุณสมบัติของผู้ที่จะได้รับสิทธิ เพื่อคัดกรองผู้ที่จนไม่จริงออกไป จากปัจจุบันที่มีผู้อยู่ในระบบบัตรสวัสดิการแห่งรัฐทั้งสิ้น 14.5 ล้านคน ซึ่งน่าจะเหลือต่ำกว่า 10 ล้านคน

ทั้งนี้ การลงทะเบียนรอบใหม่จะยังคงเปิดให้ลงทะเบียนเป็นรายบุคคล เพียงแต่เวลาพิจารณาคุณสมบัติจะพิจารณาเป็นรายครัวเรือน เช่น การพิจารณารายได้รวมของครัวเรือนและการพิจารณาทรัพย์สินรวมของครัวเรือน เป็นต้น

“การนำบล็อกเชนมาใช้ จะทำให้การตรวจสอบคุณสมบัติทำได้รัดกุมขึ้น เพื่อที่เวลาจัดทำนโยบายอะไรลงไป จะได้ไม่ผิดฝาผิดตัว ซึ่งแต่เดิมจะเห็นผู้ถือบัตรบางรายอาศัยช่องว่างที่ยังไม่ได้มีการตรวจสอบรายได้เป็นรายครัวเรือน ทำให้ได้รับสิทธิประโยชน์ ทั้ง ๆ ที่ไม่ควรได้รับ” แหล่งข่าวกล่าว

“แต่เกณฑ์ใหม่จะทำให้คัดกรองได้ดีขึ้น โดยใช้บล็อกเชนเป็นเครื่องมือ ซึ่งเมื่อได้จำนวนคนที่จนจริง ๆ ที่น่าจะต่ำกว่า 10 ล้านคนแล้ว ก็จะทำให้รัฐมีเงินสำหรับจัดสวัสดิการใหม่ ๆ เพิ่มเข้าไป เช่น การทำประกันให้ เป็นต้น”

ขณะที่นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า จะมีการเปิดให้ลงทะเบียนสวัสดิการปีหน้า (ปี 2563) โดยจะมีการปรับปรุงวิธีการลงทะเบียน เพื่อให้ได้ข้อมูลที่มากขึ้น และอาจจะมีมาตรการช่วยเหลือผู้ถือบัตรสวัสดิการ เป็นมาตรการใหม่ ๆ เพิ่มเติม ซึ่งขึ้นกับงบประมาณ

“อาจจะมีกิมมิกใหม่ ๆ อย่างตอนนี้ ผมก็ให้ทาง คปภ. (คณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย) ไปคิด โดยความคิดผม อยากให้บัตรสวัสดิการครอบคลุมถึงโรคภัยไข้เจ็บที่ 30 บาทรักษาทุกโรคไม่ครอบคลุมถึง โดยการทำประกันสุขภาพให้เพิ่มเติม หรือดูแลพวกโรคที่เป็นแล้วคนตายแน่นอน หรืออย่างโรคไต ที่ค่าใช้จ่ายมหาศาลเลย รวมถึงประกันอุบัติเหตุ” นายสมคิดกล่าว

บล็อกเชนโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

ขณะเดียวกัน เมื่อวันที่ 27 ก.ย.ที่ผ่านมา นายอุตตม สาวนายน รมว.คลัง ได้เปิดตัวดิจิทัลแพลตฟอร์ม ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยสู่ชุมชน โดยนำร่องจัดทำระบบบล็อกเชน 8 โครงการ ซึ่ง 1 ในนั้นคือ การใช้บล็อกเชนในโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ (welfare) ส่วนที่เหลือ ได้แก่ การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ, การออมผ่านพันธบัตรรัฐบาล, การคืนภาษีของนักท่องเที่ยว, การจัดเก็บภาษีของกรมสรรพสามิตและกรมศุลกากร, สิทธิการรักษาพยาบาลของข้าราชการ และระบบราคาประเมินที่ดินของกรมธนารักษ์

“การใช้บล็อกเชนในโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เพื่อใช้ในการเชื่อมโยงข้อมูล เรื่องอัตลักษณ์ (identity) จากทุกภาคส่วน มาเพิ่มประสิทธิภาพในการลงทะเบียนผู้รับสวัสดิการ และใช้คุณสมบัติของบล็อกเชนในการอัพเดตและแชร์ข้อมูลแบบเรียลไทม์ เพื่อป้องกันการใช้สวัสดิการในทางที่ผิด และลดทุจริตจากผู้ที่ไม่ได้รับสิทธิ” นายอุตตมกล่าว

ด้านแหล่งข่าวจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) กล่าวว่า ที่ผ่านมามีเกษตรกรที่ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐภายใต้การดูแลของ ธ.ก.ส. อยู่กว่า 3 ล้านราย โดยส่วนหนึ่งธนาคารได้ดำเนินมาตรการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จนทำให้เกษตรกรบางส่วนมีรายได้พ้นจากเส้นความยากจน หรือมีรายได้สูงกว่า 30,000 บาทต่อปี ไปได้กว่า 1 แสนราย

อย่างไรก็ดี การลงทะเบียนรอบใหม่ซึ่งได้เลื่อนออกไป จากเดิมกำหนดจะเปิดลงทะเบียนปลายปี 2562 เป็นต้นปี 2563 จะมีการทำระบบที่สามารถคัดกรองคนจนได้อย่างถูกต้องมากขึ้น โดยจะปรับเกณฑ์ต่าง ๆ ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น อาทิ รายได้ ทรัพย์สิน และการตรวจสอบข้อมูลที่เข้มข้นขึ้น

“เดิมจะลงทะเบียนปี 2562 แต่หลังจากรัฐบาลที่เป็นรัฐบาลพรรคร่วมได้พิจารณากัน ก็มีการดูกันหลายเรื่อง และเห็นว่าควรรีวิว ทำโครงการให้มีประสิทธิภาพสูงสุด รวมถึงช่วงนี้ต้องเร่งดูแลผลกระทบจากน้ำท่วมก่อนด้วย” แหล่งข่าวกล่าว