จีนใช้หยวนทำธุรกรรมระหว่างประเทศแซงดอลลาร์ แต่ภาพรวมทั้งโลก ตามหลังไกล

ในไตรมาส 2 ปีนี้ จีนใช้เงิน “หยวน” ในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศมากกว่าเงิน “ดอลลาร์สหรัฐ” เป็นครั้งแรก แต่ในภาพรวมการทำธุรกรรมระหว่างประเทศของทั้งโลก สัดส่วนการใช้เงินหยวนยังน้อยมาก อยู่อันดับ 5 ของสกุลเงินที่ใช้ทำธุรกรรมทั่วโลก  

ตั้งแต่ช่วงไตรมาสแรกของปีนี้ มีข่าวว่าจีนใช้เงินหยวนในการค้าระหว่างประเทศมากกว่าเงินดอลลาร์สหรัฐแล้ว แต่เมื่อดูในรายละเอียดพบว่าการใช้เงินหยวนส่วนใหญ่เป็นการใช้ระหว่างจีนแผ่นดินใหญ่กับฮ่องกง ซึ่งรวมการทำธุรกรรมในตลาดทุนเข้าไปด้วย 

แต่ล่าสุดเพิ่งมีข้อมูลออกมาว่า ในไตรมาสที่ 2 ของปีนี้ จีนใช้เงินหยวนในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศแซงหน้าเงินดอลลาร์สหรัฐไปแล้วจริง ๆ 

สำนักข่าวนิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานในวันที่ 25 กรกฎาคม 2023 ว่า จีนใช้เงินหยวนในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศ (cross-border transactions) เป็นสัดส่วน 49% ของธุรกรรมทั้งหมดในไตรมาส 2 ปี 2023 ซึ่งแซงหน้าสัดส่วนการใช้เงินดอลลาร์สหรัฐเป็นครั้งแรก สาเหตุหลักมาจากตลาดทุนที่เปิดกว้างมากขึ้น และการค้ากับรัสเซียที่ขยายตัวพร้อมกับการใช้เงินหยวนในการชำระเงินมากขึ้น 

นิกเคอิใช้ข้อมูลทางสถิติจากสำนักงานบริหารเงินตราต่างประเทศของจีน (State Administration of Foreign Exchange of China) พิจารณาสัดส่วนการใช้สกุลเงินต่าง ๆ ในการธุรกรรมการค้าระหว่างประเทศของบริษัท บุคคล และนักลงทุน โดยไม่รวมการชำระเงินหยวนสำหรับการค้าและธุรกรรมในตลาดทุนที่ไม่เกี่ยวข้องกับจีนในฐานะคู่สัญญา

ในไตรมาสที่ 2 ปีนี้จีนใช้เงินหยวนในการชำระเงินระหว่างประเทศคิดเป็น 1.51 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 11% จากช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า ขณะที่การชำระเงินด้วยสกุลเงินดอลลาร์หดตัว 14% เป็น 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งนับเป็นไตรมาสแรกนับตั้งแต่ปี 2010 ที่จีนใช้เงินหยวนมากกว่าเงินดอลลาร์สหรัฐ ในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศ 

ส่วนการใช้เงินในการทำธุรกรรมรวมทั่วโลกนั้น อิงตามข้อมูลจาก SWIFT ซึ่งเป็นเครือข่ายการทำธุรกรรมทางการเงินทั่วโลกที่รายงานว่า ณ เดือนมิถุนายน 2023 เงินดอลลาร์สหรัฐยังเป็นสกุลเงินที่ถูกใช้มากที่สุดในการทำธุรกรรมทั่วโลก ครองสัดส่วน 42.02% ของธุรกรรมทั้งหมด ส่วนเงินหยวนของจีนมีสัดส่วนการใช้งานทั่วโลก 2.77% ซึ่งเป็นสกุลเงินที่ถูกใช้งานเป็นอันดับ 5 รองลงมาจากดอลลาร์สหรัฐ, ยูโร, ปอนด์ ของอังกฤษ และเยน ของญี่ปุ่น 

สัดส่วนของเงินหยวนในการชำระเงินทั่วโลกยังคงน้อยเมื่อเทียบกับขนาดเศรษฐกิจของจีนที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก แต่ก็เพิ่มขึ้นจากสัดส่วน 1.81% เมื่อ 5 ปีที่แล้ว แสดงให้เห็นว่าการชำระเงินแบบทวิภาคีซึ่งมีแรงหนุนจากอิทธิพลทางเศรษฐกิจของจีนได้ขยายฐานที่มั่นอย่างค่อยเป็นค่อยไป

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลจีนได้ส่งสัญญาณที่จะพยายามผลักดันการใช้เงินหยวนหนักขึ้น เพื่อขยายบทบาทของเงินหยวนในการชำระเงินระหว่างประเทศให้มากขึ้น และมีพัฒนาการให้เห็นจริง แม้จะยังไม่มากก็ตาม 

อย่างเช่นจีนและบราซิลได้บรรลุข้อตกลงเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา ให้จีนและบราซิลสามารถแลกค้าขายแลกเปลี่ยนกันได้โดยตรงระหว่างเงินหยวนของจีนกับเงินเรียลของบราซิล โดยไม่ต้องใช้เงินดอลลาร์สหรัฐเป็นตัวกลาง ขณะที่อาร์เจนตินาก็บอกเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา ว่าจะใช้เงินหยวนชำระค่านำเข้าสินค้าจากจีนแทนการใช้เงินดอลลาร์สหรัฐ 

นอกจากนี้ ประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่หลายประเทศก็พยายามลดการพึ่งพาเงินดอลลาร์ และเงินหยวนก็ได้รับประโยชน์จากการที่ตะวันตกคว่ำบาตรรัสเซีย ซึ่งสิ่งที่เกิดขึ้นนี้อาจกระตุ้นให้เกิดการแยกตัวของสกุลเงิน หรือการก่อตัวของกลุ่มสกุลเงิน โดยประเทศประชาธิปไตยขนาดใหญ่ยังคงใช้เงินดอลลาร์ต่อไป ขณะที่จีนและประเทศที่มีสายสัมพันธ์ใกล้ชิดกับจีนจะหันไปใช้หยวน

• จีนออกมาตรการกระตุ้นยอดขายรถยนต์อีก หลังเศรษฐกิจไม่ฟื้น-โดนกดดันรอบทิศ
• เศรษฐกิจจีนจะฟื้นปีไหน ? เมื่อแผนฟื้นความเชื่อมั่นของรัฐบาลไม่โดนใจนักธุรกิจ-นักลงทุน
• การแบ่งขั้วเริ่มเห็นผลชัด จีนส่อเสียแชมป์ส่งสินค้าเข้าสหรัฐ โดนเม็กซิโก-แคนาดาแซง 
• “หนี้” ก้อนมหึมา กำลังทำลายเศรษฐกิจจีน