มหานครกรุงเทพ ระดมสมองออกแบบเมืองในฝัน
ในเมืองศิวิไลซ์หลายแห่งของหลายประเทศทั่วโลก ต่างมีการออกแบบผังเมืองและพัฒนาเมือง เพื่อตอบสนองความต้องการของประชากรของเมืองนั้น ๆ โดยที่ไม่จำเป็นจะต้องออกแบบให้หรูหรา ล้ำสมัย หรือรองรับโลกแห่งอนาคตเพียงอย่างเดียว
เพราะการพัฒนาเมืองต่างเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี นวัตกรรม และการดำรงรักษาความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของเมืองนั้น ๆ ด้วย
ผลเช่นนี้ จึงทำให้ศูนย์วิจัยอนาคตศึกษา FutureTales Lab by MQDC และบริษัท เนบิวลา คอร์ปอเรชั่น จำกัด (Nebula Corporation) ร่วมกับกรุงเทพมหานคร (BMA) ศูนย์การเรียนรู้ฟอร์ดเพื่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม (FREC Bangkok) และศูนย์วิจัยชุมชนเมือง (Urban Studies Lab/USL) จัดกิจกรรมให้ความรู้การพัฒนาเมืองในอนาคตให้กับผู้เข้าแข่งขันแฮกกาธอนระดมสมองพัฒนากรุงเทพฯ
“ดร.การดี เลียวไพโรจน์” ประธานเจ้าหน้าที่อนาคตศาสตร์และสินทรัพย์ดิจิทัล บริษัทแมกโนเลีย ควอลิตี้ ดีเวล็อปเม้นต์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (MQDC) กล่าวว่า สืบเนื่องจากทางกรุงเทพมหานครร่วมกับศูนย์การเรียนรู้ฟอร์ดเพื่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม (FREC Bangkok) และศูนย์วิจัยชุมชนเมือง (Urban Studies Lab/USL) จัดกิจกรรมเชิญชวนผู้สนใจเข้าร่วมการแข่งขันแฮกกาธอน เพื่อค้นหาและสร้างสรรค์ไอเดียใหม่ ๆ ในการพัฒนากรุงเทพมหานคร
ภายใต้ชื่อ “BMA x FREC Hackathon” ระหว่างวันที่ 29 มิถุนายน ถึง 1 กรกฎาคม 2566 ที่ผ่านมา โดยเชิญศูนย์วิจัยอนาคตศึกษา และบริษัท เนบิวลา คอร์ปอเรชั่น จำกัด (Nebula Corporation)ผู้เชี่ยวชาญด้านนวัตกรรมและการพัฒนาเมือง จัดกิจกรรมบรรยายองค์ความรู้ต่าง ๆ เพื่อเปิดมุมมองใหม่ ๆ มาช่วยทำให้ทีมที่เข้าร่วมแข่งขันเสนอโครงการอย่างมีประสิทธิภาพ และครอบคลุมมากขึ้น
ภายใต้ความร่วมมือครั้งนี้ ทางศูนย์วิจัยอนาคตศึกษาร่วมกับบริษัท เนบิวลาฯ จัดกิจกรรม Knowledge Sharing ขึ้น เพื่อให้ผู้เข้าร่วมการแข่งขันได้รับฟังข้อมูลการพัฒนาเมืองในด้านต่าง ๆ รวมถึงการเรียนรู้เรื่องการวิเคราะห์คาดการณ์ (foresight) อนาคตของกรุงเทพฯ จากทีมผู้เชี่ยวชาญของศูนย์วิจัย
พร้อมทั้งได้รับชม Bangkok Next Tales ระบบอัจฉริยะที่จำลองสถานการณ์ความเป็นไปได้ในด้านต่าง ๆ ของกรุงเทพมหานครในอนาคต เช่น ปริมาณพื้นที่สีเขียว ปริมาณผิวจราจร รวมทั้งสถานการณ์สุดขั้ว อย่างเช่นภาวะน้ำท่วม เป็นต้น
ขณะที่ future of living จะฉายภาพอนาคตการใช้ชีวิตของมนุษย์ทั้งในด้านที่อยู่อาศัย การเดินทาง และรูปแบบเมืองในอนาคต โดยเราหวังเป็นอย่างยิ่งว่า กิจกรรมครั้งนี้จะช่วยเพิ่มความรู้และทักษะใหม่ ๆ ให้กับผู้เข้าแข่งขันได้นำไปใช้ออกแบบเมืองในฝันของทุกคนได้
“สุณัฏฐา พงษ์เจริญ” ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยด้านการคาดการณ์อนาคต ศูนย์วิจัยอนาคตศึกษา FutureTales Lab by MQDC กล่าวถึงภารกิจหลักของศูนย์วิจัยที่เน้นการวิจัยเพื่อคาดการณ์ความเป็นไปได้ในอนาคต ออกแบบเครื่องมือ และฐานข้อมูล (Data Platform) ที่จะช่วยป้องกันและบรรเทาปัญหาต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ตลอดจนร่วมมือกับภาครัฐ เอกชน และประชาชนที่สนใจทั้งใน และต่างประเทศ เพื่อค้นคว้า วิเคราะห์ และเผยแพร่ข้อมูลด้านอนาคตศาสตร์
“กระบวนการทำ foresight คือการวิเคราะห์อนาคตจากข้อมูลปัจจุบัน โดยใช้หลักการ STEEPV-social, technological, economical, environmental, political, values เพื่อดูแนวโน้มว่าการเปลี่ยนแปลงภายใต้ปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้จะส่งผลกระทบต่ออนาคตอย่างไร มีสัญญาณอะไรบ้างที่อาจพัฒนาเป็นเทรนด์ เพื่อมองหาโอกาส และความท้าทายที่อาจเกิดขึ้นในมิติต่าง ๆ เพื่อให้เรารับมือได้อย่างทันท่วงที”
“สุณัฏฐา” กล่าวต่อว่า นอกจากนั้น เรายังเผยแพร่ผลงานวิจัย “Future of Urbanization” การมองอนาคตของกรุงเทพมหานครในอีก 30 ปีข้างหน้าในแง่มุมต่าง ๆ คือการใช้ชีวิต การเดินทาง สาธารณูปโภคต่าง ๆ
รวมถึงเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะเป็นคู่มือสำหรับผู้ที่เกี่ยวข้องในการวางแผนการพัฒนาเมืองให้ตรงตามความต้องการของผู้อยู่อาศัย แก้ปัญหาที่เกิดขึ้น และส่งเสริมให้เป็นเมืองที่ผู้อยู่อาศัยมีความสุขและมีคุณภาพชีวิตที่ดี
กิจกรรมเดียวกันนี้ “ดร.นภาสินี สืบสุข” ผู้ช่วยผู้อำนวยการด้านนวัตกรรมเมือง บริษัท เนบิวลา คอร์ปอเรชั่น จำกัด ชี้ให้เห็นว่า รูปแบบเมืองในอนาคตจะต้องเป็น “future city for climate resilience” หรือ “เมืองที่มีความยืดหยุ่นต่อสภาพอากาศ” เพื่อสามารถปรับตัวได้ตามสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป
เนื่องจากสภาพแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศทุกวันนี้มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ไม่ว่าจะเป็นปริมาณการใช้คาร์บอนที่สูงขึ้น ความร้อน และฝุ่นควันที่เพิ่มมากขึ้น จึงมีความจำเป็นต้องออกแบบเมืองที่รองรับให้คนอยู่อาศัยได้อย่างสะดวกสบาย และปลอดภัยในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป
โดยการพัฒนาไปสู่เมืองที่ดีต้องตอบโจทย์สำคัญใน 4 ด้าน คือด้านสิ่งแวดล้อม (environmental), การอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนระหว่างมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ (harmony living), สุขภาพและสุขภาวะที่ดี (health & wellness) และด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ (economic stability)
“พฤฒิเชษฐ์ เลิศอุดมพฤกษา” ผู้จัดการอาวุโสด้านนวัตกรรมเมือง และ “ปภาพินท์ พลเยี่ยม” ผู้จัดการด้านนวัตกรรมเมือง บริษัท เนบิวลา คอร์ปอเรชั่น จำกัด กล่าวสรุปตรงกันว่า future city for climate resilience ถือเป็นหนึ่งในภารกิจของเนบิวลาฯ ในการคิดค้น และพัฒนานวัตกรรมเพื่อพัฒนาเมืองที่เน้นการขับเคลื่อนการเจริญเติบโตของเมืองไปพร้อม ๆ กับการดูแลโลกใบนี้
“โดยมีเป้าหมายคือการสร้าง Resilient & Regenerative City เมืองที่สามารถคงอยู่ได้ด้วยตัวเองอย่างยั่งยืนอย่างแท้จริง เช่นตัวอย่างการพัฒนาของไทเป สู่เมืองแห่งกิจกรรมและการท่องเที่ยว จนทำให้นักท่องเที่ยวทั่วโลกต่างอยากเดินทางไปยลโฉมสักครั้ง”
“ซึ่งเราเองก็อยากให้มหานครกรุงเทพเป็นอย่างนั้นเช่นกัน”